Անհատական էքսկուրսիա. Սաղմոսավանք, Հայոց այբուբենի հուշարձան, Ամբերդի ամրոց, Օշական, Կարմրավոր
Սաղմոսավանք, Հայոց այբուբենի հուշարձան, Ամբերդի ամրոց, Օշական, Կարմրավոր եկեղեցի
1. Սաղմոսավանք
30-40 րոպե
1988 թվականի երկրաշարժը մեծ վնաս հասցրեց վանքին, և թվում էր՝ քարերը երկար լռելու են։ Սակայն արդեն 1998 թվականին սկսվեց վանքի վերականգնման հսկայական աշխատանքները, և 2000 թվականի դեկտեմբերին վանքը նորից կանգնեց իր երբեմնի փառքով։
Այսօր Սաղմոսավանքը դիմավորում է իր այցելուներին լեռների ու կիրճի հիասքանչ տեսարաններով։ Նրա ներսում տիրող լռությունը նման է սաղմոսի, ասես հողն ինքը երգում է հավերժական սաղմոս։ Երբ կանգնում ես կիրճի եզրին ու նայում անսահման հովտին, զգում ես, որ այս վայրը ծնված է աղոթքի, մտորումների և հոգու խաղաղության համար։
2. Հայոց այբուբենի հուշարձան
15-20 րոպե
Ջիմ Թորոսյանի հեղինակած գլուխգործոցը պարզապես հուշարձան չէ. այն քարակերտ պոեմ է, որում յուրաքանչյուր տառ ազգային պատմության կենդանի մասնիկ է։ Երեսունինը հսկայական տառերը, զարդարված հայկական ավանդական նախշերով, շարասյան պես կանգնած են լեռների ֆոնին՝ փայլելով ջերմ գույներով։
Հայերենի այբուբենը, որն ստեղծվել է 405 թվականին հանճարեղ Մեսրոպ Մաշտոցի շնորհիվ, փոխել է ժողովրդի ճակատագիրը՝ ճանապարհ բացելով սուրբ գրքերի թարգմանության և քրիստոնեության ամրապնդման համար։ Սկզբնական երեսունվեց տառերին հետագայում ավելացան ևս երեքը, և այս գրերի ներդաշնակ շարքը ավելի քան մեկուկես հազարամյակ ծառայում է հայ ժողովրդին։
Կոթող-տառերի միջով քայլելիս այցելուները զգում են պատմության շունչը և այն զորությունը, որ մարմնավորում են հայոց գրերը: Այստեղ են գալիս՝ հազվագյուտ կադրեր ստանալու, դյութական բնապատկերներ վայելելու ու հին ժողովրդի մշակութային արմատներին բառացիորեն դիպչելու համար։ Հուշարձանը ներդաշնակորեն միաձուլվում է գեղատեսիլ բնությանը՝ հիշեցնելով, որ լեզուն ու մշակույթը ազգային հիշողության հավերժ պահապաններն են։
3. Ամբերդ ամրոց
50-60 րոպե
Հայ ճարտարապետները վարպետորեն էին տիրապետում բնությունը պաշտպանական ուժի վերածելու արվեստին: Վայրի ժայռերով շրջապատված նեղլիկ ժայռաբեկորն իդեալական հիմք դարձավ անառիկ ամրոցի համար։ Համալիրի սիրտն իր ամենաթանկ գանձն է՝ եկեղեցին, որը կառուցվել է Վահրամ Պահլավունու կողմից 1026 թվականին։ Նրա խստաշունչ գծերը մինչ այսօր ներդաշնակորեն ձուլվում են լեռնային լանդշաֆտին։
Ամբերդի շուրջ փռված են պալատի ավերակներ, հաստ պատերի և բուրգերի մնացորդներ, որոնք մի ժամանակ պաշտպանում էին Արարատյան դաշտ տանող ռազմավարական ուղին։ Հին ժամանակներում Ամբերդը բազմիցս դիմագրավել է թշնամիների արշավանքներին՝ մարմնավորելով հայ իշխանների տոկունությունն ու ուժը։
Այսօր ամրոցը ներկայանում է այլ լույսի ներքո: Այստեղ տիրում է լռություն և ազատություն, իսկ լեռների ու կիրճերի լայնաշունչ տեսարանները կարծես տեղափոխում են մեկ այլ դարաշրջան։ Քայլելով հնագույն պատերի երկայնքով՝ կարելի է պատկերացնել թե ինչպես են այրվում պահակային խարույկները և հեռվում զրնգում սրերը։ Ամբերդը միավորում է դիվական բնության հմայքն ու միջնադարյան ճարտարապետության վեհությունը՝ կենդանի պատմության շունչ պարգևելով յուրաքանչյուր այցելուի։
4. Օշականի Սբ. Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցի
30-40 րոպե
Հայերենի այբուբենը կերտվել է Հայաստանում քրիստոնեության՝ որպես պաշտոնական կրոն ընդունումից ավելի քան մեկ դար անց, երբ տեղացիները, ում հասու չէին հունարեն և արամեերեն պատարագները, շարունակում էին մնալ հեթանոս։ Ուստի քրիստոնեությունը ժողովրդի մեջ արմատավորելու համար անհրաժեշտ էր հայերեն թարգմանել Աստվածաշունչը, ինչի սկիզբը և դրեց Մաշտոցը՝ դարերի խորքում դասվելով որպես Հայաստանյայց առաքելական եկեղեցու սուրբ։ Նրա գերեզմանի վրա սկզբում կանգնեցվեց համեստ մատուռ, իսկ դարեր անց՝ 19-րդ դարում, այստեղ կառուցվեց Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի վեհաշուք եկեղեցին։ Այդ օրվանից Օշականը դարձավ յուրատեսակ սրբավայր յուրաքանչյուր հայի համար, քանի որ այստեղ է սկիզբ առնում մեր գրավոր մշակույթի պատմությունը։
Ամեն սեպտեմբերին այստեղ են հավաքվում դպրոցականներն իրենց ծնողների հետ, և առաջին դասարանցիները հենց Մաշտոցի գերեզմանի մոտ տալիս են հանդիսավոր երդում՝ պահելու ու շարունակելու մայրենի լեզվի ավանդույթները։ Վայրի մթնոլորտը լցված է առանձնահատուկ զգացմունքով: Այստեղ զգացվում է դարերի խորքը և սերունդների անխզելի կապը։ Եկեղեցու քարե պատերն իրենց մեջ պահում են աղոթքների լռությունն ու երախտագիտության շշունջը՝ ուղղված մեծ լուսավորչին։
Օշականը վաղուց դադարել է լինել պարզապես գյուղ: Այստեղ ամեն քայլ հիշեցնում է հայ գրերի վեհությունը և այն մարդուն, ով դրանք պարգևեց իր ժողովրդին:
5. Կարմրավոր եկեղեցի
20-30 րոպե
«Կարմրավոր» անվանումը եկեղեցին ստացել է իր երբեմնի վառ կղմինդրապատ տանիքից, որն արևի ճառագայթների տակ շողում էր կարմրավուն փայլով՝ կարծես պատված լինելով թանկարժեք գործվածքով։ Նրա ցածր պատերն ու նրբակերտ գմբեթը հիացնում են իրենց ներդաշնակությամբ ու ճաշակով՝ վկայելով, թե ինչպես էին հայ վարպետները կարողանում համադրել պարզությունն ու խոր հոգևոր արտահայտչականությունը։
Ի տարբերություն շատ միջնադարյան հուշարձանների՝ Կարմրավորը պահպանվել է գրեթե առանց վերակառուցումների ու վերականգնումների՝ դառնալով վաղ հայկական եկեղեցաշինության ամենաարժեքավոր կենդանի օրինակներից մեկը։ Այստեղ չկան շքեղություն ու պերճանք. միայն քարե աղոթք՝ ջերմությամբ ու անկեղծությամբ լեցուն։
Այսօր Կարմրավորը մնում է հայկական հոգևոր մշակույթի ամենահուզիչ վկայություններից մեկը։ Նրա համեստ դռան առջև կանգնած՝ հեշտ է պատկերացնել, թե ինչպես դարեր առաջ այստեղ հավաքվում էին իշխանական ընտանիքները՝ իրենց աղոթքը բարձրացնելու այս փոքրիկ, բայց հավերժության հնչողությամբ լցված տաճարում, որն էլ դարձավ համեստության ու մաքուր հավատքի խորհրդանիշ։
Ներառված է
-
Փորձառու վարորդներ
-
Օդորակիչով մեքենաներ
-
Շշալցված ջուր
-
Մեկնարկը (ավարտը) Երևանում ցանկացած վայրից
-
Տրանսպորտային միջոցի և ուղևորների ապահովագրություն
-
Լրացուցիչ կանգառներ երթուղում
Ներառված չէ
-
Զգալի շեղումներ երթուղուց
-
Ալկոհոլային խմիչքներ՝ ճաշով տարբերակն ընտրելու դեպքում
-
Աուդիոգիդեր
-
Wi-Fi տրանսպորտում
Առանձնահատկություններ
- Հիացեք միջնադարյան ճարտարապետական լուծումներով
- Ծանոթացեք հայոց գրերի ստեղծման պատմությանը
- Վայելեք ներդաշնակությունը բնության գրկում
Ամրագրման պայմաններ
Չեղարկում և փոփոխում
Ծանոթացեք մեր էքսկուրսավարների հետ
Մելանյա Հակոբյան
Ես՝ Մելանյա Հակոբյանս, Պրոֆեսիոնալ Զբոսավարների Հայկական Ասոցիացիայի և Տուրիզմի Հայկական Ֆեդերացիայի անդամ եմ։ 2017թ.-ից ուղեկցում եմ զբոսաշրջիկներին և պաշտոնական պատվիրակություններին՝ ներկայացնելով ոչ միայն Հայաստանի դարավոր պատմությունը, այլև իմ ժողովրդի ջերմությունն ու լեգենդար հյուրընկալությունը։ Զբոսավարությունն ուղղակի մասնագիտություն չէ ինձ համար, այն առաքելություն է՝ պատվով և սիրով ներկայացնելու հայրենիքս։ Եթե ցանկանում եք բացահայտել Հայաստանը ոչ զբոսաշրջիկի աչքերով, այլ զգալ այն հայի հոգով, ինձ համար մեծ պատիվ կլինի ուղեկցել Ձեզ:
Արևիկ Ավետիսյան
Ես Արևիկ Ավետիսյանն եմ՝ գերմանախոս զբոսավար։ Ինչու՞ ընտրել ինձ: Հայաստանի ժառանգության մասին իմ խորքային գիտելիքները, գերմաներենով ազատ հաղորդակցվելու հմտությունն ու հումորի զգացումը ապահովում են հետաքրքիր և հաճելի փորձառություն յուրաքանչյուր հյուրի համար։ Ինձ հետ հյուրերը բացահայտում են Հայաստանի տեսարժան վայրերը՝ իրական պատմությունների, տեղացիների հետ շփման միջոցով և վերջում անմոռանալի հուշեր են ունենում:
Հայկ Հարությունյան
Սիրելի՛ ընկերներ, մենք աշխատում ենք 11 ամիս և հանգստանում՝ ընդամենը 22 օր, իսկ Դուք ընտրել եք Հայաստանը՝ Ձեր արձակուրդը տոնի վերածելու համար։ Մեր թիմը պատրաստ է անել ամեն ինչ, որպեսզի ապահովի լավագույն սպասարկում։ Դե իսկ ինձ հետ Դուք ոչ միայն կբացահայտեք Հայաստանի գողտրիկ անկյունները, ճարտարապետական և բնական հուշարձանները, այլև շատ տեղեկություններ կստանաք մեր հայրենիքի պատմության, աշխարհագրության, տնտեսության և սոցիալական հարցերի, մշակույթի, ինչպես նաև բնության մասին։
Հասմիկ Մանուկյան
Ես Մանուկյան Հասմիկն եմ։ Ունեմ աշխատանքային մեծ փորձ և էքսկուրսավարի լիցենզիա։ Էքսկուրսիաներն անցկացնում եմ երկու լեզուներով՝ ռուսերեն և գերմաներեն։ Հաճախել եմ էքսկուրսավար-թարգմանիչների դասընթացներին՝ Երևանում, ինչպես նաև անցել վերապատրաստման դասընթացներ Մոսկվայում, մասնակցել եմ միջազգային թրեյնինգի և ունեմ համապատասխան վկայականներ։ Սիրում եմ իմ աշխատանքը և մարդկանց հետ նոր ծանոթությունները։ Ամեն անգամ հյուրերին մեծ հաճույքով ներկայացնում եմ իմ երկրի գեղեցիկ անկյունները և տեսարժան վայրերը՝ փորձելով անել այնպես, որ հյուրերը իրենց երկիր վերադառնան գոհ, սիրահարված Հայաստանին և կրկին վերադառնալու ցանկություն ունենան: