Անհատական էքսկուրսիա. Երևանի ամենահայտնի վայրերը, Էրեբունի, Ծիծեռնակաբերդ, Փարաջանովի թանգարան
Երևանի ամենահայտնի վայրերը, Էրեբունի թանգարան և ամրոց, Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր, Հայոց Ցեղասպանության թանգարան, Սերգեյ Փարաջանովի անվան թանգարան
1. Երևան (ամենահայտնի վայրերը)
40-60 րոպե
Երևանը, Հայաստանի մայրաքաղաքը և աշխարհի հնագույն քաղաքներից մեկը, հիմնադրվել է մ.թ.ա. 782 թվականին՝ Հռոմից 29 տարի առաջ։ Նրա պատմությունը սկսվում է Արգիշտի Ա թագավորի որոք կառուցված Էրեբունի բերդից, որի հնագույն ավերակները այժմ խաղաղ համակեցության մեջ են ժամանակակից շենքերի և աշխույժ փողոցների հետ։ Քաղաքը երբեմն կոչվում է «վարդագույն քաղաք», քանի որ շինությունների մեծ մասը կառուցված է տաք վարդագույն երանգներով տուֆից, որոնք հատկապես գեղեցիկ են արևամուտին։
Երևանը տպավորում է իր ռիթմով. ցերեկը այն դիմավորում է հյուրերին իր թանգարաններով, այգիներով և տեսարժան վայրերով, իսկ գիշերը վերածվում է աշխուժ կենտրոնի՝ սրճարաններով, ռեստորաններով և ակումբներով։ Քայլելով մայրաքաղաքի փողոցներով՝ կարելի է զգալ նրա յուրահատուկ ոգին, որտեղ հնագույնն ու ժամանակակիցը միահյուսված են ամեն քայլափոխի։
Քաղաքի սիրտն է Հանրապետության հրապարակը, որտեղ մայիսից մինչև աշնան կես անցկացվում է երգող շատրվանների տպավորիչ շոուն՝ ջրի ու լույսի պար դասական և ժամանակակից երաժշտության ուղեկցությամբ։ Ոչ պակաս խորհրդանշական է Կասկադի ճարտարապետական համալիրը, որտեղից բացվում են քաղաքի և Մասիս լեռան հիասքանչ տեսարանները։ Հատկապես կախարդական է այն երեկոյան, երբ քաղաքի լույսերը ստեղծում են հրաշալի մթնոլորտ։
Երևանը ոչ միայն պատմական կենտրոն է, այլ նաև կենդանի օրգանիզմ՝ լի էներգիայով, ջերմությամբ և հյուրընկալությամբ։ Այցելությունը Հայաստանի մայրաքաղաք միշտ թողնում է վառ հիշողություններ և նորից վերադառնալու ցանկություն։
Երևանը տպավորում է իր ռիթմով. ցերեկը այն դիմավորում է հյուրերին իր թանգարաններով, այգիներով և տեսարժան վայրերով, իսկ գիշերը վերածվում է աշխուժ կենտրոնի՝ սրճարաններով, ռեստորաններով և ակումբներով։ Քայլելով մայրաքաղաքի փողոցներով՝ կարելի է զգալ նրա յուրահատուկ ոգին, որտեղ հնագույնն ու ժամանակակիցը միահյուսված են ամեն քայլափոխի։
Քաղաքի սիրտն է Հանրապետության հրապարակը, որտեղ մայիսից մինչև աշնան կես անցկացվում է երգող շատրվանների տպավորիչ շոուն՝ ջրի ու լույսի պար դասական և ժամանակակից երաժշտության ուղեկցությամբ։ Ոչ պակաս խորհրդանշական է Կասկադի ճարտարապետական համալիրը, որտեղից բացվում են քաղաքի և Մասիս լեռան հիասքանչ տեսարանները։ Հատկապես կախարդական է այն երեկոյան, երբ քաղաքի լույսերը ստեղծում են հրաշալի մթնոլորտ։
Երևանը ոչ միայն պատմական կենտրոն է, այլ նաև կենդանի օրգանիզմ՝ լի էներգիայով, ջերմությամբ և հյուրընկալությամբ։ Այցելությունը Հայաստանի մայրաքաղաք միշտ թողնում է վառ հիշողություններ և նորից վերադառնալու ցանկություն։
2. Էրեբունի թանգարան և ամրոց
50-60 րոպե
Արին Բերդի բարձունքին, որտեղ քամիները շշնջում են հազարամյակների պատմությունները, վեր են խոյանում Էրեբունի ամրոցի ավերակները. ժամանակակից Երևանի օրրանն ու սկիզբնատեղին։ Ամրոցը հիմնադրվել է մ.թ.ա. 782 թվականին ուրարտական թագավոր Արգիշտի Ա-ի հրամանով՝ որպես թագավորության սահմանների պաշտպան և կարևոր առևտրական ուղիների հսկիչ։ Այն իր վաղեմությամբ հասակակից է պատմական իրադարձություններին, ինչպիսիք են Հռոմի հիմնադրումը և Հին Հունաստանի առաջին օլիմպիական խաղերը։
Բարձունքից բացվող տեսարանը, հավանաբար, ոգեշնչել է թե՛ հին ռազմիկներին, թե՛ վարպետ շինարարներին, որոնք քարով ու հում աղյուսով կերտել են ամրոցի հզոր պարիսպները։
Դարերի ընթացքում հողի տակ թաքնված Էրեբունին սկսեց բացահայտել իր գաղտնիքները 19-րդ դարում, երբ մեկնարկեցին առաջին հնագիտական պեղումները: Հետագայում 1950-ականներին իրականացված լայնածավալ ուսումնասիրությունների ընթացքում գտնվեց ամենաթանկ գտածոն՝ Արգիշտի թագավորի կավե սեպագիր արձանագրությունը, որը վկայում է ամրոցի հիմնադրման ու նրա առաքելության մասին։
Յուրաքանչյուր գտածո՝ զենք, խեցեղեն կամ զարդ, կենդանացնում է այս հին քաղաք-ամրոցի կյանքը։ Դրանք այսօր պահվում և ցուցադրվում են Էրեբունու թանգարանում, որը գտնվում է բարձունքի ստորոտում և շարունակում է ներկայացնել Էրեբունու երեքհազարամյա պատմությունը։
Էրեբունու ավերակներով քայլելը նման է Երևանի արմատներին դիպչելուն: Այստեղ քարը և քամին շարունակում են խոսել անցյալի լեզվով։
Բարձունքից բացվող տեսարանը, հավանաբար, ոգեշնչել է թե՛ հին ռազմիկներին, թե՛ վարպետ շինարարներին, որոնք քարով ու հում աղյուսով կերտել են ամրոցի հզոր պարիսպները։
Դարերի ընթացքում հողի տակ թաքնված Էրեբունին սկսեց բացահայտել իր գաղտնիքները 19-րդ դարում, երբ մեկնարկեցին առաջին հնագիտական պեղումները: Հետագայում 1950-ականներին իրականացված լայնածավալ ուսումնասիրությունների ընթացքում գտնվեց ամենաթանկ գտածոն՝ Արգիշտի թագավորի կավե սեպագիր արձանագրությունը, որը վկայում է ամրոցի հիմնադրման ու նրա առաքելության մասին։
Յուրաքանչյուր գտածո՝ զենք, խեցեղեն կամ զարդ, կենդանացնում է այս հին քաղաք-ամրոցի կյանքը։ Դրանք այսօր պահվում և ցուցադրվում են Էրեբունու թանգարանում, որը գտնվում է բարձունքի ստորոտում և շարունակում է ներկայացնել Էրեբունու երեքհազարամյա պատմությունը։
Էրեբունու ավերակներով քայլելը նման է Երևանի արմատներին դիպչելուն: Այստեղ քարը և քամին շարունակում են խոսել անցյալի լեզվով։
3. Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր
15-20 րոպե
Հրազդան գետի աջ ափին գտնվում է Ծիծեռնակաբերդի բարձունքը։ Ժողովրդական բանահյուսության համաձայն՝ այդ գեղեցիկ թռչունները հայ հեթանոսական աստվածներ Վահագնի ու Աստղիկի սիրո լրաբեր առաքիչներն էին, և ապրում էին այս բլրի վրա։
Այս վայրում, որտեղ երկինքը կարծես խոնարհվում է երկրի առջև, վեր է խոյանում 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված հուշահամալիրը: Համալիրի խիստ գծերն ու վեհաձև ուրվագծերը կարծես քարացած սգի շարունակությունն են: Դեպի վեր խոյացող այս կոթողը խորհրդանշում է ոչ միայն կորստի դառը ցավը, այլև ժողովրդի վերածնունդը, որը կարողացավ հարություն առնել ողբերգության մոխիրներից։
Կոթողի սրտում վառվում է անմար կրակը՝ շրջապատված տասներկու թեքված սյուներով, որոնք խոնարհված են՝ ողբալու իրենց զավակներին։ Ամեն տարի՝ ապրիլի 24-ին, այստեղ են շտապում հազարավոր մարդիկ՝ ողբերգությունը վերապրածների ժառանգներն ու նրանց հիշատակը պահպանողները, որպեսզի ծաղիկներ խոնարհեն ու միավորվեն լռության մեջ: Այդ օրը բլուրը ծածկվում է կարմիր մեխակների գորգով, իսկ լռությունը հնչում է առավել բարձր, քան հազարավոր բառեր։
Ծիծեռնակաբերդը հուշարձան չէ միայն, այլ հիշողության կենդանի սիրտ է, որտեղ զարկում են ցավը, սերը և անմար հույսը։ Ամեն մի քայլ այստեղ վկայում է. ժամանակը հոսում է, բայց հիշողությունը մնում է հավերժ:
Այս վայրում, որտեղ երկինքը կարծես խոնարհվում է երկրի առջև, վեր է խոյանում 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված հուշահամալիրը: Համալիրի խիստ գծերն ու վեհաձև ուրվագծերը կարծես քարացած սգի շարունակությունն են: Դեպի վեր խոյացող այս կոթողը խորհրդանշում է ոչ միայն կորստի դառը ցավը, այլև ժողովրդի վերածնունդը, որը կարողացավ հարություն առնել ողբերգության մոխիրներից։
Կոթողի սրտում վառվում է անմար կրակը՝ շրջապատված տասներկու թեքված սյուներով, որոնք խոնարհված են՝ ողբալու իրենց զավակներին։ Ամեն տարի՝ ապրիլի 24-ին, այստեղ են շտապում հազարավոր մարդիկ՝ ողբերգությունը վերապրածների ժառանգներն ու նրանց հիշատակը պահպանողները, որպեսզի ծաղիկներ խոնարհեն ու միավորվեն լռության մեջ: Այդ օրը բլուրը ծածկվում է կարմիր մեխակների գորգով, իսկ լռությունը հնչում է առավել բարձր, քան հազարավոր բառեր։
Ծիծեռնակաբերդը հուշարձան չէ միայն, այլ հիշողության կենդանի սիրտ է, որտեղ զարկում են ցավը, սերը և անմար հույսը։ Ամեն մի քայլ այստեղ վկայում է. ժամանակը հոսում է, բայց հիշողությունը մնում է հավերժ:
4. Հայոց Ցեղասպանության թանգարան
80-90 րոպե
Հայոց ցեղասպանության թանգարանը Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրի անքակտելի մասն է և կարևոր դեր ունի պատմական հիշողության պահպանման գործում։ Նրա սրահներում բացվում են 1915 թվականի ողբերգական էջերը՝ ներկայացված եզակի վկայություններով, լուսանկարներով ու փաստաթղթերով՝ հավաքված աշխարհի տարբեր ծայրերից։
Այստեղ կարելի է տեսնել ականատեսների նկարներ ու նամակներ, արխիվային նյութեր և հազվագյուտ հրատարակություններ, որոնք ամբողջությամբ վկայում են աղետի մաշտաբն ու խորությունը: Թանգարանի դահլիճներում այցելուները կարող են դիտել վավերագրական ֆիլմեր և տեսնել տարբեր երկրների խորհրդարանների այն պատմական որոշումների ու միջազգային բանաձևերի բնօրինակները, որոնք դատապարտել են հայոց ցեղասպանությունը: Յուրաքանչյուր ցուցանմուշ վերածվում է անմեղ զոհերի ձայնի՝ հիշեցնելով, որ նրանց պատմությունը պետք է մշտապես հնչի։
Թանգարանի մթնոլորտը թողնում է խոր հետք յուրաքանչյուր այցելուի վրա: Այստեղից հեռանալով՝ մարդիկ իրենց հետ տանում են համատեղ պատասխանատվության գիտակցությունը և հիշողությունը որպես ապագայի պահպանման ուղեցույց։ Շենքի խստաշունչ ճարտարապետությունը ներդաշնակորեն միահյուսվում է հուշահամալիրի գաղափարին՝ ուժեղացնելով վեհության ու սգի զգացումը։
Հայոց ցեղասպանության թանգարանը ոչ միայն փաստերի պահոց է, այլև կենդանի պատգամ՝ հիշեցնելով մարդկությանը, որ նման ողբերգությունների կրկնությունը անթույլատրելի է։ Այցելությունը վերածվում է անմոռանալի պատմության դասի և հարգանքի տուրքի, որը միավորում է սերունդներին:
Այստեղ կարելի է տեսնել ականատեսների նկարներ ու նամակներ, արխիվային նյութեր և հազվագյուտ հրատարակություններ, որոնք ամբողջությամբ վկայում են աղետի մաշտաբն ու խորությունը: Թանգարանի դահլիճներում այցելուները կարող են դիտել վավերագրական ֆիլմեր և տեսնել տարբեր երկրների խորհրդարանների այն պատմական որոշումների ու միջազգային բանաձևերի բնօրինակները, որոնք դատապարտել են հայոց ցեղասպանությունը: Յուրաքանչյուր ցուցանմուշ վերածվում է անմեղ զոհերի ձայնի՝ հիշեցնելով, որ նրանց պատմությունը պետք է մշտապես հնչի։
Թանգարանի մթնոլորտը թողնում է խոր հետք յուրաքանչյուր այցելուի վրա: Այստեղից հեռանալով՝ մարդիկ իրենց հետ տանում են համատեղ պատասխանատվության գիտակցությունը և հիշողությունը որպես ապագայի պահպանման ուղեցույց։ Շենքի խստաշունչ ճարտարապետությունը ներդաշնակորեն միահյուսվում է հուշահամալիրի գաղափարին՝ ուժեղացնելով վեհության ու սգի զգացումը։
Հայոց ցեղասպանության թանգարանը ոչ միայն փաստերի պահոց է, այլև կենդանի պատգամ՝ հիշեցնելով մարդկությանը, որ նման ողբերգությունների կրկնությունը անթույլատրելի է։ Այցելությունը վերածվում է անմոռանալի պատմության դասի և հարգանքի տուրքի, որը միավորում է սերունդներին:
5. Սերգեյ Փարաջանովի թանգարան
50-60 րոպե
Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանը իր դռները բացեց 1991 թվականին և միանգամից դարձավ Երևանի ամենաօրիգինալ ու ոգեշնչող մշակութային կենտրոններից մեկը։ Այս վայրում բացահայտվում է մեծանուն կինոռեժիսորի բազմաշերտ աշխարհը, որի համբավը վաղուց գերազանցել է Հայաստանի սահմանները:
Թանգարանի հավաքածուն ներառում է գծանկարներ, էսքիզներ, կոլաժներ, որոնք ցույց են տալիս Փարաջանովին ոչ միայն որպես կինոյի վարպետի, այլև որպես ինքնատիպ ու խիզախ արվեստագետի։ Ցուցահանդեսի առանձնահատուկ բաժինը նվիրված է նրա ֆիլմերի միջազգային արձագանքներին, որոնք տպագրվել են աշխարհի առաջատար պարբերականներում՝ արտացոլելով նրա տաղանդի համաշխարհային ճանաչումը:
Ցուցասրահներում ներկայացված են նաև վարպետի անձնական իրերը, կենցաղային պարագաները ու հազվագյուտ նյութեր, որոնք լրացնում են նրա անսովոր կերպարը։ Յուրաքանչյուր ցուցանմուշ բացահայտում է Փարաջանովի մի նոր կողմ՝ եզակի անհատականություն ունեցող մարդու և բարդ ճակատագրի տեր արվեստագետի։
Այս թանգարանը միավորում է այն նույն ազատության, համարձակության ու նորարարական ոգին, որով ապրում էր ինքը՝ Փարաջանովը։ Այցելությունը այստեղ ոչ միայն ծանոթություն է մեծ արվեստագետի հետ, այլ նաև հնարավորություն ամբողջությամբ զգալու մի դարաշրջանի շունչը, որը նա կարողացավ վերափոխել ու արտահայտել իր արվեստում։
Թանգարանի հավաքածուն ներառում է գծանկարներ, էսքիզներ, կոլաժներ, որոնք ցույց են տալիս Փարաջանովին ոչ միայն որպես կինոյի վարպետի, այլև որպես ինքնատիպ ու խիզախ արվեստագետի։ Ցուցահանդեսի առանձնահատուկ բաժինը նվիրված է նրա ֆիլմերի միջազգային արձագանքներին, որոնք տպագրվել են աշխարհի առաջատար պարբերականներում՝ արտացոլելով նրա տաղանդի համաշխարհային ճանաչումը:
Ցուցասրահներում ներկայացված են նաև վարպետի անձնական իրերը, կենցաղային պարագաները ու հազվագյուտ նյութեր, որոնք լրացնում են նրա անսովոր կերպարը։ Յուրաքանչյուր ցուցանմուշ բացահայտում է Փարաջանովի մի նոր կողմ՝ եզակի անհատականություն ունեցող մարդու և բարդ ճակատագրի տեր արվեստագետի։
Այս թանգարանը միավորում է այն նույն ազատության, համարձակության ու նորարարական ոգին, որով ապրում էր ինքը՝ Փարաջանովը։ Այցելությունը այստեղ ոչ միայն ծանոթություն է մեծ արվեստագետի հետ, այլ նաև հնարավորություն ամբողջությամբ զգալու մի դարաշրջանի շունչը, որը նա կարողացավ վերափոխել ու արտահայտել իր արվեստում։
Ներառված է
-
Փորձառու վարորդներ
-
Օդորակիչով մեքենաներ
-
Շշալցված ջուր
-
Մեկնարկը (ավարտը) Երևանում ցանկացած վայրից
-
Տրանսպորտային միջոցի և ուղևորների ապահովագրություն
-
Լրացուցիչ կանգառներ երթուղում
Ներառված չէ
-
Զգալի շեղումներ երթուղուց
-
Ալկոհոլային խմիչքներ՝ ճաշով տարբերակն ընտրելու դեպքում
-
Աուդիոգիդեր
-
Wi-Fi տրանսպորտում
Առանձնահատկություններ
- Եղեք մի քաղաքում, որ մեծ է Հռոմից 29 տարով
- Այցելեք Երևանի ամենահայտնի թանգարանները
- Ուսումնասիրեք Հայաստանի դարավոր պատմությունը
- Հայտնվեք հրաշքներով լի աշխարհում
Ամրագրման պայմաններ
Չեղարկում և փոփոխում
Ծանոթացեք մեր էքսկուրսավարների հետ
Աննա Մարտիրոսյան
HY
EN
Բարև բոլորին։ Ես Աննան եմ։ 2013թ.-ից աշխատում եմ որպես զբոսավար։ Եթե պատրաստ եք բացահայտել Հայաստանը, ես այդ ճանապարհորդությունը կդարձնեմ հետաքրքիր և անմոռանալի։ Ինձ հետ էքսկուրսիաները լի են հայկական մշակույթով, պատմությունով, կրոնով և ավանդույթներով։ Շրջագայության ավարտին Դուք կսիրահարվեք Հայաստանին և անպայման ցանկություն կունենաք կրկին վերադառնալ։
Գառնիկ Միրզոյան
RU
Ես Գառնիկն եմ։ 2016թ.-ից աշխատում եմ որպես զբոսավար Հայաստանում։ Եթե հոգնել եք ստանդարտ պատմություններից և լավ հումորի զգացում ունեք, ապա մենք վստահաբար կընկերանանք։ Բացահայտե՛ք Հայաստանի ամենագողտրիկ անկյունները՝ հյուրընկալ մթնոլորտում։
Գայանե Մովսիսյան
HY
EN
Բարև Ձեզ։ Ես Գայանե Մովսիսյանն եմ, աշխատում եմ որպես զբոսավար 2017թ.-ից։ Աշխատում եմ մեծ խանդավառությամբ՝ նպատակ ունենալով լավագույն ձևով ներկայացնել իմ երկիրը և մեր հյուրերի համար ստեղծել անմոռանալի պահեր։
Իննա Հովհաննիսյան
RU
Անունս Իննա է։ Ուրախ կլինեմ մեր ծանոթությանը։ Եկե՛ք Հայաստան՝ ծանոթանալու ինձ հետ և բացահայտելու իմ հայրենիքը՝ իմ ուղեկցությամբ:
Ձեզ կարող է հետաքրքրել նաև՝
