Անհատական էքսկուրսիա. Հայաստանի հնագույն հրաշքներն ու տեսարժան վայրերը 2 օրում
Սևանա լիճ, Սևանավանք, Դիլիջան, Հաղարծնի վանք, Գոշավանք
1. Սևանա լիճ
Բարձր լեռնաշղթաների գրկում փառքով փայլում է Սևանը՝ Հայաստանի կապույտ սիրտը, որի զարկերը ներդաշնակվում են քամիների ու արևի հետ։ Լեգենդը պատմում է, որ այստեղ երբեմնի կանաչ հովիտ էր, մինչև որ երկինքը թափեց իր արցունքները և լցրեց այն ջրով՝ մարդկանց պարգևելով անգին գանձ։
Այսօր, 1400 քառակուսի կիլոմետր տարածք ունեցող Սևանը իր խորքում պահում է դարերի լռությունը։ Նրա ջրերը սնվում են 28 գետերից և միայն Հրազդանն է տանում դրանք հեռուն՝ ասես հսկելով լճի հարստությունը։ Մինչև 3000 մետր բարձրացող լեռները կազմել են նրա լուռ շրջանակը, իսկ բյուրեղյա ջուրը փոխում է իր գույնը՝ երկնագույնից մինչև մուգ սափիր, արտացոլելով երկնքի տրամադրությունը։ Արշալույսին Սևանը ոսկեգույն է, մայրամուտին՝ կարմիր ու մանուշակագույն՝ դառնալով կենդանի հայելի երկնքի համար։
Հնագույն ժամանակներից լիճը սուրբ է համարվել: Նրա ափերին բարձրացվել են աղոթքներ, կատարվել են ծեսեր, և նրանից խնդրել են պաշտպանություն ու օրհնություն։ Սևանի մաքուր խորքում կարծես ապրում է Հայաստանի հոգին՝ հպարտ, մաքուր և հավերժական։ Բավական է ականջ դնել ալիքների մեղմ շառաչին, և թվում է՝ լսում ես հնագույն մի ձայն, որ պատմում է երկրի մասին, որտեղ ջուրն ու երկինքը հավերժ կապված են սիրով։
Այսօր, 1400 քառակուսի կիլոմետր տարածք ունեցող Սևանը իր խորքում պահում է դարերի լռությունը։ Նրա ջրերը սնվում են 28 գետերից և միայն Հրազդանն է տանում դրանք հեռուն՝ ասես հսկելով լճի հարստությունը։ Մինչև 3000 մետր բարձրացող լեռները կազմել են նրա լուռ շրջանակը, իսկ բյուրեղյա ջուրը փոխում է իր գույնը՝ երկնագույնից մինչև մուգ սափիր, արտացոլելով երկնքի տրամադրությունը։ Արշալույսին Սևանը ոսկեգույն է, մայրամուտին՝ կարմիր ու մանուշակագույն՝ դառնալով կենդանի հայելի երկնքի համար։
Հնագույն ժամանակներից լիճը սուրբ է համարվել: Նրա ափերին բարձրացվել են աղոթքներ, կատարվել են ծեսեր, և նրանից խնդրել են պաշտպանություն ու օրհնություն։ Սևանի մաքուր խորքում կարծես ապրում է Հայաստանի հոգին՝ հպարտ, մաքուր և հավերժական։ Բավական է ականջ դնել ալիքների մեղմ շառաչին, և թվում է՝ լսում ես հնագույն մի ձայն, որ պատմում է երկրի մասին, որտեղ ջուրն ու երկինքը հավերժ կապված են սիրով։
2. Սևանավանք
50-60 րոպե
Սևանի հյուսիս-արևմտյան ափից բացվում է ապշեցնող տեսարան՝ լճի հայելային մակերևույթից վեհորեն բարձրանում է հինավուրց տաճարներով պսակված թերակղզին: Այստեղ, 874 թվականին թագավոր Աշոտ Բագրատունու դստեր՝ թագուհի Մարիամի նախաձեռնությամբ, հիմնադրվեց Սևանավանքը՝ Հայաստանի կապույտ գոհարի հոգևոր պահապանը։
Անսահման կապույտ երկնքի և Սևանի փիրուզագույն ջրերի ֆոնին Սուրբ Առաքելոց և Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիները կարծես կախված լինեն երկնքի ու երկրի միջև: Նրանց քարե պատերը հիշում են դարավոր աղոթքներ, քամիների շշունջ և շրերի վրայով տարաված զանգերի ղողանջ: Դարեր շարունակ վանքը եղել է ոչ միայն աղոթքի վայր, այլև բերդ, որը պաշտպանել է թերակղզին թշնամու հարձակումներից։ Լեգենդները պատմում են թանկարժեք ձեռագրերի և սրբությունների մասին, որոնք թաքցված են եղել վանքի պատերի մեջ ու փրկվել են նրան աղետներից։
Այսօր, կանգնելով թերակղզու գագաթին, կարելի է տեսնել, թե ինչպես է լույսը խաղում լճի ալիքների վրա, իսկ հեռավոր լեռները գրկում են այս վեհաշուք տեսարանը։ Սևանավանքը մնում է Հայաստանի ամենահայտնի խորհրդանիշներից մեկը՝ վայր, որտեղ բնության հմայքն ու հոգևոր ժառանգության վեհությունը միաձուլվում են մեկ ամբողջության մեջ։
Անսահման կապույտ երկնքի և Սևանի փիրուզագույն ջրերի ֆոնին Սուրբ Առաքելոց և Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիները կարծես կախված լինեն երկնքի ու երկրի միջև: Նրանց քարե պատերը հիշում են դարավոր աղոթքներ, քամիների շշունջ և շրերի վրայով տարաված զանգերի ղողանջ: Դարեր շարունակ վանքը եղել է ոչ միայն աղոթքի վայր, այլև բերդ, որը պաշտպանել է թերակղզին թշնամու հարձակումներից։ Լեգենդները պատմում են թանկարժեք ձեռագրերի և սրբությունների մասին, որոնք թաքցված են եղել վանքի պատերի մեջ ու փրկվել են նրան աղետներից։
Այսօր, կանգնելով թերակղզու գագաթին, կարելի է տեսնել, թե ինչպես է լույսը խաղում լճի ալիքների վրա, իսկ հեռավոր լեռները գրկում են այս վեհաշուք տեսարանը։ Սևանավանքը մնում է Հայաստանի ամենահայտնի խորհրդանիշներից մեկը՝ վայր, որտեղ բնության հմայքն ու հոգևոր ժառանգության վեհությունը միաձուլվում են մեկ ամբողջության մեջ։
3. Դիլիջան
20-30 րոպե
Դիլիջանը Հայաստանի այն անկյունն է, որտեղ բնության և լռության ստեղծած ներդաշնակությունը հմայում է յուրաքանչյուր այցելուի։ Կանաչով պատված անտառների ու մեղմ բլուրների մեջ թաքնված այս քաղաքը ձգվում է Աղստև գետի գեղատեսիլ հովտով: Այստեղ օդը լցված է սոճու բույրով ու լեռնային աղբյուրների թարմությամբ։ Ազգային պարկի յուրահատուկ մարգարիտներն են անտառներում թաքնված զույգ գեղեցկուհիները՝ Պարզ և Գոշ լճերը, որոնց շուրջ գտնվող թփուտներն ու ծառերը վայրի կենդանիների մարմնավորմամբ բազմաթիվ ժողովրդական հեքիաթների ականատես են դարձել։
Քաղաքի հին փողոցներն ու փայտյա պատշգամբները վկայում են տեղացի վարպետների ձեռագործ ավանդույթների մասին, իսկ քաղաքի դանդաղ ու խաղաղ ընթացքը կարծես ետ է տանում ժամանակի գիրկը։ Դարեր շարունակ Դիլիջանը հայտնի է եղել որպես առողջարան: Իր մեղմ կլիման ու մաքուր օդը համարվել են բնության իսկական դեղամիջոց։
Տարածաշրջանն ունի նաև իր հոգևոր ժառանգությունը՝ Հաղարծինն ու Գոշավանքը, որոնք իրենց միջնադարյան քարե կամարներով, դարերի ընթացքում լսել են հազարավոր աղոթքների շշուկներ։ Հին խաչքարերը, համեստ մատուռները և անցյալի շինությունների մնացորդները շրջայցը վերածում են ժամանակի միջով ճամփորդության։
Ամռանը Դիլիջանը թաղվում է կանաչ ծածկույթի ու թռչունների երգի մեջ, իսկ աշնանը՝ վերածվում ոսկեգույն ու կարմիր երանգների գեղանկարային պալիտրայի։ Քաղաքը գրավում է նրանց, որոնք փնտրում են ոչ թե աղմկոտ ժամանց, այլ հանդարտություն, գեղեցկություն և այնպիսի ներշնչանք, որը կարող է տալ միայն կենդանի բնությունն ու պատմության շունչը։
Քաղաքի հին փողոցներն ու փայտյա պատշգամբները վկայում են տեղացի վարպետների ձեռագործ ավանդույթների մասին, իսկ քաղաքի դանդաղ ու խաղաղ ընթացքը կարծես ետ է տանում ժամանակի գիրկը։ Դարեր շարունակ Դիլիջանը հայտնի է եղել որպես առողջարան: Իր մեղմ կլիման ու մաքուր օդը համարվել են բնության իսկական դեղամիջոց։
Տարածաշրջանն ունի նաև իր հոգևոր ժառանգությունը՝ Հաղարծինն ու Գոշավանքը, որոնք իրենց միջնադարյան քարե կամարներով, դարերի ընթացքում լսել են հազարավոր աղոթքների շշուկներ։ Հին խաչքարերը, համեստ մատուռները և անցյալի շինությունների մնացորդները շրջայցը վերածում են ժամանակի միջով ճամփորդության։
Ամռանը Դիլիջանը թաղվում է կանաչ ծածկույթի ու թռչունների երգի մեջ, իսկ աշնանը՝ վերածվում ոսկեգույն ու կարմիր երանգների գեղանկարային պալիտրայի։ Քաղաքը գրավում է նրանց, որոնք փնտրում են ոչ թե աղմկոտ ժամանց, այլ հանդարտություն, գեղեցկություն և այնպիսի ներշնչանք, որը կարող է տալ միայն կենդանի բնությունն ու պատմության շունչը։
4. Հաղարծնի վանք
60-70 րոպե
Տավուշի սաղարթախիտ անտառների խորքում թաքնված է Հաղարծնի վանքը, որը կարծես դուրս է եկել հնագույն ձեռագրի էջերից, որտեղ քարե պատերն ու բնությունը միաձուլվել են ներդաշնակ ամբողջության մեջ։ X-XIII դարերում հիմնադրված այս վանքը դարեր շարունակ եղել է ոչ միայն հոգևոր հանգրվան, այլև մշակութային կենտրոն, որտեղ հավաքվել են վանականներ, ուխտավորներ ու վարպետներ։ Համալիրը ներառում է Սուրբ Գրիգոր, Սուրբ Աստվածածին և Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցիները, ինչպես նաև վանական խցեր ու օժանդակ շինություններ, որոնք նրբորեն ձուլված են լեռնային բնապատկերին:
Երկար ժամանակ վանքին հարակից կանգնած է եղել հսկայական մի կաղնի։ Նրա ճյուղերը հիշում էին զանգերի ղողանջներն ու աղոթքի շշուկները։ Այսօր պահպանվել է միայն այս կաղնու փչակը, որը դարձել է յուրահատուկ մի սրբավայր հավատացյալների համար։ Ըստ հին լեգենդի՝ եթե ցանկություն պահելով անցնեիր փչակի նեղ բացվածքով, ապա այն անպայման կկատարվի։ Այս ավանդույթը մինչ օրս կենդանի է, և այցելուները շարունակում են կատարել այդ խորհրդանշական գործողությունը՝ պահելով անցյալի ու ներկայի անտեսանելի կապը։
Հաղարծնի լուռ բակերում, որտեղ տարածվում են անտառների բույրն ու լեռների ստվերները, զգում ես, թե ինչպես է դարավոր պատմությունը ձուլվում կենդանի բնության հետ՝ ստեղծելով խաղաղության ու հմայքի մթնոլորտ։ Այստեղ կարծես ժամանակը դանդաղ հոսի՝ թողնելով յուրաքանչյուր այցելուի հպվել հինավուրց Հայաստանի խորհրդին ու գեղեցկությանը։
Երկար ժամանակ վանքին հարակից կանգնած է եղել հսկայական մի կաղնի։ Նրա ճյուղերը հիշում էին զանգերի ղողանջներն ու աղոթքի շշուկները։ Այսօր պահպանվել է միայն այս կաղնու փչակը, որը դարձել է յուրահատուկ մի սրբավայր հավատացյալների համար։ Ըստ հին լեգենդի՝ եթե ցանկություն պահելով անցնեիր փչակի նեղ բացվածքով, ապա այն անպայման կկատարվի։ Այս ավանդույթը մինչ օրս կենդանի է, և այցելուները շարունակում են կատարել այդ խորհրդանշական գործողությունը՝ պահելով անցյալի ու ներկայի անտեսանելի կապը։
Հաղարծնի լուռ բակերում, որտեղ տարածվում են անտառների բույրն ու լեռների ստվերները, զգում ես, թե ինչպես է դարավոր պատմությունը ձուլվում կենդանի բնության հետ՝ ստեղծելով խաղաղության ու հմայքի մթնոլորտ։ Այստեղ կարծես ժամանակը դանդաղ հոսի՝ թողնելով յուրաքանչյուր այցելուի հպվել հինավուրց Հայաստանի խորհրդին ու գեղեցկությանը։
5. Գոշավանք
40-50 րոպե
Տավուշի մեղմ բնության գրկում, որտեղ լռությունը խախտում են միայն քամու շշուկն ու թռչունների երգը, կանգնած է Գոշավանքը՝ սրբավայր, որտեղ միահյուսված են միջնադարյան Հայաստանի հոգևոր զորությունն ու մշակութային փառքը։ Վանքի հիմնադրումը անքակտելիորեն կապված է Մխիթար Գոշի՝ պետական գործչի, գիտնականի, Հայաստանի առաջին դատական օրենսգրքի հեղինակի, ինչպես նաև դարերի փորձությանը դիմացած առակների ու պատմվածքների ստեղծողի անվան հետ:
Վանական համալիրը ներառում է մի քանի եկեղեցի, որոնցից գլխավորն է Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը, ինչպես նաև մատենադարան և օժանդակ շինություններ։ Տաճարի մուտքի մոտ այցելուներին դիմավորում է հայ քանդակագործության լավագույն օրինակներից մեկը՝ 1291 թվականին վարպետ Պողոսի կողմից կերտած խաչքարը։ Խաչքարի նրբագեղ զարդաքանդակներն ու խորիմաստ խորհրդանշանները կարծես հավերժացրել են վարպետի աղոթքն ու հույսերը։
Մատենադարանի մոտ ժամանակին գործել է դպրոց, որի ավերակները դեռևս կանգուն են: Այստեղ ստեղծվել ու գրվել են անգին ձեռագրեր։ Գոշավանքը դարեր շարունակ եղել է ոչ միայն հոգևոր, այլև կրթական ու մշակութային կենտրոն, որտեղ հավատը և գիտությունը միահյուսված ծառայել են ստեղծագործությանը։
Այսօր նրա ամուր ու անսասան պատերը պահպանում են այն մթնոլորտը, որտեղ դարեր շարունակ ծաղկել է հայ միտքը, արվեստն ու հոգևորությունը։
Վանական համալիրը ներառում է մի քանի եկեղեցի, որոնցից գլխավորն է Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը, ինչպես նաև մատենադարան և օժանդակ շինություններ։ Տաճարի մուտքի մոտ այցելուներին դիմավորում է հայ քանդակագործության լավագույն օրինակներից մեկը՝ 1291 թվականին վարպետ Պողոսի կողմից կերտած խաչքարը։ Խաչքարի նրբագեղ զարդաքանդակներն ու խորիմաստ խորհրդանշանները կարծես հավերժացրել են վարպետի աղոթքն ու հույսերը։
Մատենադարանի մոտ ժամանակին գործել է դպրոց, որի ավերակները դեռևս կանգուն են: Այստեղ ստեղծվել ու գրվել են անգին ձեռագրեր։ Գոշավանքը դարեր շարունակ եղել է ոչ միայն հոգևոր, այլև կրթական ու մշակութային կենտրոն, որտեղ հավատը և գիտությունը միահյուսված ծառայել են ստեղծագործությանը։
Այսօր նրա ամուր ու անսասան պատերը պահպանում են այն մթնոլորտը, որտեղ դարեր շարունակ ծաղկել է հայ միտքը, արվեստն ու հոգևորությունը։
Սանահինի վանք, Հաղպատ վանք, Ախթալա ամրոց, Երևան
1. Սանահինի վանք
40-50 րոպե
Հաղպատից ոչ հեռու՝ Լոռու սրտում, վեր է խոյանում Սանահինի վանքը՝ հայկական միջնադարյան ճարտարապետության ամենափառավոր կոթողներից մեկը։ Վանքի շինարարությունը սկսվել է 10-րդ դարի երկրորդ կեսին՝ Աշոտ Գ թագավորի օրոք, և հենց սկզբից վանքը ծառայել է որպես ոչ միայն հոգևոր, այլև կրթական կենտրոն։
Առաջին կառույցները եղել են Սուրբ Աստվածածնի և Ամենափրկիչ եկեղեցիները, որոնց շուրջ հետզհետե ավելացել են այլ շինություններ ու տնտեսական կառույցներ։ Երկու եկեղեցիների միջև առկա էր նեղ անցում, որը դիտավորյալ կերպով թողնվել էր դրանք կառուցած վարպետների կողմից: Սակայն շուտով պարզ դարձավ, որ այդ իսկ պատճառով երկրաշարժի դեպքում երկուսն էլ կարող էին փլվել։ Խնդիրը լուծելու համար մտածված լուծումը ոչ միայն գործնական էր, այլև հանճարեղ: Տաճարների միջև եղած բացը լրացվեց նոր կառույցով՝ Ակադեմիայով, որը և՛ ամրապնդեց համալիրի սեյսմակայունությունը, և՛ Սանահինը վերածեց գիտության ու կրթական կենտրոնի:
Այստեղ են աշխատել նշանավոր գիտնականներ, ստեղծվել ու արտագրվել ձեռագրեր, ձևավորվել հայ մտքի ավանդույթներ։ Քարե կամարներն ու խիստ ճարտարապետական գծերը մինչ օրս հմայում են իրենց ներդաշնակությամբ ու վեհությամբ՝ պահելով դարերի շունչը։
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկված Սանահինը այսօր ոչ միայն ճարտարապետական հուշարձան է, այլև կենդանի խորհրդանիշ՝ գիտության, հավատքի և արվեստի այն ուժի, որով առանձնանում էր միջնադարյան Հայաստանը։
Առաջին կառույցները եղել են Սուրբ Աստվածածնի և Ամենափրկիչ եկեղեցիները, որոնց շուրջ հետզհետե ավելացել են այլ շինություններ ու տնտեսական կառույցներ։ Երկու եկեղեցիների միջև առկա էր նեղ անցում, որը դիտավորյալ կերպով թողնվել էր դրանք կառուցած վարպետների կողմից: Սակայն շուտով պարզ դարձավ, որ այդ իսկ պատճառով երկրաշարժի դեպքում երկուսն էլ կարող էին փլվել։ Խնդիրը լուծելու համար մտածված լուծումը ոչ միայն գործնական էր, այլև հանճարեղ: Տաճարների միջև եղած բացը լրացվեց նոր կառույցով՝ Ակադեմիայով, որը և՛ ամրապնդեց համալիրի սեյսմակայունությունը, և՛ Սանահինը վերածեց գիտության ու կրթական կենտրոնի:
Այստեղ են աշխատել նշանավոր գիտնականներ, ստեղծվել ու արտագրվել ձեռագրեր, ձևավորվել հայ մտքի ավանդույթներ։ Քարե կամարներն ու խիստ ճարտարապետական գծերը մինչ օրս հմայում են իրենց ներդաշնակությամբ ու վեհությամբ՝ պահելով դարերի շունչը։
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկված Սանահինը այսօր ոչ միայն ճարտարապետական հուշարձան է, այլև կենդանի խորհրդանիշ՝ գիտության, հավատքի և արվեստի այն ուժի, որով առանձնանում էր միջնադարյան Հայաստանը։
2. Հաղպատի վանք
50-60 րոպե
Սանահինից հյուսիս-արևելք՝ Լոռու վեհաշուք լեռների գրկում, կանգնած է Հաղպատի վանքը՝ միջնադարյան հայկական ճարտարապետության գոհար, որտեղ քարը խոսում է դարերի լեզվով։ Վանքը հիմնադրվել է 10-րդ դարում՝ Բագրատունի Աշոտ Գ թագավորի օրոք, այն ժամանակ, երբ Հայաստանը ապրում էր մշակութային ու հոգևոր վերելք։ Հաղպատի հինավուրց պատերը պահպանում են ոսկեդարի արձագանքը՝ մնալով ժամանակի լուռ վկաներ:
Հաղպատի կառույցներից առանձնանում են Սուրբ Աստվածածնի եկեղեցին (1025), Սուրբ Նշան եկեղեցին, գրատունը և բազմաթիվ օժանդակ շինություններ, որոնք վանքին տալիս են փոքրիկ հոգևոր քաղաքի տեսք։ Այստեղ 18-րդ դարի վերջին ապրել ու ստեղծագործել է մեծն աշուղ Սայաթ-Նովան, որի երգերը դարձան ժողովրդի ձայնն ու Կովկասի հոգու մարմնավորումը։ Նրա ներկայությունը կարծես մինչ օրս հնչում է այս պատերի միջից՝ լարերի մեղեդիներով ու պոեզիայի շնչով։
Բացի աղոթատուն լինելուց Հաղպատը նաև գիտության ու մտքի կենտրոն էր, որտեղ արտագրվում էին ձեռագրեր, պահվում գրքեր ու ծավալվում քննարկումներ, որոնք սնուցում էին ազգի հոգևոր ու մշակութային զարգացումը։ Այսօր Հաղպատը ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում և մնում է հայոց ոսկեդարի կենդանի վկայությունը։
Այս հնագույն պատերի առջև կանգնած՝ հեշտ է զգալ, թե ինչպես են անցյալն ու ներկան միահյուսվում, և վանքի լռության մեջ հնչում է հավերժական աղոթքի ու երգի մեղեդի։
Հաղպատի կառույցներից առանձնանում են Սուրբ Աստվածածնի եկեղեցին (1025), Սուրբ Նշան եկեղեցին, գրատունը և բազմաթիվ օժանդակ շինություններ, որոնք վանքին տալիս են փոքրիկ հոգևոր քաղաքի տեսք։ Այստեղ 18-րդ դարի վերջին ապրել ու ստեղծագործել է մեծն աշուղ Սայաթ-Նովան, որի երգերը դարձան ժողովրդի ձայնն ու Կովկասի հոգու մարմնավորումը։ Նրա ներկայությունը կարծես մինչ օրս հնչում է այս պատերի միջից՝ լարերի մեղեդիներով ու պոեզիայի շնչով։
Բացի աղոթատուն լինելուց Հաղպատը նաև գիտության ու մտքի կենտրոն էր, որտեղ արտագրվում էին ձեռագրեր, պահվում գրքեր ու ծավալվում քննարկումներ, որոնք սնուցում էին ազգի հոգևոր ու մշակութային զարգացումը։ Այսօր Հաղպատը ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում և մնում է հայոց ոսկեդարի կենդանի վկայությունը։
Այս հնագույն պատերի առջև կանգնած՝ հեշտ է զգալ, թե ինչպես են անցյալն ու ներկան միահյուսվում, և վանքի լռության մեջ հնչում է հավերժական աղոթքի ու երգի մեղեդի։
3. Ախթալայի ամրոց
40-50 րոպե
Ախթալայի ամրոցը, ինչպես դարերի քարե պահապան, վեր է խոյանում Լոռու գեղատեսիլ լեռների մեջ՝ բարձրավանդակ թերակղզու վրա, որը երեք կողմից շրջապատված է խորը կիրճերով։ Դեռևս 10-րդ դարում շինարարները կարողացան միավորել բնության անսասան ուժն ու մարդու վարպետությունը. անառիկ ժայռերին միացան հզոր պարիսպներ, իսկ մուտքերը պահապանեցին եռահարկ աշտարակները։ Դարեր շարունակ այդ պարիսպները դիմագրավեցին թշնամական արշավանքներին՝ պահելով պատմության շունչը։
Ամրոցի ներսում գտնվում է Ախթալայի վանական համալիրը՝ երեք եկեղեցիներով, որոնցից յուրաքանչյուրն իր մեջ կրում է միջնադարյան հոգևոր ու մշակութային կյանքի արձագանքը։ Գլխավոր տաճարը զարմացնում է վառ գույներով փայլող որմնանկարներով ծածկված իր ներքին հարդարանքով , որոնք դարեր շարունակ պահպանել են իրենց վառ գույնն ու ուժը։ Այս որմնանկարները իսկական քարեղեն մատյան են, որտեղ յուրաքանչյուր վրձնահարում թաքցնում է միջնադարյան վարպետի գաղտնիքը։
Ախթալան ոչ միայն ամրոց ու վանք է, այլ կենդանի լեգենդ՝ քարով ու հավատքով հյուսված մի պատմություն տոկունության ու ներշնչանքի մասին։ Այսօր այն դիմավորում է ճանապարհորդներին հին պատերի լռությամբ ու կիրճերի հմայիչ տեսարաններով՝ հրավիրելով դիպչելու Հայաստանի մեծ ժառանգությանը։
Ամրոցի ներսում գտնվում է Ախթալայի վանական համալիրը՝ երեք եկեղեցիներով, որոնցից յուրաքանչյուրն իր մեջ կրում է միջնադարյան հոգևոր ու մշակութային կյանքի արձագանքը։ Գլխավոր տաճարը զարմացնում է վառ գույներով փայլող որմնանկարներով ծածկված իր ներքին հարդարանքով , որոնք դարեր շարունակ պահպանել են իրենց վառ գույնն ու ուժը։ Այս որմնանկարները իսկական քարեղեն մատյան են, որտեղ յուրաքանչյուր վրձնահարում թաքցնում է միջնադարյան վարպետի գաղտնիքը։
Ախթալան ոչ միայն ամրոց ու վանք է, այլ կենդանի լեգենդ՝ քարով ու հավատքով հյուսված մի պատմություն տոկունության ու ներշնչանքի մասին։ Այսօր այն դիմավորում է ճանապարհորդներին հին պատերի լռությամբ ու կիրճերի հմայիչ տեսարաններով՝ հրավիրելով դիպչելու Հայաստանի մեծ ժառանգությանը։
Ներառված է
-
Փորձառու վարորդներ
-
Օդորակիչով մեքենաներ
-
Շշալցված ջուր
-
Մեկնարկը (ավարտը) Երևանում ցանկացած վայրից
-
Տրանսպորտային միջոցի և ուղևորների ապահովագրություն
-
Լրացուցիչ կանգառներ երթուղում
-
Վարորդի/էքսկուրսավարի գիշերակացը և սնունդը
Ներառված չէ
-
Գիշերակաց հյուրանոցում
-
Զգալի շեղումներ երթուղուց
-
Ալկոհոլային խմիչքներ՝ ճաշով տարբերակն ընտրելու դեպքում
-
Աուդիոգիդեր
-
Wi-Fi տրանսպորտում
Առանձնահատկություններ
- Այցելեք Հայաստանի հյուսիսային մարզերից երկուսը
- Հիացեք Եվրասիայի ամենախոշոր բարձրլեռնային քաղցրահամ լճերից մեկով
- Ուսումնասիրեք «Հայկական Շվեյցարիա»-ի անտառները
- Բացահայտեք ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային մշակութային ժառանգության անկրկնելի տեսարժան վայրերը
*հարկ կլինի բարձրանալ 200 աստիճան՝ Սևանավանք հասնելու համար
*հարկ կլինի 600 մ ոտքով հատել՝ Հաղարծին հասնելու համար
Ամրագրման պայմաններ
Չեղարկում և փոփոխում
Ծանոթացեք մեր էքսկուրսավարների հետ
Ռուզաննա Հովհաննիսյան
RU
HY
Հայաստանում գտնվելիս Ձեր բոլոր զգայարանները գործի կդրվեն՝ վայրի բնություն և ձեռագործ հրաշքներ, անկրկնելի լեռնային օդ, ազգային ուտեստների անզուգական համ, դուդուկի մեղմ հնչյուններ։ Այս ամենը զգալու համար պարզապես պետք է այցելել Հայաստան։ Համեցե՛ք։
Նարինե Վարդանյան
HY
EN
Բարև։ Անունս Նարինե է, 2017թ.-ից աշխատում եմ որպես զբոսավար Հայաստանում։ Իմ ամենամեծ սերը և կիրքը հայրենիքս է՝ Հայաստանը։ Այստեղ եմ՝ յուրաքանչյուրի համար ստեղծելու հիասքանչ հիշողություններ։ Ես, անկեղծ, կարծում եմ, որ իմ աշխատանքն աշխարհում լավագույնն է․ այն հնարավորություն է տալիս հանդիպել նոր մարդկանց, օգնել նրանց սիրահարվել նոր վայրերին և ստեղծել անմոռանալի հուշեր։ Ահա, թե ինչն եմ ես սիրում։ :) Անհամբեր եմ՝ Ձեզ ցույց տալու իմ գեղեցիկ Հայաստանը:
Նելլի Պողոսյան
HY
EN
Բարև Ձեզ։ Ես Նելլին եմ՝ սերտիֆիկացված զբոսավար։ Աշխատում եմ 2012թ.-ից սկսած և ունեմ առանձնահատուկ հմտություններ. համբերատար եմ, հարմարվող և հումորի մեծ զգացումով: Հրավիրում եմ Ձեզ այցելել Հայաստան և բացահայտել աշխարհի այս հրաշալի անկյունը՝ ինձ հետ։
Պողոս Վարժապետյան
RU
HY
Անունս Պողոս Վարժապետյան է։ Զբոսաշրջության ոլորտում եմ 2016թ.-ից։ Սիրում եմ ճամփորդել։ Որպես զբոսավար՝ իմ նպատակն է, որ հյուրերը սիրահարվեն Հայաստանին այնքան, որ շրջագայության ավարտին պարզապես հրաժեշտ չտան, այլ ասեն՝ «Մինչև նոր հանդիպում, Հայաստա՛ն»։
Ձեզ կարող է հետաքրքրել նաև՝
