Անհատական էքսկուրսիա. Հայաստանի և Վրաստանի լավագույն տեսարժան վայրերը 2 օրում
Գյումրի, Սև Բերդ, Գյումրիի քաղաքային կենցաղի թանգարան (Ձիթողցոնց տուն), Վարձիա (ժայռավանք և քարանձավային քաղաք)
1. Գյումրի
90-110 րոպե
Շիրակի դաշտի սրտում, որտեղ սառը քամին բերում է լեռների թարմ օդը, տեղակայված է Գյումրի քաղաքը: Այստեղ անցյալն ու ներկան շնչում են միևնույն ռիթմով։ Քաղաքի հին փողոցները հիշեցնում են հին գրքի էջեր: Յուրաքանչյուր դուռ, քար ու պատշգամբ պահում է սերնդեսերունդ փոխանցված պատմություններ։
Այստեղ քայլելիս թվում է՝ կարող ես լսել դարբնի մուրճի զարկերը կամ տեսնել հին սայլ, որի կառապանը ժպտալով հրավիրում է շրջել վարպետների ու բանաստեղծների այս քաղաքում։
Գյումրու տները, կառուցված գունավոր տուֆից ու զարդարված փայտափոր պատշգամբներով, դիմացել են երկրաշարժերին ու փոթորիկներին, բայց պահպանել են իրենց հպարտ կեցվածքը և այն ջերմությունը, որ թողել են դրանք կառուցած վարպետների ձեռքերը։ Թարմ հացի բույրի ու փողոցային ջութակի մեղմ հնչյունների մեջ թևածում է յուրահատուկ ոգի՝ հին արհեստների, անկեղծ հյուրընկալության և գյումրեցու ինքնատիպ հումորի միաձուլում։
Դարեր շարունակ Գյումրին եղել է Հայաստանի մշակութային կենտրոններից մեկը։ Այստեղ է առաջին անգամ բեմադրվել Արմեն Տիգրանյանի «Անուշ» օպերան՝ հավերժ գրելով քաղաքի անունը արվեստի պատմության մեջ։ Այցելուները հաճախ հեռանում են՝ զգալով, թե այստեղ գտել են իրենց երկրորդ տունը։ Գուցե գաղտնիքն այն է, որ Գյումրին պարզապես քարտեզի կետ չէ, այլ կենդանի պատմիչ, որն իր Լեգենդներն շշնջում է յուրաքանչյուր պատրաստակամ լսողին։
Այստեղ քայլելիս թվում է՝ կարող ես լսել դարբնի մուրճի զարկերը կամ տեսնել հին սայլ, որի կառապանը ժպտալով հրավիրում է շրջել վարպետների ու բանաստեղծների այս քաղաքում։
Գյումրու տները, կառուցված գունավոր տուֆից ու զարդարված փայտափոր պատշգամբներով, դիմացել են երկրաշարժերին ու փոթորիկներին, բայց պահպանել են իրենց հպարտ կեցվածքը և այն ջերմությունը, որ թողել են դրանք կառուցած վարպետների ձեռքերը։ Թարմ հացի բույրի ու փողոցային ջութակի մեղմ հնչյունների մեջ թևածում է յուրահատուկ ոգի՝ հին արհեստների, անկեղծ հյուրընկալության և գյումրեցու ինքնատիպ հումորի միաձուլում։
Դարեր շարունակ Գյումրին եղել է Հայաստանի մշակութային կենտրոններից մեկը։ Այստեղ է առաջին անգամ բեմադրվել Արմեն Տիգրանյանի «Անուշ» օպերան՝ հավերժ գրելով քաղաքի անունը արվեստի պատմության մեջ։ Այցելուները հաճախ հեռանում են՝ զգալով, թե այստեղ գտել են իրենց երկրորդ տունը։ Գուցե գաղտնիքն այն է, որ Գյումրին պարզապես քարտեզի կետ չէ, այլ կենդանի պատմիչ, որն իր Լեգենդներն շշնջում է յուրաքանչյուր պատրաստակամ լսողին։
2. Սև Բերդ Գյումրի
20-30 րոպե
Գյումրիի հորիզոնում, որպես քարե պահապան, վեր է խոյանում Սև ամրոցը՝ 19-րդ դարի ռազմական հզորության խստաշունչ վկայությունը։ Կառուցված 1834 թ.-ին՝ այն դարձավ Ալեքսանդրապոլ անունով հայտնի քաղաքի պաշտպանական համակարգի առանցքը։ Համալիրը ներառում էր կենտրոնական Ալեքսանդրապոլի ամրոցը՝ իր երեք հսկայական դարպասներով և բակի սրտում գտնվող Սուրբ Ալեքսանդրայի եկեղեցու մոդելով, ինչպես նաև հարավային ու հյուսիսային ամրոցները, որոնք միասին կազմել էին միասնական պաշտպանական վահան։
Տեղական Լեգենդները պատմում են ստորգետնյա անցուղիների մասին, որոնք կապել են Սև ամրոցը Կարմիր ամրոցի և «Մայր Հայաստան» հուշարձանի հետ՝ քաղաքի տակ ստեղծելով գաղտնի քարե ուղիների ցանց։ Մուգ հրաբխային տուֆից կառուցված պատերը ամրոցին տվել են խիստ ու անառիկ տեսք, հատկապես տպավորիչ՝ մայրամուտի կարմրավուն երկնքի ֆոնին։
Այս հզոր կամարների ու քարե բաստիոնների միջով դեռ զգացվում է պատմության շունչը՝ զենքերի զնգոցից մինչև պահակների արձագանքող քայլերը։ Այսօր Սև ամրոցը ընդգրկված է Գյումրիի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկում՝ պահպանելով տոկունության ու ռազմական փառքի խորհրդանիշի իր կոչումը։ Նա ով բարձրանում է նրա պարիսպներին, զգում է, թե ինչպես են անցյալն ու ներկան միահյուսվում մեկ անվերջ պատմության մեջ։
Տեղական Լեգենդները պատմում են ստորգետնյա անցուղիների մասին, որոնք կապել են Սև ամրոցը Կարմիր ամրոցի և «Մայր Հայաստան» հուշարձանի հետ՝ քաղաքի տակ ստեղծելով գաղտնի քարե ուղիների ցանց։ Մուգ հրաբխային տուֆից կառուցված պատերը ամրոցին տվել են խիստ ու անառիկ տեսք, հատկապես տպավորիչ՝ մայրամուտի կարմրավուն երկնքի ֆոնին։
Այս հզոր կամարների ու քարե բաստիոնների միջով դեռ զգացվում է պատմության շունչը՝ զենքերի զնգոցից մինչև պահակների արձագանքող քայլերը։ Այսօր Սև ամրոցը ընդգրկված է Գյումրիի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկում՝ պահպանելով տոկունության ու ռազմական փառքի խորհրդանիշի իր կոչումը։ Նա ով բարձրանում է նրա պարիսպներին, զգում է, թե ինչպես են անցյալն ու ներկան միահյուսվում մեկ անվերջ պատմության մեջ։
3. Գյումրիի թանգարան (Ձիթողցոնց)
50-60 րոպե
Գյումրիի հին թաղամասերում, նեղլիկ փողոցների ու քարե տների միջից քարացած մայրամուտի նման վեր է խոյանում հրակարմիր տուֆից կառուցված առանձնատունը։ Կառուցված 1872 թվականին հաջողակ վաճառական Պետրոս Ձիթողցյանի կողմից՝ այն երբեմնի հպարտությունն էր քաղաքի, որը ականատես է եղել հնչեղ ընդունելությունների, ընտանեկան տոների ու լամպերի մեղմ լույսի տակ անցկացված խաղաղ երեկոների։ Այս տան պատերը տեսել են դարերի փոփոխությունները, բայց պահել են այն ժամանակների ջերմությունն ու փայլը, երբ Գյումրին բարգավաճում էր որպես առևտրական հարստության և մշակութային ծաղկման կենտրոն։
1984 թվականին առանձնատունը նոր շունչ ստացավ՝ վերածվելով Ազգային ճարտարապետության և քաղաքային կենցաղի թանգարանի, որտեղ յուրաքանչյուր սենյակ դարձել է քաղաքի կենդանի տարեգրքի մի էջ։ Այստեղ կենդնանանում են լուսանկարները, հիշողության մեջ հնչում են տան տերերի քայլերը, իսկ փայտի ու հնացած գործվածքների բույրը տեղափոխում է այցելուներին դեպի IX դար։ Դարակներում շարունակում է փայլել երբեմնի տոնական սեղանների սպասքը, ցուցափեղկերում պահպանված են նրբագեղ հանդերձներ, որոնցով գլխարկավոր տիկինները քայլում էին քաղաքի գլխավոր փողոցներով։ Կարծես միայն աչքերդ փակես, և կլսես սրահից հնչող ջութակի մեղմ մեղեդին, իսկ այգուց կզգաս թարմ թխվածքի բույրը։
1984 թվականին առանձնատունը նոր շունչ ստացավ՝ վերածվելով Ազգային ճարտարապետության և քաղաքային կենցաղի թանգարանի, որտեղ յուրաքանչյուր սենյակ դարձել է քաղաքի կենդանի տարեգրքի մի էջ։ Այստեղ կենդնանանում են լուսանկարները, հիշողության մեջ հնչում են տան տերերի քայլերը, իսկ փայտի ու հնացած գործվածքների բույրը տեղափոխում է այցելուներին դեպի IX դար։ Դարակներում շարունակում է փայլել երբեմնի տոնական սեղանների սպասքը, ցուցափեղկերում պահպանված են նրբագեղ հանդերձներ, որոնցով գլխարկավոր տիկինները քայլում էին քաղաքի գլխավոր փողոցներով։ Կարծես միայն աչքերդ փակես, և կլսես սրահից հնչող ջութակի մեղմ մեղեդին, իսկ այգուց կզգաս թարմ թխվածքի բույրը։
4. Վարձիա (ժայռավանք և քարանձավ)
65-75 րոպե
12-րդ դարում հիմնադրված քարանձավային քաղաք Վարձիան Վրաստանի ամենակարևոր և տպավորիչ պատմական հուշարձաններից մեկն է, գտնվում է ծովի մակարդակից 1300 մ, իսկ Էրուշեթի լեռան ստորոտից՝ 100 մ բարձրության վրա: Համալիրը ժամանակին բաղկացած էր 13 հարկից, որոնք միմյանց կապվում էին գետնուղիների բարդ համակարգով: Վարձիայի համալիրում կային բնակելի թաղամասեր, սեղանատներ, պահեստներ, գինու մառաններ, ինչպես նաև գրադարաններ: Քաղաքն ուներ խմելու ջրի մատակարարում և կոյուղի: Վարձիայի փորված վանքը Վարձիա պատմա-ճարտարապետական թանգարան-արգելոցի մասն է կազմում: Այս վայրը պատմության և մշակույթի սիրահարների կողմից մեծ հետաքրքրության է արժանանում:
Բորժոմի, Թբիլիսի, Երևան
1. Բորժոմ
40-50 րոպե
Բորժոմը՝ Վրաստանի հարավային հատվածի կենտրոնում գտնվող հայտնի առողջարանը, վաղուց արդեն դարձել է բուժական հանքաջրերի խորհրդանիշ։ Նրա պատմությունը ձգվում է դարերի խորքից: Հնագիտական պեղումները բացահայտել են հնագույն քարե լոգավազաններ, որոնք վկայում են, որ մարդիկ դեռ հնագույն ժամանակներից օգտվել են այս բնության աղբյուրներից:
Մինչև այսօր էլ Բորժոմի հանքային ջրերը՝ իրենց եզակի բուժիչ հատկություններով, շարունակում են մնալ երկրի գլխավոր գանձերից մեկը՝ իրենց կողմը գրավելով հազարավոր այցելուների։ Քաղաքի ոգին լավագույնս կարելի է զգալ Բորժոմի հանքային ջրերի զբոսայգում, որը հիմնադրվել է 1850-ականներին և մինչ այսօր պահպանել է 19-րդ դարի առողջարանի հմայքը։ Կանաչ ծառերի տակ զբոսնելիս կարելի է անմիջապես աղբյուրներից համտեսել ջուրը՝ վայելելով լեռների մաքուր օդը և խաղաղությունը։
Քաղաքը վերևից տեսնելու համար կարելի է բարձրանալ վերգետնյա ճոպանուղով: Վերևից բացվում է հիասքանչ տեսարան՝ անտառներով ու լեռներով շրջապատված Բորժոմի վրա։ Բորժոմն ավելին է, քան պարզապես առողջարան: Այն բնության, պատմության և հոգեկան հավասարակշռության ներդաշնակ միաձուլում է, որտեղ յուրաքանչյուր այցելու գտնում է ուժի և ներշնչման իր աղբյուրը։
Մինչև այսօր էլ Բորժոմի հանքային ջրերը՝ իրենց եզակի բուժիչ հատկություններով, շարունակում են մնալ երկրի գլխավոր գանձերից մեկը՝ իրենց կողմը գրավելով հազարավոր այցելուների։ Քաղաքի ոգին լավագույնս կարելի է զգալ Բորժոմի հանքային ջրերի զբոսայգում, որը հիմնադրվել է 1850-ականներին և մինչ այսօր պահպանել է 19-րդ դարի առողջարանի հմայքը։ Կանաչ ծառերի տակ զբոսնելիս կարելի է անմիջապես աղբյուրներից համտեսել ջուրը՝ վայելելով լեռների մաքուր օդը և խաղաղությունը։
Քաղաքը վերևից տեսնելու համար կարելի է բարձրանալ վերգետնյա ճոպանուղով: Վերևից բացվում է հիասքանչ տեսարան՝ անտառներով ու լեռներով շրջապատված Բորժոմի վրա։ Բորժոմն ավելին է, քան պարզապես առողջարան: Այն բնության, պատմության և հոգեկան հավասարակշռության ներդաշնակ միաձուլում է, որտեղ յուրաքանչյուր այցելու գտնում է ուժի և ներշնչման իր աղբյուրը։
2. Թբիլիսի
150-180 րոպե
Երևանից մոտ 280 կիլոմետր հյուսիս վեր է խոյանում Թբիլիսին՝ Վրաստանի մայրաքաղաքը, որտեղ անցյալն ու ներկան շնչում են մեկ ընդհանուր զարկով։ Քաղաքի կենարար սիրտը Կուր գետն է, որը դարերի միջով հոսելով իր հայելային ջրերում արտացոլում է տաճարների գմբեթները, կամուրջները և գիշերային լույսերը։ Նեղ փողոցներում դեռ լսվում է պատմության շշուկը, իսկ լայն պողոտաներում զգացվում է ժամանակակից քաղաքի շունչը։
Թբիլիսին պահպանում է հին գանձեր՝ պատմական թաղամասեր, հնագույն տաճարներ ու կիսավեր բերդեր, որոնք կողք կողքի կանգնած են փայլուն բիզնես կենտրոնների և նորաոճ շինությունների հետ։ Նարիղալա ամրոցն առանձնահատուկ հմայք ունի՝ հին քաղաքի միջնադարյան նեղ փողոցներով, որոնք տանում են դեպի քաղաքի վերևում բարձրացող բերդը։ Իսկ Ռուսթավելի պողոտան հիացնում է իր վեհությամբ՝ թատրոններով, թանգարաններով ու պալատներով, որտեղ արտացոլվում է Վրաստանի մշակութային հարստությունը։
Թբիլիսին հակադրությունների քաղաք է՝ նուրբ փայտյա պատշգամբներն ու հին բակերը հարևան են խորհրդային դարաշրջանի կոշտ կոթողներին և մեր օրերի ապակուց ու մետաղից հյուսված ժամանակակից բարձրահարկերին: Թբիլիսիի ճոպանուղուց բացվում է հրաշալի տեսարան, որտեղ պատմությունն ու արդիականությունը միահյուսված են մեկ ներդաշնակ պատկերում։
Թբիլիսին ավելին է, քան մայրաքաղաքը: Այն Վրաստանի ոգին է՝ քաղաք, որտեղ յուրաքանչյուրը գտնում է իր սեփական պատմության արտացոլումը և իր հետ տանում նրա կենդանի շունչը։
Թբիլիսին պահպանում է հին գանձեր՝ պատմական թաղամասեր, հնագույն տաճարներ ու կիսավեր բերդեր, որոնք կողք կողքի կանգնած են փայլուն բիզնես կենտրոնների և նորաոճ շինությունների հետ։ Նարիղալա ամրոցն առանձնահատուկ հմայք ունի՝ հին քաղաքի միջնադարյան նեղ փողոցներով, որոնք տանում են դեպի քաղաքի վերևում բարձրացող բերդը։ Իսկ Ռուսթավելի պողոտան հիացնում է իր վեհությամբ՝ թատրոններով, թանգարաններով ու պալատներով, որտեղ արտացոլվում է Վրաստանի մշակութային հարստությունը։
Թբիլիսին հակադրությունների քաղաք է՝ նուրբ փայտյա պատշգամբներն ու հին բակերը հարևան են խորհրդային դարաշրջանի կոշտ կոթողներին և մեր օրերի ապակուց ու մետաղից հյուսված ժամանակակից բարձրահարկերին: Թբիլիսիի ճոպանուղուց բացվում է հրաշալի տեսարան, որտեղ պատմությունն ու արդիականությունը միահյուսված են մեկ ներդաշնակ պատկերում։
Թբիլիսին ավելին է, քան մայրաքաղաքը: Այն Վրաստանի ոգին է՝ քաղաք, որտեղ յուրաքանչյուրը գտնում է իր սեփական պատմության արտացոլումը և իր հետ տանում նրա կենդանի շունչը։
Ներառված է
-
Փորձառու վարորդներ
-
Օդորակիչով մեքենաներ
-
Շշալցված ջուր
-
Մեկնարկը (ավարտը) Երևանում ցանկացած վայրից
-
Տրանսպորտային միջոցի և ուղևորների ապահովագրություն
-
Լրացուցիչ կանգառներ երթուղում
-
Վարորդի/էքսկուրսավարի գիշերակացը և սնունդը
Ներառված չէ
-
Գիշերակաց հյուրանոցում
-
Զգալի շեղումներ երթուղուց
-
Ալկոհոլային խմիչքներ՝ ճաշով տարբերակն ընտրելու դեպքում
-
Աուդիոգիդեր
-
Wi-Fi տրանսպորտում
Առանձնահատկություններ
- Այցելեք Անդրկովկասի երկու երկրները մեկ ճամփորդության ընթացքում
- Ուսումնասիրեք «արհեստների և արվեստի քաղաքը»
- Բացահայտեք հայկական տեղական ավանդույթները
- Զգացեք վրացական անկրկնելի համն ու հոտը
- Հիացեք 12-րդ դարի ճարտարապետությամբ
- Բացահայտեք հանքային աղբյուրների բուժիչ հատկությունները
- Բացահայտեք Վրաստանի մայրաքաղաքի ամենահայտնի տեսարժան վայրերը
- Զբոսնեք հին քաղաքի գողտրիկ փողոցներով
* Վարձիայում հարկ կլինի ոտքով հատել մեծ տարածություն, ինչպես նաև անցնել բազմաթիվ անհարթ աստիճաններով
*Հնարավոր է՝ որոշ երկրների ռեզիդենտներ (մանրամասները ճշտեք գրասենյակում) կարիք ունենան նախօրոք վիզայի համար դիմել Վրաստան մուտք գործելու կամ/և ետադարձին Հայաստան մուտք գործելու համար
*Վրաստան մուտքի վիզան կամ/և Հայաստան վերադարձ մուտքի վիզան ներառված ՉԷ
*Խնդրում ենք վերցնել Ձեզ հետ վավեր անձնագիր՝ սահմանը հատելու, ինչպես նաև հյուրանոց մուտք գործելու համար
Ամրագրման պայմաններ
Չեղարկում և փոփոխում
Ծանոթացեք մեր էքսկուրսավարների հետ
Ալիսա Գրիգորյան
HY
EN
Բարի գալու՛ստ։ Ես Ալիսան եմ՝ Հայաստանի և Վրաստանի մշակույթների հանդեպ խորը սիրով լցված փորձառու զբոսավար։ Անհամբեր սպասում եմ Ձեզ՝ կիսվելու մեր տարածաշրջանի հնագույն պատմությունով, շքեղ բնությամբ և ջերմ հյուրընկալությամբ։
Մարիամ Դաբաղյան
RU
FR
HY
Բարև Ձեզ։ Ես Մարիամն եմ, 2019թ.-ից աշխատում եմ որպես զբոսավար։ Եթե նախընտրում եք հագեցած, բայց միևնույն ժամանակ թեթև ու չձանձրացնող էքսկուրսիաներ, ուրեմն մենք, վստահաբար, կընկերանանք։
Արևիկ Մախսուդյան
HY
EN
Անունս Արև է։ Ես Հայաստանում անգլախոս զբոսավար եմ՝ 2018թ.-ից։ Եթե ինձ ընտրեք որպես էքսկուրսավար, Դուք կծանոթանաք Հայաստանի պատմությանը, բնությանը, մշակույթին և ավանդույթներին, իսկ որպես բոնուս՝ ես Ձեզ համար կկատարեմ հայկական ժողովրդական երգեր։
Մելանյա Հակոբյան
FR
HY
Ես՝ Մելանյա Հակոբյանս, Պրոֆեսիոնալ Զբոսավարների Հայկական Ասոցիացիայի և Տուրիզմի Հայկական Ֆեդերացիայի անդամ եմ։ 2017թ.-ից ուղեկցում եմ զբոսաշրջիկներին և պաշտոնական պատվիրակություններին՝ ներկայացնելով ոչ միայն Հայաստանի դարավոր պատմությունը, այլև իմ ժողովրդի ջերմությունն ու լեգենդար հյուրընկալությունը։ Զբոսավարությունն ուղղակի մասնագիտություն չէ ինձ համար, այն առաքելություն է՝ պատվով և սիրով ներկայացնելու հայրենիքս։ Եթե ցանկանում եք բացահայտել Հայաստանը ոչ զբոսաշրջիկի աչքերով, այլ զգալ այն հայի հոգով, ինձ համար մեծ պատիվ կլինի ուղեկցել Ձեզ:
Ձեզ կարող է հետաքրքրել նաև՝
