Անհատական էքսկուրսիա. Ծաղկաձոր, Կեչառիս, ճոպանուղի, Սևանա լիճ, Սևանավանք, Դիլիջան, Հաղարծին, Գոշավանք
Ծաղկաձոր, Կեչառիս վանք, Ծաղկաձորի ճոպանուղի, Սևանա լիճ, Սևանավանք, Դիլիջան, Հաղարծնի վանք, Գոշավանք
1. Ծաղկաձոր
5-10 րոպե
Հայաստանի սրտում, ընդամենը 60 կմ հեռու Երևանից և ծովի մակարդակից 1845 մ բարձրության վրա, փռված է Ծաղկաձորը՝ ժամանակակից լեռնադահուկային հանգստավայր և երկրի ամենագեղատեսիլ անկյուններից մեկը։ Թվում է, թե բնությունը առատաձեռնորեն մարմնավորել է ծաղիկների պատկերը: Ամռանը այստեղ լեռները թաղված են կանաչի և ծաղիկների մեջ, իսկ ձմռանը վերածվում են շողշողացող ձյունաճերմակ հեքիաթի:
Ծաղկաձորը դիմավորում է հյուրերին ջերմությամբ և աշխույժ մթնոլորտով՝ առաջարկելով ակտիվ հանգստի համար անհրաժեշտ ամեն ինչ. նորագույն դահուկային սարքավորումների վարձույթ, փորձառու մարզիչների դասընթացներ, հյուրընկալ ռեստորաններ, հարմարավետ սրճարաններ ու ժամանցային կենտրոններ։ Դահուկային սեզոնը տևում է շուրջ հինգ ամիս՝ նոյեմբերի կեսից մինչև ապրիլի կեսը՝ հնարավորություն տալով լիարժեք վայելել Ծաղկաձորի ձյունածածկ լանջերը։
Լեռնային թարմ օդը լցնում է թոքերը, իսկ յուրաքանչյուր վայրէջք հիշեցնում է ազատ թռիչք։ Ամենաբարձր կետերից բացվող տեսարանը ուղղակի ապշեցնող է. անվերջանալի լեռնաշղթաներ, որոնք ձուլվում են հորիզոնին, և արեգակի շողեր, որ խաղում են ձյան բյուրեղների վրա՝ ինչպես սփռված ադամանդներ։
Ծաղկաձորը, սակայն, միայն ձմեռային սպորտային հանգստավայր չէ, այն նաև հանգստության ապաստարան է, որտեղ կարելի է զբոսնել սոճիների անտառում, վայելել տաք թեյ վառարանի կողքին և լսել քամու մեղմ շշունջը լեռնանցքներում։ Այստեղ տարվա յուրաքանչյուր եղանակ բացահայտում է մարդու և բնության ներդաշնակությունը՝ դառնալով մեղեդի, որ կրկին ու կրկին կանչում է վերադառնալ։
Ծաղկաձորը դիմավորում է հյուրերին ջերմությամբ և աշխույժ մթնոլորտով՝ առաջարկելով ակտիվ հանգստի համար անհրաժեշտ ամեն ինչ. նորագույն դահուկային սարքավորումների վարձույթ, փորձառու մարզիչների դասընթացներ, հյուրընկալ ռեստորաններ, հարմարավետ սրճարաններ ու ժամանցային կենտրոններ։ Դահուկային սեզոնը տևում է շուրջ հինգ ամիս՝ նոյեմբերի կեսից մինչև ապրիլի կեսը՝ հնարավորություն տալով լիարժեք վայելել Ծաղկաձորի ձյունածածկ լանջերը։
Լեռնային թարմ օդը լցնում է թոքերը, իսկ յուրաքանչյուր վայրէջք հիշեցնում է ազատ թռիչք։ Ամենաբարձր կետերից բացվող տեսարանը ուղղակի ապշեցնող է. անվերջանալի լեռնաշղթաներ, որոնք ձուլվում են հորիզոնին, և արեգակի շողեր, որ խաղում են ձյան բյուրեղների վրա՝ ինչպես սփռված ադամանդներ։
Ծաղկաձորը, սակայն, միայն ձմեռային սպորտային հանգստավայր չէ, այն նաև հանգստության ապաստարան է, որտեղ կարելի է զբոսնել սոճիների անտառում, վայելել տաք թեյ վառարանի կողքին և լսել քամու մեղմ շշունջը լեռնանցքներում։ Այստեղ տարվա յուրաքանչյուր եղանակ բացահայտում է մարդու և բնության ներդաշնակությունը՝ դառնալով մեղեդի, որ կրկին ու կրկին կանչում է վերադառնալ։
2. Կեչառիս վանք
20-30 րոպե
Ծաղկաձորի հյուսիսարևմտյան կողմում՝ լեռների գագաթների ու սաղարթախիտ անտառների գրկում, բարձրանում է Կեչառիսի վանքը՝ միջնադարյան Հայաստանի հոգևոր մարգարիտը։ Նրա պատմությունը ձգվում է մինչև XI-XIII դարեր, երբ այս վեհաշուք համալիրը կառուցվեց լեռների մեջ՝ դառնալով հավատքի ու լուսավորության կենտրոն: Համալիրը ներառում է չորս եկեղեցի և երկու գավիթ, որոնցից յուրաքանչյուրն իր վրա կրում է դարերի հետքն ու վարպետ շինարարների հմտության շունչը։ Գավիթներից մեկը դարձել է վանքի հիմնադիր և նշանավոր պետական գործիչ Մագիստրոս Գրիգոր Պահլավունու գերեզմանը, որի անունը հավերժ արձանագրված է հայոց պատմության էջերում։
Վանքի խստաշունչ քարե պատերը և գմբեթները ներդաշնակորեն ձուլված են բնությանը, իսկ բակի լռության մեջ լսվում են միայն քամու շշունջն ու զանգերի մեղմ ղողանջը։ Անցյալում այստեղ ծավալվում էր հարուստ հոգևոր կյանք, մասնավորապես՝ արտագրվում էին ձեռագրեր, ընթանում էին աստվածաբանական բանավեճեր,երկրի տարբեր կողմերից գալիս էին ուխտավորներ՝ գտնելու խաղաղություն ու սփոփանք։
Այսօր էլ, կանաչ լանջերով ու մաքուր լեռնային օդով շրջապատված, Կեչառիսը նույն անդորրով է դիմավորում իր այցելուներին, ինչպես հարյուրավոր տարիներ առաջ։ Նրա շեմը հատելիս զգում ես, թե ինչպես է ժամանակը դանդաղում՝ թողնելով հնարավորություն դիպչելու հավատքի հավերժական ակունքներին։
Վանքի խստաշունչ քարե պատերը և գմբեթները ներդաշնակորեն ձուլված են բնությանը, իսկ բակի լռության մեջ լսվում են միայն քամու շշունջն ու զանգերի մեղմ ղողանջը։ Անցյալում այստեղ ծավալվում էր հարուստ հոգևոր կյանք, մասնավորապես՝ արտագրվում էին ձեռագրեր, ընթանում էին աստվածաբանական բանավեճեր,երկրի տարբեր կողմերից գալիս էին ուխտավորներ՝ գտնելու խաղաղություն ու սփոփանք։
Այսօր էլ, կանաչ լանջերով ու մաքուր լեռնային օդով շրջապատված, Կեչառիսը նույն անդորրով է դիմավորում իր այցելուներին, ինչպես հարյուրավոր տարիներ առաջ։ Նրա շեմը հատելիս զգում ես, թե ինչպես է ժամանակը դանդաղում՝ թողնելով հնարավորություն դիպչելու հավատքի հավերժական ակունքներին։
3. Ծաղկաձորի ճոպանուղի
50-60 րոպե
Ծաղկաձորի սրտում՝ հայկական լեռնային հանգստավայրերի մարգարիտում, ձգվում է ճոպանուղին, որ վաղուց դարձել է և՛ հանգստի խորհրդանիշ, և՛ ճանապարհ դեպի նոր բացահայտումներ։ Թեղենիս լեռան արևելյան լանջով ձգվող այս ճոպանուղին միավորում է հինգ կայարան և հնարավորություն տալիս օգտվել տարբեր բարդության ավելի քան տասնյակ դահուկային արահետներից։ Նրա պատմությունը սկիզբ է առել 1967 թվականին, երբ առաջին ճոպանուղին սկսեցին զբոսաշրջիկներին ու մարզիկներին բարձրացնել դեպի ձյունածածկ գագաթները։
Երթուղու ամենաբարձր կետը հասնում է ծովի մակերևույթից 2819 մետրի։ Ընդամենը կես ժամում ճոպանուղու խցիկները սահում են դեպի երկինք՝ բացելով վեհաշուք լեռնաշղթաների ապշեցուցիչ համայնապատկերները։ Պարզ օրերին հորիզոնում բացվում է նաև հավերժական ուժի խորհրդանիշ Արարատ լեռան աստվածաշնչյան ուրվագիծը:
2004 թվականին հին ճոպանուղին փոխարինվեց նորով, իսկ 2017-ին այն արդիականացվեց՝ դառնալով տարածաշրջանի ամենաապահով ու հարմարավետ լեռնադահուկային ճոպանուղիներից մեկը։ Այսօր այն պարզապես տեխնիկական կառույց չէ, այլ յուրատեսակ ճանապարհորդություն: Յուրաքանչյուր վերելք հիշեցնում է թռիչք՝ հանդիպում երկնքին ու բնության ներդաշնակությանը։
Ծաղկաձորի ճոպանուղին ոչ միայն գագաթներ տանող ուղի է, այլ դուռ դեպի աշխարհ, որտեղ լեռները մոտ են, օդը՝ մաքուր, և յուրաքանչյուր վայրկյան լցված է ներշնչանքով ու հիացմունքով։
Երթուղու ամենաբարձր կետը հասնում է ծովի մակերևույթից 2819 մետրի։ Ընդամենը կես ժամում ճոպանուղու խցիկները սահում են դեպի երկինք՝ բացելով վեհաշուք լեռնաշղթաների ապշեցուցիչ համայնապատկերները։ Պարզ օրերին հորիզոնում բացվում է նաև հավերժական ուժի խորհրդանիշ Արարատ լեռան աստվածաշնչյան ուրվագիծը:
2004 թվականին հին ճոպանուղին փոխարինվեց նորով, իսկ 2017-ին այն արդիականացվեց՝ դառնալով տարածաշրջանի ամենաապահով ու հարմարավետ լեռնադահուկային ճոպանուղիներից մեկը։ Այսօր այն պարզապես տեխնիկական կառույց չէ, այլ յուրատեսակ ճանապարհորդություն: Յուրաքանչյուր վերելք հիշեցնում է թռիչք՝ հանդիպում երկնքին ու բնության ներդաշնակությանը։
Ծաղկաձորի ճոպանուղին ոչ միայն գագաթներ տանող ուղի է, այլ դուռ դեպի աշխարհ, որտեղ լեռները մոտ են, օդը՝ մաքուր, և յուրաքանչյուր վայրկյան լցված է ներշնչանքով ու հիացմունքով։
4. Սևանա լիճ
Բարձր լեռնաշղթաների գրկում փառքով փայլում է Սևանը՝ Հայաստանի կապույտ սիրտը, որի զարկերը ներդաշնակվում են քամիների ու արևի հետ։ Լեգենդը պատմում է, որ այստեղ երբեմնի կանաչ հովիտ էր, մինչև որ երկինքը թափեց իր արցունքները և լցրեց այն ջրով՝ մարդկանց պարգևելով անգին գանձ։
Այսօր, 1400 քառակուսի կիլոմետր տարածք ունեցող Սևանը իր խորքում պահում է դարերի լռությունը։ Նրա ջրերը սնվում են 28 գետերից և միայն Հրազդանն է տանում դրանք հեռուն՝ ասես հսկելով լճի հարստությունը։ Մինչև 3000 մետր բարձրացող լեռները կազմել են նրա լուռ շրջանակը, իսկ բյուրեղյա ջուրը փոխում է իր գույնը՝ երկնագույնից մինչև մուգ սափիր, արտացոլելով երկնքի տրամադրությունը։ Արշալույսին Սևանը ոսկեգույն է, մայրամուտին՝ կարմիր ու մանուշակագույն՝ դառնալով կենդանի հայելի երկնքի համար։
Հնագույն ժամանակներից լիճը սուրբ է համարվել: Նրա ափերին բարձրացվել են աղոթքներ, կատարվել են ծեսեր, և նրանից խնդրել են պաշտպանություն ու օրհնություն։ Սևանի մաքուր խորքում կարծես ապրում է Հայաստանի հոգին՝ հպարտ, մաքուր և հավերժական։ Բավական է ականջ դնել ալիքների մեղմ շառաչին, և թվում է՝ լսում ես հնագույն մի ձայն, որ պատմում է երկրի մասին, որտեղ ջուրն ու երկինքը հավերժ կապված են սիրով։
Այսօր, 1400 քառակուսի կիլոմետր տարածք ունեցող Սևանը իր խորքում պահում է դարերի լռությունը։ Նրա ջրերը սնվում են 28 գետերից և միայն Հրազդանն է տանում դրանք հեռուն՝ ասես հսկելով լճի հարստությունը։ Մինչև 3000 մետր բարձրացող լեռները կազմել են նրա լուռ շրջանակը, իսկ բյուրեղյա ջուրը փոխում է իր գույնը՝ երկնագույնից մինչև մուգ սափիր, արտացոլելով երկնքի տրամադրությունը։ Արշալույսին Սևանը ոսկեգույն է, մայրամուտին՝ կարմիր ու մանուշակագույն՝ դառնալով կենդանի հայելի երկնքի համար։
Հնագույն ժամանակներից լիճը սուրբ է համարվել: Նրա ափերին բարձրացվել են աղոթքներ, կատարվել են ծեսեր, և նրանից խնդրել են պաշտպանություն ու օրհնություն։ Սևանի մաքուր խորքում կարծես ապրում է Հայաստանի հոգին՝ հպարտ, մաքուր և հավերժական։ Բավական է ականջ դնել ալիքների մեղմ շառաչին, և թվում է՝ լսում ես հնագույն մի ձայն, որ պատմում է երկրի մասին, որտեղ ջուրն ու երկինքը հավերժ կապված են սիրով։
5. Սևանավանք
50-60 րոպե
Սևանի հյուսիս-արևմտյան ափից բացվում է ապշեցնող տեսարան՝ լճի հայելային մակերևույթից վեհորեն բարձրանում է հինավուրց տաճարներով պսակված թերակղզին: Այստեղ, 874 թվականին թագավոր Աշոտ Բագրատունու դստեր՝ թագուհի Մարիամի նախաձեռնությամբ, հիմնադրվեց Սևանավանքը՝ Հայաստանի կապույտ գոհարի հոգևոր պահապանը։
Անսահման կապույտ երկնքի և Սևանի փիրուզագույն ջրերի ֆոնին Սուրբ Առաքելոց և Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիները կարծես կախված լինեն երկնքի ու երկրի միջև: Նրանց քարե պատերը հիշում են դարավոր աղոթքներ, քամիների շշունջ և շրերի վրայով տարաված զանգերի ղողանջ: Դարեր շարունակ վանքը եղել է ոչ միայն աղոթքի վայր, այլև բերդ, որը պաշտպանել է թերակղզին թշնամու հարձակումներից։ Լեգենդները պատմում են թանկարժեք ձեռագրերի և սրբությունների մասին, որոնք թաքցված են եղել վանքի պատերի մեջ ու փրկվել են նրան աղետներից։
Այսօր, կանգնելով թերակղզու գագաթին, կարելի է տեսնել, թե ինչպես է լույսը խաղում լճի ալիքների վրա, իսկ հեռավոր լեռները գրկում են այս վեհաշուք տեսարանը։ Սևանավանքը մնում է Հայաստանի ամենահայտնի խորհրդանիշներից մեկը՝ վայր, որտեղ բնության հմայքն ու հոգևոր ժառանգության վեհությունը միաձուլվում են մեկ ամբողջության մեջ։
Անսահման կապույտ երկնքի և Սևանի փիրուզագույն ջրերի ֆոնին Սուրբ Առաքելոց և Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիները կարծես կախված լինեն երկնքի ու երկրի միջև: Նրանց քարե պատերը հիշում են դարավոր աղոթքներ, քամիների շշունջ և շրերի վրայով տարաված զանգերի ղողանջ: Դարեր շարունակ վանքը եղել է ոչ միայն աղոթքի վայր, այլև բերդ, որը պաշտպանել է թերակղզին թշնամու հարձակումներից։ Լեգենդները պատմում են թանկարժեք ձեռագրերի և սրբությունների մասին, որոնք թաքցված են եղել վանքի պատերի մեջ ու փրկվել են նրան աղետներից։
Այսօր, կանգնելով թերակղզու գագաթին, կարելի է տեսնել, թե ինչպես է լույսը խաղում լճի ալիքների վրա, իսկ հեռավոր լեռները գրկում են այս վեհաշուք տեսարանը։ Սևանավանքը մնում է Հայաստանի ամենահայտնի խորհրդանիշներից մեկը՝ վայր, որտեղ բնության հմայքն ու հոգևոր ժառանգության վեհությունը միաձուլվում են մեկ ամբողջության մեջ։
6. Դիլիջան
20-30 րոպե
Դիլիջանը Հայաստանի այն անկյունն է, որտեղ բնության և լռության ստեղծած ներդաշնակությունը հմայում է յուրաքանչյուր այցելուի։ Կանաչով պատված անտառների ու մեղմ բլուրների մեջ թաքնված այս քաղաքը ձգվում է Աղստև գետի գեղատեսիլ հովտով: Այստեղ օդը լցված է սոճու բույրով ու լեռնային աղբյուրների թարմությամբ։ Ազգային պարկի յուրահատուկ մարգարիտներն են անտառներում թաքնված զույգ գեղեցկուհիները՝ Պարզ և Գոշ լճերը, որոնց շուրջ գտնվող թփուտներն ու ծառերը վայրի կենդանիների մարմնավորմամբ բազմաթիվ ժողովրդական հեքիաթների ականատես են դարձել։
Քաղաքի հին փողոցներն ու փայտյա պատշգամբները վկայում են տեղացի վարպետների ձեռագործ ավանդույթների մասին, իսկ քաղաքի դանդաղ ու խաղաղ ընթացքը կարծես ետ է տանում ժամանակի գիրկը։ Դարեր շարունակ Դիլիջանը հայտնի է եղել որպես առողջարան: Իր մեղմ կլիման ու մաքուր օդը համարվել են բնության իսկական դեղամիջոց։
Տարածաշրջանն ունի նաև իր հոգևոր ժառանգությունը՝ Հաղարծինն ու Գոշավանքը, որոնք իրենց միջնադարյան քարե կամարներով, դարերի ընթացքում լսել են հազարավոր աղոթքների շշուկներ։ Հին խաչքարերը, համեստ մատուռները և անցյալի շինությունների մնացորդները շրջայցը վերածում են ժամանակի միջով ճամփորդության։
Ամռանը Դիլիջանը թաղվում է կանաչ ծածկույթի ու թռչունների երգի մեջ, իսկ աշնանը՝ վերածվում ոսկեգույն ու կարմիր երանգների գեղանկարային պալիտրայի։ Քաղաքը գրավում է նրանց, որոնք փնտրում են ոչ թե աղմկոտ ժամանց, այլ հանդարտություն, գեղեցկություն և այնպիսի ներշնչանք, որը կարող է տալ միայն կենդանի բնությունն ու պատմության շունչը։
Քաղաքի հին փողոցներն ու փայտյա պատշգամբները վկայում են տեղացի վարպետների ձեռագործ ավանդույթների մասին, իսկ քաղաքի դանդաղ ու խաղաղ ընթացքը կարծես ետ է տանում ժամանակի գիրկը։ Դարեր շարունակ Դիլիջանը հայտնի է եղել որպես առողջարան: Իր մեղմ կլիման ու մաքուր օդը համարվել են բնության իսկական դեղամիջոց։
Տարածաշրջանն ունի նաև իր հոգևոր ժառանգությունը՝ Հաղարծինն ու Գոշավանքը, որոնք իրենց միջնադարյան քարե կամարներով, դարերի ընթացքում լսել են հազարավոր աղոթքների շշուկներ։ Հին խաչքարերը, համեստ մատուռները և անցյալի շինությունների մնացորդները շրջայցը վերածում են ժամանակի միջով ճամփորդության։
Ամռանը Դիլիջանը թաղվում է կանաչ ծածկույթի ու թռչունների երգի մեջ, իսկ աշնանը՝ վերածվում ոսկեգույն ու կարմիր երանգների գեղանկարային պալիտրայի։ Քաղաքը գրավում է նրանց, որոնք փնտրում են ոչ թե աղմկոտ ժամանց, այլ հանդարտություն, գեղեցկություն և այնպիսի ներշնչանք, որը կարող է տալ միայն կենդանի բնությունն ու պատմության շունչը։
7. Հաղարծնի վանք
60-70 րոպե
Տավուշի սաղարթախիտ անտառների խորքում թաքնված է Հաղարծնի վանքը, որը կարծես դուրս է եկել հնագույն ձեռագրի էջերից, որտեղ քարե պատերն ու բնությունը միաձուլվել են ներդաշնակ ամբողջության մեջ։ X-XIII դարերում հիմնադրված այս վանքը դարեր շարունակ եղել է ոչ միայն հոգևոր հանգրվան, այլև մշակութային կենտրոն, որտեղ հավաքվել են վանականներ, ուխտավորներ ու վարպետներ։ Համալիրը ներառում է Սուրբ Գրիգոր, Սուրբ Աստվածածին և Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցիները, ինչպես նաև վանական խցեր ու օժանդակ շինություններ, որոնք նրբորեն ձուլված են լեռնային բնապատկերին:
Երկար ժամանակ վանքին հարակից կանգնած է եղել հսկայական մի կաղնի։ Նրա ճյուղերը հիշում էին զանգերի ղողանջներն ու աղոթքի շշուկները։ Այսօր պահպանվել է միայն այս կաղնու փչակը, որը դարձել է յուրահատուկ մի սրբավայր հավատացյալների համար։ Ըստ հին լեգենդի՝ եթե ցանկություն պահելով անցնեիր փչակի նեղ բացվածքով, ապա այն անպայման կկատարվի։ Այս ավանդույթը մինչ օրս կենդանի է, և այցելուները շարունակում են կատարել այդ խորհրդանշական գործողությունը՝ պահելով անցյալի ու ներկայի անտեսանելի կապը։
Հաղարծնի լուռ բակերում, որտեղ տարածվում են անտառների բույրն ու լեռների ստվերները, զգում ես, թե ինչպես է դարավոր պատմությունը ձուլվում կենդանի բնության հետ՝ ստեղծելով խաղաղության ու հմայքի մթնոլորտ։ Այստեղ կարծես ժամանակը դանդաղ հոսի՝ թողնելով յուրաքանչյուր այցելուի հպվել հինավուրց Հայաստանի խորհրդին ու գեղեցկությանը։
Երկար ժամանակ վանքին հարակից կանգնած է եղել հսկայական մի կաղնի։ Նրա ճյուղերը հիշում էին զանգերի ղողանջներն ու աղոթքի շշուկները։ Այսօր պահպանվել է միայն այս կաղնու փչակը, որը դարձել է յուրահատուկ մի սրբավայր հավատացյալների համար։ Ըստ հին լեգենդի՝ եթե ցանկություն պահելով անցնեիր փչակի նեղ բացվածքով, ապա այն անպայման կկատարվի։ Այս ավանդույթը մինչ օրս կենդանի է, և այցելուները շարունակում են կատարել այդ խորհրդանշական գործողությունը՝ պահելով անցյալի ու ներկայի անտեսանելի կապը։
Հաղարծնի լուռ բակերում, որտեղ տարածվում են անտառների բույրն ու լեռների ստվերները, զգում ես, թե ինչպես է դարավոր պատմությունը ձուլվում կենդանի բնության հետ՝ ստեղծելով խաղաղության ու հմայքի մթնոլորտ։ Այստեղ կարծես ժամանակը դանդաղ հոսի՝ թողնելով յուրաքանչյուր այցելուի հպվել հինավուրց Հայաստանի խորհրդին ու գեղեցկությանը։
8. Գոշավանք
40-50 րոպե
Տավուշի մեղմ բնության գրկում, որտեղ լռությունը խախտում են միայն քամու շշուկն ու թռչունների երգը, կանգնած է Գոշավանքը՝ սրբավայր, որտեղ միահյուսված են միջնադարյան Հայաստանի հոգևոր զորությունն ու մշակութային փառքը։ Վանքի հիմնադրումը անքակտելիորեն կապված է Մխիթար Գոշի՝ պետական գործչի, գիտնականի, Հայաստանի առաջին դատական օրենսգրքի հեղինակի, ինչպես նաև դարերի փորձությանը դիմացած առակների ու պատմվածքների ստեղծողի անվան հետ:
Վանական համալիրը ներառում է մի քանի եկեղեցի, որոնցից գլխավորն է Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը, ինչպես նաև մատենադարան և օժանդակ շինություններ։ Տաճարի մուտքի մոտ այցելուներին դիմավորում է հայ քանդակագործության լավագույն օրինակներից մեկը՝ 1291 թվականին վարպետ Պողոսի կողմից կերտած խաչքարը։ Խաչքարի նրբագեղ զարդաքանդակներն ու խորիմաստ խորհրդանշանները կարծես հավերժացրել են վարպետի աղոթքն ու հույսերը։
Մատենադարանի մոտ ժամանակին գործել է դպրոց, որի ավերակները դեռևս կանգուն են: Այստեղ ստեղծվել ու գրվել են անգին ձեռագրեր։ Գոշավանքը դարեր շարունակ եղել է ոչ միայն հոգևոր, այլև կրթական ու մշակութային կենտրոն, որտեղ հավատը և գիտությունը միահյուսված ծառայել են ստեղծագործությանը։
Այսօր նրա ամուր ու անսասան պատերը պահպանում են այն մթնոլորտը, որտեղ դարեր շարունակ ծաղկել է հայ միտքը, արվեստն ու հոգևորությունը։
Վանական համալիրը ներառում է մի քանի եկեղեցի, որոնցից գլխավորն է Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը, ինչպես նաև մատենադարան և օժանդակ շինություններ։ Տաճարի մուտքի մոտ այցելուներին դիմավորում է հայ քանդակագործության լավագույն օրինակներից մեկը՝ 1291 թվականին վարպետ Պողոսի կողմից կերտած խաչքարը։ Խաչքարի նրբագեղ զարդաքանդակներն ու խորիմաստ խորհրդանշանները կարծես հավերժացրել են վարպետի աղոթքն ու հույսերը։
Մատենադարանի մոտ ժամանակին գործել է դպրոց, որի ավերակները դեռևս կանգուն են: Այստեղ ստեղծվել ու գրվել են անգին ձեռագրեր։ Գոշավանքը դարեր շարունակ եղել է ոչ միայն հոգևոր, այլև կրթական ու մշակութային կենտրոն, որտեղ հավատը և գիտությունը միահյուսված ծառայել են ստեղծագործությանը։
Այսօր նրա ամուր ու անսասան պատերը պահպանում են այն մթնոլորտը, որտեղ դարեր շարունակ ծաղկել է հայ միտքը, արվեստն ու հոգևորությունը։
Ներառված է
-
Փորձառու վարորդներ
-
Օդորակիչով մեքենաներ
-
Շշալցված ջուր
-
Մեկնարկը (ավարտը) Երևանում ցանկացած վայրից
-
Տրանսպորտային միջոցի և ուղևորների ապահովագրություն
-
Լրացուցիչ կանգառներ երթուղում
Ներառված չէ
-
Զգալի շեղումներ երթուղուց
-
Ալկոհոլային խմիչքներ՝ ճաշով տարբերակն ընտրելու դեպքում
-
Աուդիոգիդեր
-
Wi-Fi տրանսպորտում
Առանձնահատկություններ
- Այցելեք Հայաստանի ամենահայտնի վանական համալիրները
- Բացահայտեք Հայաստանի հովիտների գեղեցկությունը
- Ուսումնասիրեք Եվրասիայի ամենախոշոր բարձրլեռնային քաղցրահամ լճերից մեկը
- Հիացեք «Հայկական Շվեյցարիա»-ի անտառներով
*Հարկ կլինի բարձրանալ 200 աստիճան՝ Սևանավանք հասնելու համար
*Հարկ կլինի 600 մ ոտքով հատել՝ Հաղարծին հասնելու համար
Ամրագրման պայմաններ
Չեղարկում և փոփոխում
Ծանոթացեք մեր էքսկուրսավարների հետ
Մարինա Միրումյան
RU
HY
EN
Բարև Ձեզ։ Ես Մարինա Միրումյանն եմ՝ «Հյուր սերվիս» ընկերության զբոսավարներից։ Դեռ չե՞ք այցելել Հայաստանը։ Այդ դեպքում անպայման նախատեսե՛ք մոտակա այց և դարձե՛ք մեր հյուրը։ Միացե՛ք «Հյուր սերվիս»-ի իմ կողմից անցկացվող էքսկուրսիաներին՝ բացահայտելու մեր ժողովրդի անսահման հյուրընկալությունը, մեր լեռնային երկրի ապշեցուցիչ տեսարանները, հին մշակույթն ու ավանդույթները, համեղ խոհանոցը և շատ ավելին։ «Հյուր սերվիս»-ի հետ Դուք կունենաք անմոռանալի հիշողություններ։
Թամարա Առաքելյան
HY
EN
Ես Թամարան եմ։ Ապրում եմ Հայաստանում և Հայաստանով։ Եթե ուզում եք զգալ Հայաստանի համը, բույրը, գույները, սիրահարվել մեր երկրին, ուրեմն եկե՛ք միասին գնանք տուրի։ Ինչպես բոլոր հյուրերիս դեպքում՝ վստահ եմ՝ Դուք նույնպես կուզեք կրկին վերադառնալ։
Սյուզաննա Պողոսյան
RU
HY
Անունս Սյուզաննա է, 2016թ.-ից սկսած մեծ սիրով ներկայացնում եմ հյուրերիս հրաշքներով լի Հայաստանը։ Ինձ համար յուրաքանչյուր էքսկուրսիա երկրի մասին պարզապես պատմություն չէ, այլ հնարավորություն՝ ցույց տալու նրա ոգին, օգնելու Ձեզ բացահայտել Հայաստանի պատմությունը, մշակույթը և հյուրընկալությունը։ Ես անկեղծ ուրախանում եմ, երբ տեսնում եմ, թե ինչպես է իմ երկիրը գրավում մարդկանց սրտերը, և անում եմ ամեն ինչ, որպեսզի հյուրերի ճանապարհորդությունը լինի ջերմ, հագեցած և անմոռանալի։
Վարդուհի Գասպարյան
RU
HY
Ողջույն, ես Վարդուհին եմ, աշխատում եմ որպես զբոսավար Հայաստանում՝ 2022թ.-ից։ Զբոսաշրջության ոլորտում այսքան տարիների փորձի շնորհիվ ես հստակ գաղափար ունեմ, թե ինչպես յուրաքանչյուր էքսկուրսիա դարձնել ոչ միայն տեղեկություններով հագեցած, այլև իսկապես հետաքրքրաշարժ։ Ինձ հետ Դուք կայցելեք իմ գեղեցիկ Հայաստանի տեսարժան վայրերը և կծանոթանաք նրա պատմությանը, ոգուն, ավանդույթներին ու մթնոլորտին։
Ձեզ կարող է հետաքրքրել նաև՝
