Անհատական էքսկուրսիա. Երկօրյա հիշարժան ճամփորդություն Հայաստանով և Վրաստանով

Սևանա լիճ, Սևանավանք, Դիլիջան, Հաղարծնի վանք

1. Սևանա լիճ

Դիտել էջը
Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ
Բարձր լեռնաշղթաների գրկում փառքով փայլում է Սևանը՝ Հայաստանի կապույտ սիրտը, որի զարկերը ներդաշնակվում են քամիների ու արևի հետ։ Լեգենդը պատմում է, որ այստեղ երբեմնի կանաչ հովիտ էր, մինչև որ երկինքը թափեց իր արցունքները և լցրեց այն ջրով՝ մարդկանց պարգևելով անգին գանձ։

Այսօր, 1400 քառակուսի կիլոմետր տարածք ունեցող Սևանը իր խորքում պահում է դարերի լռությունը։ Նրա ջրերը սնվում են 28 գետերից և միայն Հրազդանն է տանում դրանք հեռուն՝ ասես հսկելով լճի հարստությունը։ Մինչև 3000 մետր բարձրացող լեռները կազմել են նրա լուռ շրջանակը, իսկ բյուրեղյա ջուրը փոխում է իր գույնը՝ երկնագույնից մինչև մուգ սափիր, արտացոլելով երկնքի տրամադրությունը։ Արշալույսին Սևանը ոսկեգույն է, մայրամուտին՝ կարմիր ու մանուշակագույն՝ դառնալով կենդանի հայելի երկնքի համար։

Հնագույն ժամանակներից լիճը սուրբ է համարվել: Նրա ափերին բարձրացվել են աղոթքներ, կատարվել են ծեսեր, և նրանից խնդրել են պաշտպանություն ու օրհնություն։ Սևանի մաքուր խորքում կարծես ապրում է Հայաստանի հոգին՝ հպարտ, մաքուր և հավերժական։ Բավական է ականջ դնել ալիքների մեղմ շառաչին, և թվում է՝ լսում ես հնագույն մի ձայն, որ պատմում է երկրի մասին, որտեղ ջուրն ու երկինքը հավերժ կապված են սիրով։

2. Սևանավանք

50-60 րոպե
Դիտել էջը
Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք
Սևանի հյուսիս-արևմտյան ափից բացվում է ապշեցնող տեսարան՝ լճի հայելային մակերևույթից վեհորեն բարձրանում է հինավուրց տաճարներով պսակված թերակղզին: Այստեղ, 874 թվականին թագավոր Աշոտ Բագրատունու դստեր՝ թագուհի Մարիամի նախաձեռնությամբ, հիմնադրվեց Սևանավանքը՝ Հայաստանի կապույտ գոհարի հոգևոր պահապանը։

Անսահման կապույտ երկնքի և Սևանի փիրուզագույն ջրերի ֆոնին Սուրբ Առաքելոց և Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիները կարծես կախված լինեն երկնքի ու երկրի միջև: Նրանց քարե պատերը հիշում են դարավոր աղոթքներ, քամիների շշունջ և շրերի վրայով տարաված զանգերի ղողանջ: Դարեր շարունակ վանքը եղել է ոչ միայն աղոթքի վայր, այլև բերդ, որը պաշտպանել է թերակղզին թշնամու հարձակումներից։ Լեգենդները պատմում են թանկարժեք ձեռագրերի և սրբությունների մասին, որոնք թաքցված են եղել վանքի պատերի մեջ ու փրկվել են նրան աղետներից։

Այսօր, կանգնելով թերակղզու գագաթին, կարելի է տեսնել, թե ինչպես է լույսը խաղում լճի ալիքների վրա, իսկ հեռավոր լեռները գրկում են այս վեհաշուք տեսարանը։ Սևանավանքը մնում է Հայաստանի ամենահայտնի խորհրդանիշներից մեկը՝ վայր, որտեղ բնության հմայքն ու հոգևոր ժառանգության վեհությունը միաձուլվում են մեկ ամբողջության մեջ։

3. Դիլիջան

20-30 րոպե
Դիտել էջը
Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան Դիլիջան
Դիլիջանը Հայաստանի այն անկյունն է, որտեղ բնության և լռության ստեղծած ներդաշնակությունը հմայում է յուրաքանչյուր այցելուի։ Կանաչով պատված անտառների ու մեղմ բլուրների մեջ թաքնված այս քաղաքը ձգվում է Աղստև գետի գեղատեսիլ հովտով: Այստեղ օդը լցված է սոճու բույրով ու լեռնային աղբյուրների թարմությամբ։ Ազգային պարկի յուրահատուկ մարգարիտներն են անտառներում թաքնված զույգ գեղեցկուհիները՝ Պարզ և Գոշ լճերը, որոնց շուրջ գտնվող թփուտներն ու ծառերը վայրի կենդանիների մարմնավորմամբ բազմաթիվ ժողովրդական հեքիաթների ականատես են դարձել։

Քաղաքի հին փողոցներն ու փայտյա պատշգամբները վկայում են տեղացի վարպետների ձեռագործ ավանդույթների մասին, իսկ քաղաքի դանդաղ ու խաղաղ ընթացքը կարծես ետ է տանում ժամանակի գիրկը։ Դարեր շարունակ Դիլիջանը հայտնի է եղել որպես առողջարան: Իր մեղմ կլիման ու մաքուր օդը համարվել են բնության իսկական դեղամիջոց։

Տարածաշրջանն ունի նաև իր հոգևոր ժառանգությունը՝ Հաղարծինն ու Գոշավանքը, որոնք իրենց միջնադարյան քարե կամարներով, դարերի ընթացքում լսել են հազարավոր աղոթքների շշուկներ։ Հին խաչքարերը, համեստ մատուռները և անցյալի շինությունների մնացորդները շրջայցը վերածում են ժամանակի միջով ճամփորդության։

Ամռանը Դիլիջանը թաղվում է կանաչ ծածկույթի ու թռչունների երգի մեջ, իսկ աշնանը՝ վերածվում ոսկեգույն ու կարմիր երանգների գեղանկարային պալիտրայի։ Քաղաքը գրավում է նրանց, որոնք փնտրում են ոչ թե աղմկոտ ժամանց, այլ հանդարտություն, գեղեցկություն և այնպիսի ներշնչանք, որը կարող է տալ միայն կենդանի բնությունն ու պատմության շունչը։

4. Հաղարծնի վանք

50-60 րոպե
Դիտել էջը
Հաղարծնի վանք Հաղարծնի վանք Հաղարծնի վանք Հաղարծնի վանք Հաղարծնի վանք Հաղարծնի վանք Հաղարծնի վանք Հաղարծնի վանք Հաղարծնի վանք Հաղարծնի վանք Հաղարծնի վանք Հաղարծնի վանք Հաղարծնի վանք Հաղարծնի վանք Հաղարծնի վանք Հաղարծնի վանք Հաղարծնի վանք Հաղարծնի վանք Հաղարծնի վանք Հաղարծնի վանք Հաղարծնի վանք Հաղարծնի վանք Հաղարծնի վանք Հաղարծնի վանք
Տավուշի սաղարթախիտ անտառների խորքում թաքնված է Հաղարծնի վանքը, որը կարծես դուրս է եկել հնագույն ձեռագրի էջերից, որտեղ քարե պատերն ու բնությունը միաձուլվել են ներդաշնակ ամբողջության մեջ։ X-XIII դարերում հիմնադրված այս վանքը դարեր շարունակ եղել է ոչ միայն հոգևոր հանգրվան, այլև մշակութային կենտրոն, որտեղ հավաքվել են վանականներ, ուխտավորներ ու վարպետներ։ Համալիրը ներառում է Սուրբ Գրիգոր, Սուրբ Աստվածածին և Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցիները, ինչպես նաև վանական խցեր ու օժանդակ շինություններ, որոնք նրբորեն ձուլված են լեռնային բնապատկերին:

Երկար ժամանակ վանքին հարակից կանգնած է եղել հսկայական մի կաղնի։ Նրա ճյուղերը հիշում էին զանգերի ղողանջներն ու աղոթքի շշուկները։ Այսօր պահպանվել է միայն այս կաղնու փչակը, որը դարձել է յուրահատուկ մի սրբավայր հավատացյալների համար։ Ըստ հին լեգենդի՝ եթե ցանկություն պահելով անցնեիր փչակի նեղ բացվածքով, ապա այն անպայման կկատարվի։ Այս ավանդույթը մինչ օրս կենդանի է, և այցելուները շարունակում են կատարել այդ խորհրդանշական գործողությունը՝ պահելով անցյալի ու ներկայի անտեսանելի կապը։

Հաղարծնի լուռ բակերում, որտեղ տարածվում են անտառների բույրն ու լեռների ստվերները, զգում ես, թե ինչպես է դարավոր պատմությունը ձուլվում կենդանի բնության հետ՝ ստեղծելով խաղաղության ու հմայքի մթնոլորտ։ Այստեղ կարծես ժամանակը դանդաղ հոսի՝ թողնելով յուրաքանչյուր այցելուի հպվել հինավուրց Հայաստանի խորհրդին ու գեղեցկությանը։

Թբիլիսի, Մցխետ, Ջվարի վանք, Երևան

1. Թբիլիսի

150-180 րոպե
Դիտել էջը
Թբիլիսի Թբիլիսի Թբիլիսի Թբիլիսի Թբիլիսի Թբիլիսի Թբիլիսի Թբիլիսի Թբիլիսի Թբիլիսի Թբիլիսի Թբիլիսի Թբիլիսի Թբիլիսի Թբիլիսի Թբիլիսի Թբիլիսի Թբիլիսի Թբիլիսի Թբիլիսի Թբիլիսի Թբիլիսի Թբիլիսի Թբիլիսի
Երևանից մոտ 280 կիլոմետր հյուսիս վեր է խոյանում Թբիլիսին՝ Վրաստանի մայրաքաղաքը, որտեղ անցյալն ու ներկան շնչում են մեկ ընդհանուր զարկով։ Քաղաքի կենարար սիրտը Կուր գետն է, որը դարերի միջով հոսելով իր հայելային ջրերում արտացոլում է տաճարների գմբեթները, կամուրջները և գիշերային լույսերը։ Նեղ փողոցներում դեռ լսվում է պատմության շշուկը, իսկ լայն պողոտաներում զգացվում է ժամանակակից քաղաքի շունչը։

Թբիլիսին պահպանում է հին գանձեր՝ պատմական թաղամասեր, հնագույն տաճարներ ու կիսավեր բերդեր, որոնք կողք կողքի կանգնած են փայլուն բիզնես կենտրոնների և նորաոճ շինությունների հետ։ Նարիղալա ամրոցն առանձնահատուկ հմայք ունի՝ հին քաղաքի միջնադարյան նեղ փողոցներով, որոնք տանում են դեպի քաղաքի վերևում բարձրացող բերդը։ Իսկ Ռուսթավելի պողոտան հիացնում է իր վեհությամբ՝ թատրոններով, թանգարաններով ու պալատներով, որտեղ արտացոլվում է Վրաստանի մշակութային հարստությունը։

Թբիլիսին հակադրությունների քաղաք է՝ նուրբ փայտյա պատշգամբներն ու հին բակերը հարևան են խորհրդային դարաշրջանի կոշտ կոթողներին և մեր օրերի ապակուց ու մետաղից հյուսված ժամանակակից բարձրահարկերին: Թբիլիսիի ճոպանուղուց բացվում է հրաշալի տեսարան, որտեղ պատմությունն ու արդիականությունը միահյուսված են մեկ ներդաշնակ պատկերում։

Թբիլիսին ավելին է, քան մայրաքաղաքը: Այն Վրաստանի ոգին է՝ քաղաք, որտեղ յուրաքանչյուրը գտնում է իր սեփական պատմության արտացոլումը և իր հետ տանում նրա կենդանի շունչը։

2. Մցխետ

60-70 րոպե
Դիտել էջը
Մցխետ Մցխետ Մցխետ Մցխետ Մցխետ Մցխետ Մցխետ Մցխետ Մցխետ Մցխետ Մցխետ Մցխետ Մցխետ
Այն վայրում, որտեղ Քուռի բուռն հոսանքը գրկախառնվում է Արագվի գետի հանդարտ հոսքի հետ, իր դռներն է բացում հնագույն Մցխեթ՝ քրիստոնյա Վրաստանի առաջին մայրաքաղաքը և նրա հոգևոր ծննդավայրը։

Լեգենդի համաձայն, քաղաքը հիմնել է Մցխեթոսը՝ վրաց ժողովրդի նախահայր Քարթլոսի որդին, և այդ պահից նրա ճակատագիրը անքակտելիորեն միահյուսվել է երկրի պատմության հետ։ Այստեղ եկավ «հռիփսիմեական» նահատակների զոհասեղանից փրկված սուրբ Նինոն՝ իր հետ բերելով նոր հավատքի լույսը։ Նրա աղոթքներն ու հրաշքները՝ արքայազնի և թագուհի Նանայի բժշկումը, համոզեցին թագավոր Միհրանին ընդունել քրիստոնեությունը։ Նրա խորհրդով 4-րդ դարում կանգնեցվեց համեստ փայտյա եկեղեցի, որն ավելի ուշ Վախթանգ I Գորգասալ թագավորը փոխարինեց հոյակապ քարե բազիլիկայով։ Իսկ երբ այն 11-րդ դարում այն ավերվեց, նույն տեղում վեր հառեց վեհաշուք Սվետիցխովելի տաճարը՝ «Կենսատու Սյունը»՝ հավերժ գրվելով Վրաստանի հոգևոր տարեգրքում։

Կողքին կանգնած է Միհրան թագավորի մտահղացմամբ հիմնված և Գեորգի I-ի օրոք նոր շունչ ստացած Սամթավրո վանական համալիրը։

Այսօր Մցխեթն այլևս պարզապես պատմական հուշարձան չէ, այն կենդանի աղոթք է, որտեղ հին քարերի շունչը միահյուսվում է ներկայի զարկերին:

3. Ջվարի վանք

30-40 րոպե
Դիտել էջը
Ջվարի վանք Ջվարի վանք Ջվարի վանք Ջվարի վանք Ջվարի վանք Ջվարի վանք Ջվարի վանք Ջվարի վանք Ջվարի վանք Ջվարի վանք Ջվարի վանք
Հնագույն Մցխեթի վերևում, այնտեղ, որտեղ Քուռ ու Արագվի գետերը հանդիպում են հավերժական գրկախառնության մեջ, քամիներով փորձված ժայռոտ գագաթին վեր է խոյանում Ջվարի վանքը՝ «Սուրբ Խաչը»։ Նրա քարե պատերը պահպանում են 6-րդ դարի հիշողությունը, երբ, ավանդության համաձայն, սուրբ Նինոն հենց այստեղ կանգնեցրեց խաչ՝ դարձնելով այն հեթանոսության նկատմամբ նոր հավատքի հաղթանակի խորհրդանիշ։ Ասում են՝ խաչից բխող լուսավոր փայլը երևում էր հեռվից, և ուխտավորները, հետևելով այդ լույսին, գտնում էին իրենց ճանապարհը ոչ միայն դեպի քաղաք, այլև դեպի Աստված։

Վանքը գտնվում է շրջապատից 150 մետր բարձրության վրա, որից բացվում է ապշեցուցիչ տեսարան դեպի Վրաստանի հնագույն մայրաքաղաքն ու երկու գետերի արծաթափայլ գոտիները։ Տաճարի արտաքին տեսքը, խաչաձև երկարավուն ուրվագծով, հմայում է իր ներդաշնակությամբ, իսկ նրա գմբեթը, որ հենվում է ութանիստ թմբուկի վրա, կարծես ձգվի դեպի երկնքի անսահմանությունը։

Այստեղ ամեն ինչ շնչում է դարերի ոգով: Քամին, սուլելով խոտերի միջով, կարծես կրկնում է վանականների աղոթքները, իսկ ոտքերի տակ փռված քարերը շշնջում են անցյալի պատմությունները։ Եվ այսօր էլ Ջվարին կանգնած է՝ որպես հավատի ու ավանդության անսասան պահապան՝ լինելով ոչ միայն ճարտարապետական գլուխգործոց, այլև Վրաստանի հոգևոր վեհության կենդանի խորհրդանիշ։

Ներառված է

  • Փորձառու վարորդներ

  • Օդորակիչով մեքենաներ

  • Շշալցված ջուր

  • Մեկնարկը (ավարտը) Երևանում ցանկացած վայրից

  • Տրանսպորտային միջոցի և ուղևորների ապահովագրություն

  • Լրացուցիչ կանգառներ երթուղում

  • Վարորդի/էքսկուրսավարի գիշերակացը և սնունդը

Ներառված չէ

  • Գիշերակաց հյուրանոցում

  • Զգալի շեղումներ երթուղուց

  • Ալկոհոլային խմիչքներ՝ ճաշով տարբերակն ընտրելու դեպքում

  • Աուդիոգիդեր

  • Wi-Fi տրանսպորտում

Ամրագրման պայմաններ

Չեղարկում և փոփոխում

Ծանոթացեք մեր էքսկուրսավարների հետ

Մարիամ Դաբաղյան

Մարիամ Դաբաղյան

RU FR HY

Բարև Ձեզ։ Ես Մարիամն եմ, 2019թ.-ից աշխատում եմ որպես զբոսավար։ Եթե նախընտրում եք հագեցած, բայց միևնույն ժամանակ թեթև ու չձանձրացնող էքսկուրսիաներ, ուրեմն մենք, վստահաբար, կընկերանանք։

Արևիկ Մախսուդյան

Արևիկ Մախսուդյան

HY EN

Անունս Արև է։ Ես Հայաստանում անգլախոս զբոսավար եմ՝ 2018թ.-ից։ Եթե ինձ ընտրեք որպես էքսկուրսավար, Դուք կծանոթանաք Հայաստանի պատմությանը, բնությանը, մշակույթին և ավանդույթներին, իսկ որպես բոնուս՝ ես Ձեզ համար կկատարեմ հայկական ժողովրդական երգեր։

Մելանյա Հակոբյան

Մելանյա Հակոբյան

FR HY

Ես՝ Մելանյա Հակոբյանս, Պրոֆեսիոնալ Զբոսավարների Հայկական Ասոցիացիայի և Տուրիզմի Հայկական Ֆեդերացիայի անդամ եմ։ 2017թ.-ից ուղեկցում եմ զբոսաշրջիկներին և պաշտոնական պատվիրակություններին՝ ներկայացնելով ոչ միայն Հայաստանի դարավոր պատմությունը, այլև իմ ժողովրդի ջերմությունն ու լեգենդար հյուրընկալությունը։ Զբոսավարությունն ուղղակի մասնագիտություն չէ ինձ համար, այն առաքելություն է՝ պատվով և սիրով ներկայացնելու հայրենիքս։ Եթե ցանկանում եք բացահայտել Հայաստանը ոչ զբոսաշրջիկի աչքերով, այլ զգալ այն հայի հոգով, ինձ համար մեծ պատիվ կլինի ուղեկցել Ձեզ:

Արևիկ Ավետիսյան

Արևիկ Ավետիսյան

HY DE

Ես Արևիկ Ավետիսյանն եմ՝ գերմանախոս զբոսավար։ Ինչու՞ ընտրել ինձ: Հայաստանի ժառանգության մասին իմ խորքային գիտելիքները, գերմաներենով ազատ հաղորդակցվելու հմտությունն ու հումորի զգացումը ապահովում են հետաքրքիր և հաճելի փորձառություն յուրաքանչյուր հյուրի համար։ Ինձ հետ հյուրերը բացահայտում են Հայաստանի տեսարժան վայրերը՝ իրական պատմությունների, տեղացիների հետ շփման միջոցով և վերջում անմոռանալի հուշեր են ունենում:

map