Տավուշի մեղմ բնության գրկում, որտեղ լռությունը խախտում են միայն քամու շշուկն ու թռչունների երգը, կանգնած է Գոշավանքը՝ սրբավայր, որտեղ միահյուսված են միջնադարյան Հայաստանի հոգևոր զորությունն ու մշակութային փառքը։ Վանքի հիմնադրումը անքակտելիորեն կապված է Մխիթար Գոշի՝ պետական գործչի, գիտնականի, Հայաստանի առաջին դատական օրենսգրքի հեղինակի, ինչպես նաև դարերի փորձությանը դիմացած առակների ու պատմվածքների ստեղծողի անվան հետ:
Վանական համալիրը ներառում է մի քանի եկեղեցի, որոնցից գլխավորն է Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը, ինչպես նաև մատենադարան և օժանդակ շինություններ։ Տաճարի մուտքի մոտ այցելուներին դիմավորում է հայ քանդակագործության լավագույն օրինակներից մեկը՝ 1291 թվականին վարպետ Պողոսի կողմից կերտած խաչքարը։ Խաչքարի նրբագեղ զարդաքանդակներն ու խորիմաստ խորհրդանշանները կարծես հավերժացրել են վարպետի աղոթքն ու հույսերը։
Մատենադարանի մոտ ժամանակին գործել է դպրոց, որի ավերակները դեռևս կանգուն են: Այստեղ ստեղծվել ու գրվել են անգին ձեռագրեր։ Գոշավանքը դարեր շարունակ եղել է ոչ միայն հոգևոր, այլև կրթական ու մշակութային կենտրոն, որտեղ հավատը և գիտությունը միահյուսված ծառայել են ստեղծագործությանը։
Այսօր նրա ամուր ու անսասան պատերը պահպանում են այն մթնոլորտը, որտեղ դարեր շարունակ ծաղկել է հայ միտքը, արվեստն ու հոգևորությունը։