Անհատական էքսկուրսիա. Երևանի ամենահայտնի վայրերը, Էրեբունի, Ծիծեռնակաբերդ, Փարաջանովի թանգարան
Երևանի ամենահայտնի վայրերը, Էրեբունի թանգարան և ամրոց, Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր, Հայոց Ցեղասպանության թանգարան, Սերգեյ Փարաջանովի անվան թանգարան
1. Երևան (ամենահայտնի վայրերը)
40-60 րոպե
Երևանը, Հայաստանի մայրաքաղաքը և աշխարհի հնագույն քաղաքներից մեկը, հիմնադրվել է մ.թ.ա. 782 թվականին՝ Հռոմից 29 տարի առաջ։ Նրա պատմությունը սկսվում է Արգիշտի Ա թագավորի որոք կառուցված Էրեբունի բերդից, որի հնագույն ավերակները այժմ խաղաղ համակեցության մեջ են ժամանակակից շենքերի և աշխույժ փողոցների հետ։ Քաղաքը երբեմն կոչվում է «վարդագույն քաղաք», քանի որ շինությունների մեծ մասը կառուցված է տաք վարդագույն երանգներով տուֆից, որոնք հատկապես գեղեցիկ են արևամուտին։
Երևանը տպավորում է իր ռիթմով. ցերեկը այն դիմավորում է հյուրերին իր թանգարաններով, այգիներով և տեսարժան վայրերով, իսկ գիշերը վերածվում է աշխուժ կենտրոնի՝ սրճարաններով, ռեստորաններով և ակումբներով։ Քայլելով մայրաքաղաքի փողոցներով՝ կարելի է զգալ նրա յուրահատուկ ոգին, որտեղ հնագույնն ու ժամանակակիցը միահյուսված են ամեն քայլափոխի։
Քաղաքի սիրտն է Հանրապետության հրապարակը, որտեղ մայիսից մինչև աշնան կես անցկացվում է երգող շատրվանների տպավորիչ շոուն՝ ջրի ու լույսի պար դասական և ժամանակակից երաժշտության ուղեկցությամբ։ Ոչ պակաս խորհրդանշական է Կասկադի ճարտարապետական համալիրը, որտեղից բացվում են քաղաքի և Մասիս լեռան հիասքանչ տեսարանները։ Հատկապես կախարդական է այն երեկոյան, երբ քաղաքի լույսերը ստեղծում են հրաշալի մթնոլորտ։
Երևանը ոչ միայն պատմական կենտրոն է, այլ նաև կենդանի օրգանիզմ՝ լի էներգիայով, ջերմությամբ և հյուրընկալությամբ։ Այցելությունը Հայաստանի մայրաքաղաք միշտ թողնում է վառ հիշողություններ և նորից վերադառնալու ցանկություն։
Երևանը տպավորում է իր ռիթմով. ցերեկը այն դիմավորում է հյուրերին իր թանգարաններով, այգիներով և տեսարժան վայրերով, իսկ գիշերը վերածվում է աշխուժ կենտրոնի՝ սրճարաններով, ռեստորաններով և ակումբներով։ Քայլելով մայրաքաղաքի փողոցներով՝ կարելի է զգալ նրա յուրահատուկ ոգին, որտեղ հնագույնն ու ժամանակակիցը միահյուսված են ամեն քայլափոխի։
Քաղաքի սիրտն է Հանրապետության հրապարակը, որտեղ մայիսից մինչև աշնան կես անցկացվում է երգող շատրվանների տպավորիչ շոուն՝ ջրի ու լույսի պար դասական և ժամանակակից երաժշտության ուղեկցությամբ։ Ոչ պակաս խորհրդանշական է Կասկադի ճարտարապետական համալիրը, որտեղից բացվում են քաղաքի և Մասիս լեռան հիասքանչ տեսարանները։ Հատկապես կախարդական է այն երեկոյան, երբ քաղաքի լույսերը ստեղծում են հրաշալի մթնոլորտ։
Երևանը ոչ միայն պատմական կենտրոն է, այլ նաև կենդանի օրգանիզմ՝ լի էներգիայով, ջերմությամբ և հյուրընկալությամբ։ Այցելությունը Հայաստանի մայրաքաղաք միշտ թողնում է վառ հիշողություններ և նորից վերադառնալու ցանկություն։
2. Էրեբունի թանգարան և ամրոց
50-60 րոպե
Արին Բերդի բարձունքին, որտեղ քամիները շշնջում են հազարամյակների պատմությունները, վեր են խոյանում Էրեբունի ամրոցի ավերակները. ժամանակակից Երևանի օրրանն ու սկիզբնատեղին։ Ամրոցը հիմնադրվել է մ.թ.ա. 782 թվականին ուրարտական թագավոր Արգիշտի Ա-ի հրամանով՝ որպես թագավորության սահմանների պաշտպան և կարևոր առևտրական ուղիների հսկիչ։ Այն իր վաղեմությամբ հասակակից է պատմական իրադարձություններին, ինչպիսիք են Հռոմի հիմնադրումը և Հին Հունաստանի առաջին օլիմպիական խաղերը։
Բարձունքից բացվող տեսարանը, հավանաբար, ոգեշնչել է թե՛ հին ռազմիկներին, թե՛ վարպետ շինարարներին, որոնք քարով ու հում աղյուսով կերտել են ամրոցի հզոր պարիսպները։
Դարերի ընթացքում հողի տակ թաքնված Էրեբունին սկսեց բացահայտել իր գաղտնիքները 19-րդ դարում, երբ մեկնարկեցին առաջին հնագիտական պեղումները: Հետագայում 1950-ականներին իրականացված լայնածավալ ուսումնասիրությունների ընթացքում գտնվեց ամենաթանկ գտածոն՝ Արգիշտի թագավորի կավե սեպագիր արձանագրությունը, որը վկայում է ամրոցի հիմնադրման ու նրա առաքելության մասին։
Յուրաքանչյուր գտածո՝ զենք, խեցեղեն կամ զարդ, կենդանացնում է այս հին քաղաք-ամրոցի կյանքը։ Դրանք այսօր պահվում և ցուցադրվում են Էրեբունու թանգարանում, որը գտնվում է բարձունքի ստորոտում և շարունակում է ներկայացնել Էրեբունու երեքհազարամյա պատմությունը։
Էրեբունու ավերակներով քայլելը նման է Երևանի արմատներին դիպչելուն: Այստեղ քարը և քամին շարունակում են խոսել անցյալի լեզվով։
Բարձունքից բացվող տեսարանը, հավանաբար, ոգեշնչել է թե՛ հին ռազմիկներին, թե՛ վարպետ շինարարներին, որոնք քարով ու հում աղյուսով կերտել են ամրոցի հզոր պարիսպները։
Դարերի ընթացքում հողի տակ թաքնված Էրեբունին սկսեց բացահայտել իր գաղտնիքները 19-րդ դարում, երբ մեկնարկեցին առաջին հնագիտական պեղումները: Հետագայում 1950-ականներին իրականացված լայնածավալ ուսումնասիրությունների ընթացքում գտնվեց ամենաթանկ գտածոն՝ Արգիշտի թագավորի կավե սեպագիր արձանագրությունը, որը վկայում է ամրոցի հիմնադրման ու նրա առաքելության մասին։
Յուրաքանչյուր գտածո՝ զենք, խեցեղեն կամ զարդ, կենդանացնում է այս հին քաղաք-ամրոցի կյանքը։ Դրանք այսօր պահվում և ցուցադրվում են Էրեբունու թանգարանում, որը գտնվում է բարձունքի ստորոտում և շարունակում է ներկայացնել Էրեբունու երեքհազարամյա պատմությունը։
Էրեբունու ավերակներով քայլելը նման է Երևանի արմատներին դիպչելուն: Այստեղ քարը և քամին շարունակում են խոսել անցյալի լեզվով։
3. Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր
15-20 րոպե
Հրազդան գետի աջ ափին գտնվում է Ծիծեռնակաբերդի բարձունքը։ Ժողովրդական բանահյուսության համաձայն՝ այդ գեղեցիկ թռչունները հայ հեթանոսական աստվածներ Վահագնի ու Աստղիկի սիրո լրաբեր առաքիչներն էին, և ապրում էին այս բլրի վրա։
Այս վայրում, որտեղ երկինքը կարծես խոնարհվում է երկրի առջև, վեր է խոյանում 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված հուշահամալիրը: Համալիրի խիստ գծերն ու վեհաձև ուրվագծերը կարծես քարացած սգի շարունակությունն են: Դեպի վեր խոյացող այս կոթողը խորհրդանշում է ոչ միայն կորստի դառը ցավը, այլև ժողովրդի վերածնունդը, որը կարողացավ հարություն առնել ողբերգության մոխիրներից։
Կոթողի սրտում վառվում է անմար կրակը՝ շրջապատված տասներկու թեքված սյուներով, որոնք խոնարհված են՝ ողբալու իրենց զավակներին։ Ամեն տարի՝ ապրիլի 24-ին, այստեղ են շտապում հազարավոր մարդիկ՝ ողբերգությունը վերապրածների ժառանգներն ու նրանց հիշատակը պահպանողները, որպեսզի ծաղիկներ խոնարհեն ու միավորվեն լռության մեջ: Այդ օրը բլուրը ծածկվում է կարմիր մեխակների գորգով, իսկ լռությունը հնչում է առավել բարձր, քան հազարավոր բառեր։
Ծիծեռնակաբերդը հուշարձան չէ միայն, այլ հիշողության կենդանի սիրտ է, որտեղ զարկում են ցավը, սերը և անմար հույսը։ Ամեն մի քայլ այստեղ վկայում է. ժամանակը հոսում է, բայց հիշողությունը մնում է հավերժ:
Այս վայրում, որտեղ երկինքը կարծես խոնարհվում է երկրի առջև, վեր է խոյանում 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված հուշահամալիրը: Համալիրի խիստ գծերն ու վեհաձև ուրվագծերը կարծես քարացած սգի շարունակությունն են: Դեպի վեր խոյացող այս կոթողը խորհրդանշում է ոչ միայն կորստի դառը ցավը, այլև ժողովրդի վերածնունդը, որը կարողացավ հարություն առնել ողբերգության մոխիրներից։
Կոթողի սրտում վառվում է անմար կրակը՝ շրջապատված տասներկու թեքված սյուներով, որոնք խոնարհված են՝ ողբալու իրենց զավակներին։ Ամեն տարի՝ ապրիլի 24-ին, այստեղ են շտապում հազարավոր մարդիկ՝ ողբերգությունը վերապրածների ժառանգներն ու նրանց հիշատակը պահպանողները, որպեսզի ծաղիկներ խոնարհեն ու միավորվեն լռության մեջ: Այդ օրը բլուրը ծածկվում է կարմիր մեխակների գորգով, իսկ լռությունը հնչում է առավել բարձր, քան հազարավոր բառեր։
Ծիծեռնակաբերդը հուշարձան չէ միայն, այլ հիշողության կենդանի սիրտ է, որտեղ զարկում են ցավը, սերը և անմար հույսը։ Ամեն մի քայլ այստեղ վկայում է. ժամանակը հոսում է, բայց հիշողությունը մնում է հավերժ:
4. Հայոց Ցեղասպանության թանգարան
80-90 րոպե
Հայոց ցեղասպանության թանգարանը Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրի անքակտելի մասն է և կարևոր դեր ունի պատմական հիշողության պահպանման գործում։ Նրա սրահներում բացվում են 1915 թվականի ողբերգական էջերը՝ ներկայացված եզակի վկայություններով, լուսանկարներով ու փաստաթղթերով՝ հավաքված աշխարհի տարբեր ծայրերից։
Այստեղ կարելի է տեսնել ականատեսների նկարներ ու նամակներ, արխիվային նյութեր և հազվագյուտ հրատարակություններ, որոնք ամբողջությամբ վկայում են աղետի մաշտաբն ու խորությունը: Թանգարանի դահլիճներում այցելուները կարող են դիտել վավերագրական ֆիլմեր և տեսնել տարբեր երկրների խորհրդարանների այն պատմական որոշումների ու միջազգային բանաձևերի բնօրինակները, որոնք դատապարտել են հայոց ցեղասպանությունը: Յուրաքանչյուր ցուցանմուշ վերածվում է անմեղ զոհերի ձայնի՝ հիշեցնելով, որ նրանց պատմությունը պետք է մշտապես հնչի։
Թանգարանի մթնոլորտը թողնում է խոր հետք յուրաքանչյուր այցելուի վրա: Այստեղից հեռանալով՝ մարդիկ իրենց հետ տանում են համատեղ պատասխանատվության գիտակցությունը և հիշողությունը որպես ապագայի պահպանման ուղեցույց։ Շենքի խստաշունչ ճարտարապետությունը ներդաշնակորեն միահյուսվում է հուշահամալիրի գաղափարին՝ ուժեղացնելով վեհության ու սգի զգացումը։
Հայոց ցեղասպանության թանգարանը ոչ միայն փաստերի պահոց է, այլև կենդանի պատգամ՝ հիշեցնելով մարդկությանը, որ նման ողբերգությունների կրկնությունը անթույլատրելի է։ Այցելությունը վերածվում է անմոռանալի պատմության դասի և հարգանքի տուրքի, որը միավորում է սերունդներին:
Այստեղ կարելի է տեսնել ականատեսների նկարներ ու նամակներ, արխիվային նյութեր և հազվագյուտ հրատարակություններ, որոնք ամբողջությամբ վկայում են աղետի մաշտաբն ու խորությունը: Թանգարանի դահլիճներում այցելուները կարող են դիտել վավերագրական ֆիլմեր և տեսնել տարբեր երկրների խորհրդարանների այն պատմական որոշումների ու միջազգային բանաձևերի բնօրինակները, որոնք դատապարտել են հայոց ցեղասպանությունը: Յուրաքանչյուր ցուցանմուշ վերածվում է անմեղ զոհերի ձայնի՝ հիշեցնելով, որ նրանց պատմությունը պետք է մշտապես հնչի։
Թանգարանի մթնոլորտը թողնում է խոր հետք յուրաքանչյուր այցելուի վրա: Այստեղից հեռանալով՝ մարդիկ իրենց հետ տանում են համատեղ պատասխանատվության գիտակցությունը և հիշողությունը որպես ապագայի պահպանման ուղեցույց։ Շենքի խստաշունչ ճարտարապետությունը ներդաշնակորեն միահյուսվում է հուշահամալիրի գաղափարին՝ ուժեղացնելով վեհության ու սգի զգացումը։
Հայոց ցեղասպանության թանգարանը ոչ միայն փաստերի պահոց է, այլև կենդանի պատգամ՝ հիշեցնելով մարդկությանը, որ նման ողբերգությունների կրկնությունը անթույլատրելի է։ Այցելությունը վերածվում է անմոռանալի պատմության դասի և հարգանքի տուրքի, որը միավորում է սերունդներին:
5. Սերգեյ Փարաջանովի թանգարան
50-60 րոպե
Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանը իր դռները բացեց 1991 թվականին և միանգամից դարձավ Երևանի ամենաօրիգինալ ու ոգեշնչող մշակութային կենտրոններից մեկը։ Այս վայրում բացահայտվում է մեծանուն կինոռեժիսորի բազմաշերտ աշխարհը, որի համբավը վաղուց գերազանցել է Հայաստանի սահմանները:
Թանգարանի հավաքածուն ներառում է գծանկարներ, էսքիզներ, կոլաժներ, որոնք ցույց են տալիս Փարաջանովին ոչ միայն որպես կինոյի վարպետի, այլև որպես ինքնատիպ ու խիզախ արվեստագետի։ Ցուցահանդեսի առանձնահատուկ բաժինը նվիրված է նրա ֆիլմերի միջազգային արձագանքներին, որոնք տպագրվել են աշխարհի առաջատար պարբերականներում՝ արտացոլելով նրա տաղանդի համաշխարհային ճանաչումը:
Ցուցասրահներում ներկայացված են նաև վարպետի անձնական իրերը, կենցաղային պարագաները ու հազվագյուտ նյութեր, որոնք լրացնում են նրա անսովոր կերպարը։ Յուրաքանչյուր ցուցանմուշ բացահայտում է Փարաջանովի մի նոր կողմ՝ եզակի անհատականություն ունեցող մարդու և բարդ ճակատագրի տեր արվեստագետի։
Այս թանգարանը միավորում է այն նույն ազատության, համարձակության ու նորարարական ոգին, որով ապրում էր ինքը՝ Փարաջանովը։ Այցելությունը այստեղ ոչ միայն ծանոթություն է մեծ արվեստագետի հետ, այլ նաև հնարավորություն ամբողջությամբ զգալու մի դարաշրջանի շունչը, որը նա կարողացավ վերափոխել ու արտահայտել իր արվեստում։
Թանգարանի հավաքածուն ներառում է գծանկարներ, էսքիզներ, կոլաժներ, որոնք ցույց են տալիս Փարաջանովին ոչ միայն որպես կինոյի վարպետի, այլև որպես ինքնատիպ ու խիզախ արվեստագետի։ Ցուցահանդեսի առանձնահատուկ բաժինը նվիրված է նրա ֆիլմերի միջազգային արձագանքներին, որոնք տպագրվել են աշխարհի առաջատար պարբերականներում՝ արտացոլելով նրա տաղանդի համաշխարհային ճանաչումը:
Ցուցասրահներում ներկայացված են նաև վարպետի անձնական իրերը, կենցաղային պարագաները ու հազվագյուտ նյութեր, որոնք լրացնում են նրա անսովոր կերպարը։ Յուրաքանչյուր ցուցանմուշ բացահայտում է Փարաջանովի մի նոր կողմ՝ եզակի անհատականություն ունեցող մարդու և բարդ ճակատագրի տեր արվեստագետի։
Այս թանգարանը միավորում է այն նույն ազատության, համարձակության ու նորարարական ոգին, որով ապրում էր ինքը՝ Փարաջանովը։ Այցելությունը այստեղ ոչ միայն ծանոթություն է մեծ արվեստագետի հետ, այլ նաև հնարավորություն ամբողջությամբ զգալու մի դարաշրջանի շունչը, որը նա կարողացավ վերափոխել ու արտահայտել իր արվեստում։
Ներառված է
-
Փորձառու վարորդներ
-
Օդորակիչով մեքենաներ
-
Շշալցված ջուր
-
Մեկնարկը (ավարտը) Երևանում ցանկացած վայրից
-
Տրանսպորտային միջոցի և ուղևորների ապահովագրություն
-
Լրացուցիչ կանգառներ երթուղում
Ներառված չէ
-
Զգալի շեղումներ երթուղուց
-
Ալկոհոլային խմիչքներ՝ ճաշով տարբերակն ընտրելու դեպքում
-
Աուդիոգիդեր
-
Wi-Fi տրանսպորտում
Առանձնահատկություններ
- Եղեք մի քաղաքում, որ մեծ է Հռոմից 29 տարով
- Այցելեք Երևանի ամենահայտնի թանգարանները
- Ուսումնասիրեք Հայաստանի դարավոր պատմությունը
- Հայտնվեք հրաշքներով լի աշխարհում
Ամրագրման պայմաններ
Չեղարկում և փոփոխում
Ծանոթացեք մեր էքսկուրսավարների հետ
Լիանա Կարապետյան
HY
IT
Ես Լիանա Կարապետյանն եմ, իսկ իտալացիների համար՝ պարզապես Լիլիանա։ Ունեմ երկար տարիների աշխատանքային փորձ որպես զբոսավար և ավելի երկար՝ որպես իտալերեն լեզվի թարգմանիչ։ Ինչո՞ւ ընտրել ինձ։ Եթե ցանկանում եք ունենալ անմոռանալի հիշողություններ Հայաստան Ձեր այցից, ես պատրաստ եմ օգնել Ձեզ դրանում։
Աննա Մարտիրոսյան
HY
EN
Բարև բոլորին։ Ես Աննան եմ։ 2013թ.-ից աշխատում եմ որպես զբոսավար։ Եթե պատրաստ եք բացահայտել Հայաստանը, ես այդ ճանապարհորդությունը կդարձնեմ հետաքրքիր և անմոռանալի։ Ինձ հետ էքսկուրսիաները լի են հայկական մշակույթով, պատմությունով, կրոնով և ավանդույթներով։ Շրջագայության ավարտին Դուք կսիրահարվեք Հայաստանին և անպայման ցանկություն կունենաք կրկին վերադառնալ։
Գառնիկ Միրզոյան
RU
Ես Գառնիկն եմ։ 2016թ.-ից աշխատում եմ որպես զբոսավար Հայաստանում։ Եթե հոգնել եք ստանդարտ պատմություններից և լավ հումորի զգացում ունեք, ապա մենք վստահաբար կընկերանանք։ Բացահայտե՛ք Հայաստանի ամենագողտրիկ անկյունները՝ հյուրընկալ մթնոլորտում։
Գայանե Մովսիսյան
HY
EN
Բարև Ձեզ։ Ես Գայանե Մովսիսյանն եմ, աշխատում եմ որպես զբոսավար 2017թ.-ից։ Աշխատում եմ մեծ խանդավառությամբ՝ նպատակ ունենալով լավագույն ձևով ներկայացնել իմ երկիրը և մեր հյուրերի համար ստեղծել անմոռանալի պահեր։
Ձեզ կարող է հետաքրքրել նաև՝
