Անհատական էքսկուրսիա. Հայոց այբուբենի հուշարձան, Հովհաննավանք, Մուղնիի եկեղեցի, Տեղերի վանք
Նոր ուղղություն
Հայոց այբուբենի հուշարձան, Հովհաննավանք, Մուղնիի եկեղեցի, Տեղերի վանք
1. Հայոց այբուբենի հուշարձան
10-20 րոպե
Վեհաշուք Արագած լեռան ստորոտում՝ խաղաղ Արտաշավան գյուղում, որտեղ լեռնային քամիները հնագույն լեգենդներ են կարծես շշնջում, վեր է խոյանում հայերենի այբուբենի հուշարձանը։ Հուշարձանը կառուցվել է 2005 թվականին՝ հայ գրերի ստեղծման 1600-ամյակի կապակցությամբ, և այդ պահից ի վեր դարձել հայկական մշակույթի ոգին զգալ ցանկացող բոլոր անձանց սիրելի և կանչող վայր։ Այդ առթիվ Հայաստանի Հանրապետության անկախության տոնին՝ մայիսի 28-ին, հայերն աննախադեպ շուրջպար են կազմել Արագած լեռան շուրջը, և քոչարին դարձել է ոչ նյութական մշակութային ժառանգություն։
Ջիմ Թորոսյանի հեղինակած գլուխգործոցը պարզապես հուշարձան չէ. այն քարակերտ պոեմ է, որում յուրաքանչյուր տառ ազգային պատմության կենդանի մասնիկ է։ Երեսունինը հսկայական տառերը, զարդարված հայկական ավանդական նախշերով, շարասյան պես կանգնած են լեռների ֆոնին՝ փայլելով ջերմ գույներով։
Հայերենի այբուբենը, որն ստեղծվել է 405 թվականին հանճարեղ Մեսրոպ Մաշտոցի շնորհիվ, փոխել է ժողովրդի ճակատագիրը՝ ճանապարհ բացելով սուրբ գրքերի թարգմանության և քրիստոնեության ամրապնդման համար։ Սկզբնական երեսունվեց տառերին հետագայում ավելացան ևս երեքը, և այս գրերի ներդաշնակ շարքը ավելի քան մեկուկես հազարամյակ ծառայում է հայ ժողովրդին։
Կոթող-տառերի միջով քայլելիս այցելուները զգում են պատմության շունչը և այն զորությունը, որ մարմնավորում են հայոց գրերը: Այստեղ են գալիս՝ հազվագյուտ կադրեր ստանալու, դյութական բնապատկերներ վայելելու ու հին ժողովրդի մշակութային արմատներին բառացիորեն դիպչելու համար։ Հուշարձանը ներդաշնակորեն միաձուլվում է գեղատեսիլ բնությանը՝ հիշեցնելով, որ լեզուն ու մշակույթը ազգային հիշողության հավերժ պահապաններն են։
Ջիմ Թորոսյանի հեղինակած գլուխգործոցը պարզապես հուշարձան չէ. այն քարակերտ պոեմ է, որում յուրաքանչյուր տառ ազգային պատմության կենդանի մասնիկ է։ Երեսունինը հսկայական տառերը, զարդարված հայկական ավանդական նախշերով, շարասյան պես կանգնած են լեռների ֆոնին՝ փայլելով ջերմ գույներով։
Հայերենի այբուբենը, որն ստեղծվել է 405 թվականին հանճարեղ Մեսրոպ Մաշտոցի շնորհիվ, փոխել է ժողովրդի ճակատագիրը՝ ճանապարհ բացելով սուրբ գրքերի թարգմանության և քրիստոնեության ամրապնդման համար։ Սկզբնական երեսունվեց տառերին հետագայում ավելացան ևս երեքը, և այս գրերի ներդաշնակ շարքը ավելի քան մեկուկես հազարամյակ ծառայում է հայ ժողովրդին։
Կոթող-տառերի միջով քայլելիս այցելուները զգում են պատմության շունչը և այն զորությունը, որ մարմնավորում են հայոց գրերը: Այստեղ են գալիս՝ հազվագյուտ կադրեր ստանալու, դյութական բնապատկերներ վայելելու ու հին ժողովրդի մշակութային արմատներին բառացիորեն դիպչելու համար։ Հուշարձանը ներդաշնակորեն միաձուլվում է գեղատեսիլ բնությանը՝ հիշեցնելով, որ լեզուն ու մշակույթը ազգային հիշողության հավերժ պահապաններն են։
2. Հովհաննավանք
30-40 րոպե
Արագածոտնի գեղատեսիլ լանջերին, Օհանավան գյուղում, բարձրանում է Հովհաննավանք վանական համալիրը՝ հնագույն սրբավայր, որի պատմությունը ձգվում է դեպի դարերի խորքը։ Ավանդության համաձայն՝ այստեղ առաջին եկեղեցին կառուցվել է դեռևս 5-րդ դարում, երբ նորածին քրիստոնեական հավատքը սկսում էր իր քարե կերպարանքը ստանալ Հայաստանում։ Հետագա դարերում վանքը բազմիցս վերակառուցվել է՝ պահելով իր պատերի մեջ տարբեր ժամանակների ու բարերարների հիշողությունը։
Հիմնական եկեղեցին կառուցվել է 1212-1221 թվականներին իշխան Վաչե Վաչուտյանի պատվերով։ Նրա որդին՝ Քուրդ Վաչուտյանը, շարունակել է իր հոր գործը՝ կառուցելով նոր մատուռ, որի արդյունքում վանական համալիրը ստացավ իր ամբողջական տեսքը։
Հատուկ նշանակություն ունի եկեղեցու մուտքի վերևում տեղադրված բարձրաքանդակը, որում քարի մեջ կենդանացած Ավետարանի տեսարանները հիացնում են թե՛ խորիմաստությամբ, թե՛ վարպետության նրբությամբ։ Մայրամուտի լույսի տակ յուրաքանչյուր գիծ ու պատկեր կարծես կենդանանում է՝ վանքը վերածելով «քարե գրքի», որը բացում է Սուրբ Գիրքի էջերը։
Այսօր Հովհաննավանքը ոչ միայն հիշեցնում է անցյալի վեհությունը, այլև մնում է հոգևոր ներշնչման վայր։ Նրա խստաշունչ պատերն ու նուրբ քանդակները հրավիրում են դիպչել հավերժությանը, որտեղ հավատն ու քարը միաձուլված են մեկ ամբողջության մեջ։
Հիմնական եկեղեցին կառուցվել է 1212-1221 թվականներին իշխան Վաչե Վաչուտյանի պատվերով։ Նրա որդին՝ Քուրդ Վաչուտյանը, շարունակել է իր հոր գործը՝ կառուցելով նոր մատուռ, որի արդյունքում վանական համալիրը ստացավ իր ամբողջական տեսքը։
Հատուկ նշանակություն ունի եկեղեցու մուտքի վերևում տեղադրված բարձրաքանդակը, որում քարի մեջ կենդանացած Ավետարանի տեսարանները հիացնում են թե՛ խորիմաստությամբ, թե՛ վարպետության նրբությամբ։ Մայրամուտի լույսի տակ յուրաքանչյուր գիծ ու պատկեր կարծես կենդանանում է՝ վանքը վերածելով «քարե գրքի», որը բացում է Սուրբ Գիրքի էջերը։
Այսօր Հովհաննավանքը ոչ միայն հիշեցնում է անցյալի վեհությունը, այլև մնում է հոգևոր ներշնչման վայր։ Նրա խստաշունչ պատերն ու նուրբ քանդակները հրավիրում են դիպչել հավերժությանը, որտեղ հավատն ու քարը միաձուլված են մեկ ամբողջության մեջ։
3. Մուղնիի եկեղեցի
20-30 րոպե
Արագածոտնի գեղատեսիլ Մուղնի գյուղում վեր է խոյանում Սուրբ Գևորգ եկեղեցին՝ 17-րդ դարի հոգևոր ժառանգության բացառիկ կոթող։ Կառուցվելով 1664-1669 թվականներին, այն անմիջապես հայտնի դարձավ իր մեծությամբ ու ճարտարապետական նրբագեղությամբ։ Տաճարը կառուցված է տարբեր երանգների քարերից, որոնք արևի ճառագայթների տակ փայլում են գունային խաղերով՝ թողնելով «շնչող քարի» տպավորություն։
Եկեղեցու ճակատային հատվածում պահպանվել են վարպետորեն կերտված խաչեր, բուսական զարդեր ու նրբագեղ նախշեր, որոնք վկայում են հայ վարպետների անզուգական հմտության մասին։ Վանքի ներսում պահպանված որմնանկարների բեկորները, իրենց վառ գույներով ու խոսուն պատկերներով, կարծես մարտահրավեր են նետում դարերի ընթացքին:
Տասնամյակներ շարունակ Սուրբ Գևորգ եկեղեցին եղել է ոչ միայն աղոթքի, այլև համագյուղական տոնախմբությունների ու հավաքների վայր։ Խիստ ուրվագծերն ու նրբագեղ մանրամասները ստեղծում են ներդաշնակություն, որտեղ միաձուլվում են հավատքի վեհությունը և արվեստի ներշնչանքը: Մուղնու եկեղեցին այսօր կանգուն է որպես հայկական սրբավայրային ճարտարապետության մարգարիտ՝ պահպանելով ակնածանքի, հանգստության և հավերժական գեղեցկության մթնոլորտ:
Եկեղեցու ճակատային հատվածում պահպանվել են վարպետորեն կերտված խաչեր, բուսական զարդեր ու նրբագեղ նախշեր, որոնք վկայում են հայ վարպետների անզուգական հմտության մասին։ Վանքի ներսում պահպանված որմնանկարների բեկորները, իրենց վառ գույներով ու խոսուն պատկերներով, կարծես մարտահրավեր են նետում դարերի ընթացքին:
Տասնամյակներ շարունակ Սուրբ Գևորգ եկեղեցին եղել է ոչ միայն աղոթքի, այլև համագյուղական տոնախմբությունների ու հավաքների վայր։ Խիստ ուրվագծերն ու նրբագեղ մանրամասները ստեղծում են ներդաշնակություն, որտեղ միաձուլվում են հավատքի վեհությունը և արվեստի ներշնչանքը: Մուղնու եկեղեցին այսօր կանգուն է որպես հայկական սրբավայրային ճարտարապետության մարգարիտ՝ պահպանելով ակնածանքի, հանգստության և հավերժական գեղեցկության մթնոլորտ:
4. Տեղերի վանք
30-40 րոպե
Արագած լեռան հարավային լանջին, գեղատեսիլ բնապատկերների մեջ, թաքնված է Տեղերի վանական համալիրը՝ խաղաղ ուխտավայր, որի պատմությունը սկիզբ է առնում 13-րդ դարից։ Վանքը կառուցվել է իշխան Վաչե Վաչուտյանի կնոջ՝ Մամախաթունի հովանավորությամբ և մինչև այսօր էլ պահպանում է իր վեհության ու ազնվականության մթնոլորտը։ Կենտրոնական տեղը զբաղեցնում է եկեղեցին՝ համալրված նախասրահով և հարավարևմտյան ու հյուսիսարևմտյան կողմերում տեղակայված երկու նրբագեղ մատուռներով: Այս մատուռները համալիրին տալիս են յուրահատուկ ներդաշնակություն, իսկ գավիթը, իր ինքնատիպ ճարտարապետությամբ անսովոր լուծում է հայկական ճարտարապետության մեջ։ Քարե պատերի խստությունը զուգորդվում է նուրբ դեկորատիվ տարրերի հետ՝ ստեղծելով հանդիսավոր և ամբողջական տեսք։
Եկեղեցու ներսում տիրող լռությունը խախտվում է միայն քայլերի արձագանքով ու նեղ լուսամուտներից թափանցող լույսի մեղմ շողերով։ Վանքի բարձունքից բացվում է հիասքանչ տեսարան դեպի Բյուրականի աստղադիտարան, որը կարծես հիշեցնում է երկրայինի ու երկնայինի, գիտության ու հավատքի կապը։
Տեղերի վանքի միջով շրջելը ոչ միայն ճարտարապետական հուշարձանի հետ ծանոթություն է, այլև հոգևոր ճամփորդություն դարերի խորքը։ Այս վանքը, որը պահպանում է պատմության շունչը, շարունակում է մնալ մտորման, ներշնչման և հզորության վայր։
Եկեղեցու ներսում տիրող լռությունը խախտվում է միայն քայլերի արձագանքով ու նեղ լուսամուտներից թափանցող լույսի մեղմ շողերով։ Վանքի բարձունքից բացվում է հիասքանչ տեսարան դեպի Բյուրականի աստղադիտարան, որը կարծես հիշեցնում է երկրայինի ու երկնայինի, գիտության ու հավատքի կապը։
Տեղերի վանքի միջով շրջելը ոչ միայն ճարտարապետական հուշարձանի հետ ծանոթություն է, այլև հոգևոր ճամփորդություն դարերի խորքը։ Այս վանքը, որը պահպանում է պատմության շունչը, շարունակում է մնալ մտորման, ներշնչման և հզորության վայր։
Ներառված է
-
Փորձառու վարորդներ
-
Օդորակիչով մեքենաներ
-
Շշալցված ջուր
-
Մեկնարկը (ավարտը) Երևանում ցանկացած վայրից
-
Տրանսպորտային միջոցի և ուղևորների ապահովագրություն
-
Լրացուցիչ կանգառներ երթուղում
Ներառված չէ
-
Զգալի շեղումներ երթուղուց
-
Ալկոհոլային խմիչքներ՝ ճաշով տարբերակն ընտրելու դեպքում
-
Աուդիոգիդեր
-
Wi-Fi տրանսպորտում
Առանձնահատկություններ
- Ուսումնասիրեք Արագածոտնի մարզի հիասքանչ տեսարժան վայրերը
- Հրաշալի լուսանկարներ ստացեք հայկական տառերի տեսարանին
- Ծանոթացեք հայոց գրերի ստեղծման պատմությանը
- Հիացեք միջնադարյան ճարտարապետական լուծումներով
Ամրագրման պայմաններ
Չեղարկում և փոփոխում
Ծանոթացեք մեր էքսկուրսավարների հետ
Գառնիկ Միրզոյան
RU
Ես Գառնիկն եմ։ 2016թ.-ից աշխատում եմ որպես զբոսավար Հայաստանում։ Եթե հոգնել եք ստանդարտ պատմություններից և լավ հումորի զգացում ունեք, ապա մենք վստահաբար կընկերանանք։ Բացահայտե՛ք Հայաստանի ամենագողտրիկ անկյունները՝ հյուրընկալ մթնոլորտում։
Գայանե Մովսիսյան
HY
EN
Բարև Ձեզ։ Ես Գայանե Մովսիսյանն եմ, աշխատում եմ որպես զբոսավար 2017թ.-ից։ Աշխատում եմ մեծ խանդավառությամբ՝ նպատակ ունենալով լավագույն ձևով ներկայացնել իմ երկիրը և մեր հյուրերի համար ստեղծել անմոռանալի պահեր։
Իննա Հովհաննիսյան
RU
Անունս Իննա է։ Ուրախ կլինեմ մեր ծանոթությանը։ Եկե՛ք Հայաստան՝ ծանոթանալու ինձ հետ և բացահայտելու իմ հայրենիքը՝ իմ ուղեկցությամբ:
Ռուզաննա Հովհաննիսյան
RU
HY
Հայաստանում գտնվելիս Ձեր բոլոր զգայարանները գործի կդրվեն՝ վայրի բնություն և ձեռագործ հրաշքներ, անկրկնելի լեռնային օդ, ազգային ուտեստների անզուգական համ, դուդուկի մեղմ հնչյուններ։ Այս ամենը զգալու համար պարզապես պետք է այցելել Հայաստան։ Համեցե՛ք։
Ձեզ կարող է հետաքրքրել նաև՝
