Անհատական էքսկուրսիա. Երկօրյա հիշարժան ճամփորդություն Հայաստանով և Վրաստանով
Սևանա լիճ, Սևանավանք, Դիլիջան, Հաղարծնի վանք
1. Սևանա լիճ
Այսօր, 1400 քառակուսի կիլոմետր տարածք ունեցող Սևանը իր խորքում պահում է դարերի լռությունը։ Նրա ջրերը սնվում են 28 գետերից և միայն Հրազդանն է տանում դրանք հեռուն՝ ասես հսկելով լճի հարստությունը։ Մինչև 3000 մետր բարձրացող լեռները կազմել են նրա լուռ շրջանակը, իսկ բյուրեղյա ջուրը փոխում է իր գույնը՝ երկնագույնից մինչև մուգ սափիր, արտացոլելով երկնքի տրամադրությունը։ Արշալույսին Սևանը ոսկեգույն է, մայրամուտին՝ կարմիր ու մանուշակագույն՝ դառնալով կենդանի հայելի երկնքի համար։
Հնագույն ժամանակներից լիճը սուրբ է համարվել: Նրա ափերին բարձրացվել են աղոթքներ, կատարվել են ծեսեր, և նրանից խնդրել են պաշտպանություն ու օրհնություն։ Սևանի մաքուր խորքում կարծես ապրում է Հայաստանի հոգին՝ հպարտ, մաքուր և հավերժական։ Բավական է ականջ դնել ալիքների մեղմ շառաչին, և թվում է՝ լսում ես հնագույն մի ձայն, որ պատմում է երկրի մասին, որտեղ ջուրն ու երկինքը հավերժ կապված են սիրով։
2. Սևանավանք
50-60 րոպե
Անսահման կապույտ երկնքի և Սևանի փիրուզագույն ջրերի ֆոնին Սուրբ Առաքելոց և Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիները կարծես կախված լինեն երկնքի ու երկրի միջև: Նրանց քարե պատերը հիշում են դարավոր աղոթքներ, քամիների շշունջ և շրերի վրայով տարաված զանգերի ղողանջ: Դարեր շարունակ վանքը եղել է ոչ միայն աղոթքի վայր, այլև բերդ, որը պաշտպանել է թերակղզին թշնամու հարձակումներից։ Լեգենդները պատմում են թանկարժեք ձեռագրերի և սրբությունների մասին, որոնք թաքցված են եղել վանքի պատերի մեջ ու փրկվել են նրան աղետներից։
Այսօր, կանգնելով թերակղզու գագաթին, կարելի է տեսնել, թե ինչպես է լույսը խաղում լճի ալիքների վրա, իսկ հեռավոր լեռները գրկում են այս վեհաշուք տեսարանը։ Սևանավանքը մնում է Հայաստանի ամենահայտնի խորհրդանիշներից մեկը՝ վայր, որտեղ բնության հմայքն ու հոգևոր ժառանգության վեհությունը միաձուլվում են մեկ ամբողջության մեջ։
3. Դիլիջան
20-30 րոպե
Քաղաքի հին փողոցներն ու փայտյա պատշգամբները վկայում են տեղացի վարպետների ձեռագործ ավանդույթների մասին, իսկ քաղաքի դանդաղ ու խաղաղ ընթացքը կարծես ետ է տանում ժամանակի գիրկը։ Դարեր շարունակ Դիլիջանը հայտնի է եղել որպես առողջարան: Իր մեղմ կլիման ու մաքուր օդը համարվել են բնության իսկական դեղամիջոց։
Տարածաշրջանն ունի նաև իր հոգևոր ժառանգությունը՝ Հաղարծինն ու Գոշավանքը, որոնք իրենց միջնադարյան քարե կամարներով, դարերի ընթացքում լսել են հազարավոր աղոթքների շշուկներ։ Հին խաչքարերը, համեստ մատուռները և անցյալի շինությունների մնացորդները շրջայցը վերածում են ժամանակի միջով ճամփորդության։
Ամռանը Դիլիջանը թաղվում է կանաչ ծածկույթի ու թռչունների երգի մեջ, իսկ աշնանը՝ վերածվում ոսկեգույն ու կարմիր երանգների գեղանկարային պալիտրայի։ Քաղաքը գրավում է նրանց, որոնք փնտրում են ոչ թե աղմկոտ ժամանց, այլ հանդարտություն, գեղեցկություն և այնպիսի ներշնչանք, որը կարող է տալ միայն կենդանի բնությունն ու պատմության շունչը։
4. Հաղարծնի վանք
50-60 րոպե
Երկար ժամանակ վանքին հարակից կանգնած է եղել հսկայական մի կաղնի։ Նրա ճյուղերը հիշում էին զանգերի ղողանջներն ու աղոթքի շշուկները։ Այսօր պահպանվել է միայն այս կաղնու փչակը, որը դարձել է յուրահատուկ մի սրբավայր հավատացյալների համար։ Ըստ հին լեգենդի՝ եթե ցանկություն պահելով անցնեիր փչակի նեղ բացվածքով, ապա այն անպայման կկատարվի։ Այս ավանդույթը մինչ օրս կենդանի է, և այցելուները շարունակում են կատարել այդ խորհրդանշական գործողությունը՝ պահելով անցյալի ու ներկայի անտեսանելի կապը։
Հաղարծնի լուռ բակերում, որտեղ տարածվում են անտառների բույրն ու լեռների ստվերները, զգում ես, թե ինչպես է դարավոր պատմությունը ձուլվում կենդանի բնության հետ՝ ստեղծելով խաղաղության ու հմայքի մթնոլորտ։ Այստեղ կարծես ժամանակը դանդաղ հոսի՝ թողնելով յուրաքանչյուր այցելուի հպվել հինավուրց Հայաստանի խորհրդին ու գեղեցկությանը։
Թբիլիսի, Մցխետ, Ջվարի վանք, Երևան
1. Թբիլիսի
150-180 րոպե
Թբիլիսին պահպանում է հին գանձեր՝ պատմական թաղամասեր, հնագույն տաճարներ ու կիսավեր բերդեր, որոնք կողք կողքի կանգնած են փայլուն բիզնես կենտրոնների և նորաոճ շինությունների հետ։ Նարիղալա ամրոցն առանձնահատուկ հմայք ունի՝ հին քաղաքի միջնադարյան նեղ փողոցներով, որոնք տանում են դեպի քաղաքի վերևում բարձրացող բերդը։ Իսկ Ռուսթավելի պողոտան հիացնում է իր վեհությամբ՝ թատրոններով, թանգարաններով ու պալատներով, որտեղ արտացոլվում է Վրաստանի մշակութային հարստությունը։
Թբիլիսին հակադրությունների քաղաք է՝ նուրբ փայտյա պատշգամբներն ու հին բակերը հարևան են խորհրդային դարաշրջանի կոշտ կոթողներին և մեր օրերի ապակուց ու մետաղից հյուսված ժամանակակից բարձրահարկերին: Թբիլիսիի ճոպանուղուց բացվում է հրաշալի տեսարան, որտեղ պատմությունն ու արդիականությունը միահյուսված են մեկ ներդաշնակ պատկերում։
Թբիլիսին ավելին է, քան մայրաքաղաքը: Այն Վրաստանի ոգին է՝ քաղաք, որտեղ յուրաքանչյուրը գտնում է իր սեփական պատմության արտացոլումը և իր հետ տանում նրա կենդանի շունչը։
2. Մցխետ
60-70 րոպե
Լեգենդի համաձայն, քաղաքը հիմնել է Մցխեթոսը՝ վրաց ժողովրդի նախահայր Քարթլոսի որդին, և այդ պահից նրա ճակատագիրը անքակտելիորեն միահյուսվել է երկրի պատմության հետ։ Այստեղ եկավ «հռիփսիմեական» նահատակների զոհասեղանից փրկված սուրբ Նինոն՝ իր հետ բերելով նոր հավատքի լույսը։ Նրա աղոթքներն ու հրաշքները՝ արքայազնի և թագուհի Նանայի բժշկումը, համոզեցին թագավոր Միհրանին ընդունել քրիստոնեությունը։ Նրա խորհրդով 4-րդ դարում կանգնեցվեց համեստ փայտյա եկեղեցի, որն ավելի ուշ Վախթանգ I Գորգասալ թագավորը փոխարինեց հոյակապ քարե բազիլիկայով։ Իսկ երբ այն 11-րդ դարում այն ավերվեց, նույն տեղում վեր հառեց վեհաշուք Սվետիցխովելի տաճարը՝ «Կենսատու Սյունը»՝ հավերժ գրվելով Վրաստանի հոգևոր տարեգրքում։
Կողքին կանգնած է Միհրան թագավորի մտահղացմամբ հիմնված և Գեորգի I-ի օրոք նոր շունչ ստացած Սամթավրո վանական համալիրը։
Այսօր Մցխեթն այլևս պարզապես պատմական հուշարձան չէ, այն կենդանի աղոթք է, որտեղ հին քարերի շունչը միահյուսվում է ներկայի զարկերին:
3. Ջվարի վանք
30-40 րոպե
Վանքը գտնվում է շրջապատից 150 մետր բարձրության վրա, որից բացվում է ապշեցուցիչ տեսարան դեպի Վրաստանի հնագույն մայրաքաղաքն ու երկու գետերի արծաթափայլ գոտիները։ Տաճարի արտաքին տեսքը, խաչաձև երկարավուն ուրվագծով, հմայում է իր ներդաշնակությամբ, իսկ նրա գմբեթը, որ հենվում է ութանիստ թմբուկի վրա, կարծես ձգվի դեպի երկնքի անսահմանությունը։
Այստեղ ամեն ինչ շնչում է դարերի ոգով: Քամին, սուլելով խոտերի միջով, կարծես կրկնում է վանականների աղոթքները, իսկ ոտքերի տակ փռված քարերը շշնջում են անցյալի պատմությունները։ Եվ այսօր էլ Ջվարին կանգնած է՝ որպես հավատի ու ավանդության անսասան պահապան՝ լինելով ոչ միայն ճարտարապետական գլուխգործոց, այլև Վրաստանի հոգևոր վեհության կենդանի խորհրդանիշ։
Ներառված է
-
Փորձառու վարորդներ
-
Օդորակիչով մեքենաներ
-
Շշալցված ջուր
-
Մեկնարկը (ավարտը) Երևանում ցանկացած վայրից
-
Տրանսպորտային միջոցի և ուղևորների ապահովագրություն
-
Լրացուցիչ կանգառներ երթուղում
-
Վարորդի/էքսկուրսավարի գիշերակացը և սնունդը
Ներառված չէ
-
Գիշերակաց հյուրանոցում
-
Զգալի շեղումներ երթուղուց
-
Ալկոհոլային խմիչքներ՝ ճաշով տարբերակն ընտրելու դեպքում
-
Աուդիոգիդեր
-
Wi-Fi տրանսպորտում
Առանձնահատկություններ
- Այցելեք Հայաստանի մարգարիտը
- Զմայլվեք «Հայկական Շվեյցարիա»-ի անտառներով
- Բացահայտեք Վրաստանի ամենահայտնի տեսարժան վայրերը
- Զբոսնեք հին քաղաքի գողտրիկ փողոցներով
- Զգացեք վրացական անկրկնելի համն ու հոտը
- Հիացեք 7-րդ և 11-րդ դարի ճարտարապետությամբ
*Հարկ կլինի բարձրանալ 200 աստիճան՝ Սևանավանք հասնելու համար
*Հարկ կլինի 600 մ ոտքով հատել՝ Հաղարծին հասնելու համար
*Հնարավոր է՝ որոշ երկրների ռեզիդենտներ (մանրամասները ճշտեք գրասենյակում) կարիք ունենան նախօրոք վիզայի համար դիմել Վրաստան մուտք գործելու կամ/և ետադարձին Հայաստան մուտք գործելու համար
*Վրաստան մուտքի վիզան կամ/և Հայաստան վերադարձ մուտքի վիզան ներառված ՉԷ
*Խնդրում ենք վերցնել Ձեզ հետ վավեր անձնագիր՝ սահմանը հատելու, ինչպես նաև հյուրանոց մուտք գործելու համար
Ամրագրման պայմաններ
Չեղարկում և փոփոխում
Ծանոթացեք մեր էքսկուրսավարների հետ
Մարիամ Դաբաղյան
Բարև Ձեզ։ Ես Մարիամն եմ, 2019թ.-ից աշխատում եմ որպես զբոսավար։ Եթե նախընտրում եք հագեցած, բայց միևնույն ժամանակ թեթև ու չձանձրացնող էքսկուրսիաներ, ուրեմն մենք, վստահաբար, կընկերանանք։
Արևիկ Մախսուդյան
Անունս Արև է։ Ես Հայաստանում անգլախոս զբոսավար եմ՝ 2018թ.-ից։ Եթե ինձ ընտրեք որպես էքսկուրսավար, Դուք կծանոթանաք Հայաստանի պատմությանը, բնությանը, մշակույթին և ավանդույթներին, իսկ որպես բոնուս՝ ես Ձեզ համար կկատարեմ հայկական ժողովրդական երգեր։
Մելանյա Հակոբյան
Ես՝ Մելանյա Հակոբյանս, Պրոֆեսիոնալ Զբոսավարների Հայկական Ասոցիացիայի և Տուրիզմի Հայկական Ֆեդերացիայի անդամ եմ։ 2017թ.-ից ուղեկցում եմ զբոսաշրջիկներին և պաշտոնական պատվիրակություններին՝ ներկայացնելով ոչ միայն Հայաստանի դարավոր պատմությունը, այլև իմ ժողովրդի ջերմությունն ու լեգենդար հյուրընկալությունը։ Զբոսավարությունն ուղղակի մասնագիտություն չէ ինձ համար, այն առաքելություն է՝ պատվով և սիրով ներկայացնելու հայրենիքս։ Եթե ցանկանում եք բացահայտել Հայաստանը ոչ զբոսաշրջիկի աչքերով, այլ զգալ այն հայի հոգով, ինձ համար մեծ պատիվ կլինի ուղեկցել Ձեզ:
Արևիկ Ավետիսյան
Ես Արևիկ Ավետիսյանն եմ՝ գերմանախոս զբոսավար։ Ինչու՞ ընտրել ինձ: Հայաստանի ժառանգության մասին իմ խորքային գիտելիքները, գերմաներենով ազատ հաղորդակցվելու հմտությունն ու հումորի զգացումը ապահովում են հետաքրքիր և հաճելի փորձառություն յուրաքանչյուր հյուրի համար։ Ինձ հետ հյուրերը բացահայտում են Հայաստանի տեսարժան վայրերը՝ իրական պատմությունների, տեղացիների հետ շփման միջոցով և վերջում անմոռանալի հուշեր են ունենում: