Անհատական էքսկուրսիա. Գառնիի տաճար, Գեղարդ վանք, Ծաղկաձորի ճոպանուղի, Կեչառիս վանք

Ամենահայտնի վայրերը

Չարենցի կամար, Գառնիի տաճար, Գեղարդի վանք, Ծաղկաձոր, Ծաղկաձորի ճոպանուղի, Կեչառիս վանք

1. Չարենցի կամար

15-20 րոպե
Դիտել էջը
Չարենցի կամար Չարենցի կամար Չարենցի կամար Չարենցի կամար Չարենցի կամար Չարենցի կամար
Չարենցի կամարը ոչ միայն ճարտարապետական կառույց է, այլև Հայաստանի ու նրա սրբության՝ Արարատի հանդեպ սիրո՝ պոետիկ խորհրդանիշ: Կամարի հեղինակը ճարտարապետ Ռաֆայել Իսրայելյանն է, ով մի անգամ Գառնիի ճանապարհին կանգ առավ այս վայրում և ապշեց ձյունածածկ Մասիսի շշմեցնող տեսարանից։ Հենց այս ակնթարթը նրան ոգեշնչեց ստեղծելու մի յուրօրինակ «տաճար»` նվիրված Արարատին. մի կամար, որն, ինչպես կտավում, իր մեջ է առնում վեհաշուք այս լեռը: Ասում են՝ բանաստեղծը սիրում էր այցելել այստեղ և հենց այդ պատճառով այս վայրը դարձավ նրա հիշատակի յուրահատուկ խորհրդանիշ։ 

Կամարը կառուցվել է 1957 թվականին՝ հայ մեծ բանաստեղծ Եղիշե Չարենցի ծննդյան 60-ամյակի կապակցությամբ և ստացել է նրա անունը։ Կամարի աղեղին փորագրված են Չարենցի ամենահայտնի բանաստեղծություններից մեկի տողերը, որոնք նվիրված են Հայաստանին և նրա հավերժ խորհրդանիշին՝ Արարատին.

«Աշխա՛րհ անցի՛ր, Արարատի նման ճերմակ գագաթ չկա.
Ինչպես անհաս փառքի ճամփա՝ ես իմ Մասիս սա՛րն եմ սիրում»։

Այս բառերը միավորում են բնության հավերժությունն ու պոեզիայի անմահությունը։

Այսօր Չարենցի կամարը Գառնու ճանապարհին անշրջանցելի կանգառ է: Զբոսաշրջիկները այստեղ կանգ են առնում հիասքանչ լուսանկարներ անելու և հիանալու լայնածավալ Արարատյան դաշտավայրի անզուգական տեսարանով։ Հատկապես պարզ օրերին, երբ Մասիսը բարձրանում է ամպերից վեր, տեսարանը դառնում է պարզապես իսկական գլուխգործոց։ Կամարը մնում է այն կետը, որտեղ բնությունը, պատմությունը և պոեզիան միաձուլվում են՝ արթնացնելով հպարտության և ոգեշնչման զգացողություն։

2. Գառնիի տաճար

60-70 րոպե
Դիտել էջը
Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար
Եռանկյունաձև ժայռի եզրին՝ Ազատի գետի գորշ ալիքների վերևում, բարձրանում է Հայաստանի հնագույն ժառանգության միակ կենդանի պահապան Գառնիի հեթանոսական տաճարը։ Նրա արևին ուղղված նրբագեղ սյուները կարծես մինչ օրս շարունակում են իրենց լուռ պաշտամունքը Միհր աստծուն, որին հենց նվիրված էր այս սրբարանը։

Մ.թ. I դարում թագավոր Տրդատ Ա-ն հրամայեց այստեղ կառուցել տաճար, որտեղից բացվող անվերջ հորիզոնները ձգվում էին դեպի լեռներն ու կիրճերը և թվում էր՝ արևն ինքն է օրհնում այս հողը։ Քրիստոնեության տարածմամբ հին ծեսերը լռեցին, և Գառնին վերածվեց արքունական ամառանոցի, որտեղ աղոթքների արձագանքին փոխարինեց հանգստի ու ներշնչանքի մեղմ երաժշտությունը։

1679 թ. հզոր երկրաշարժը դղրդացրեց հողը և փլեցրեց տաճարը՝ այն վերածելով քարերի կույտի, ասես պատմությունը փակեց իր էջը այստեղ։

Մոտ երեք դար այն քնած էր ավերակների մեջ, մինչև XX դարում սկսվեց տաճարի վերականգնումը՝ վերադարձնելով Գառնիին իր հռոմեական‑հունական փառքը։

Այսօր տաճարի շուրջ կարելի է տեսնել հին ամրոցի և արքունի պալատի հետքերը, ինչպես նաև արքունի բաղնիքում պահպանված խճանկարները, որոնցից մեկի խորհրդավոր արձանագրությունը ասում է. «Աշխատեցինք՝ ոչինչ չստանալով»։ Դա ենթադրում է, որ շինությունն ու արվեստի գլուխգործոցը նվեր էին՝ ուղղված հայոց թագավորին։ Այսօր ևս, չորս տարին մեկ անգամ, տաճարում վառվում է կրակ՝ որպես աշխարհասփյուռ հայ երիտասարդությանը Երևանում համախմբող համահայկական խաղերի խորհրդանիշ։

Եթե կանգնես ժայռի եզրին, թվում է՝ քամին բերում է ժողովրդական երգերի և արքայական շքախմբի քայլերի արձագանքը։ Այստեղ կենդանանում է հնագույն Հայաստանի շունչը, որտեղ առասպելն ու պատմությունը միաձուլվում են։

3. Գեղարդի վանք

60-70 րոպե
Դիտել էջը
Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք
Կոտայքի կիրճի վայրի ժայռերի մեջ, որտեղ քամին բերում է քարի ու սոճու բույրը, Գեղարդի վանքը կեցած է այնպես, կարծես լեռը ինքն է կերտել այս սրբավայրը։ Նրա պարիսպները՝ կիսով չափ ամրոց, կիսով չափ քարանձավ, խոյանում են ժայռից՝ ինչպես քարացած աղոթք։ Այստեղ լռությունը կենդանի է՝ լեցուն դարավոր շարականների մեղմ արձագանքով։

12-13-րդ դարերում վանականները ստեղծեցին նմանը չունեցող մի աշխարհ: Եկեղեցիներն ու խցերը քանդակված էին հենց լեռան մեջ, որից էլ առաջացավ վանքի սկզբնական անվանումը՝ Այրիվանք «քարանձավային վանք»։ Ավելի ուշ վանքը ստացավ «Գեղարդ» անունը՝ ի պատիվ սրբազան գեղարդի, որով, ըստ ավանդության, խոցվեց Քրիստոսի մարմինը։

Համալիրը՝ Կաթողիկե գլխավոր եկեղեցին, իր ստվերոտ գավիթը, խորհրդավոր քարանձավային մատուռները, փոքրիկ ուխտասրահը և հնագույն՝ Սուրբ Աստվածածնի եկեղեցին երկխոսությունն են երկնքի ու երկրի միջև։ Լեռան սրտում փորագրված սառը սրահները, կարծես, շնչում ու պահպանում են անցյալի ուխտավորների շշուկները։ Ժայռափոր վանքերի ու խցերի մեջ առանձնանում է միջնադարյան հայկական զինանշանային արվեստը, որը ցուցադրում է հայ իշխանական տների հզորությունը, պալատական ճարտարապետության հմայքն ու շլացնող զարդանախշերը՝ Վերածննդի դարաշրջանից շատ առաջ։

Այսօր Գեղարդը պարզապես ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցուցակում ընդգրկված հուշարձան չէ, այն կենդանի հրաշք է։ Երբ անցնում ես նրա քարաշեն կամարների տակով, ժամանակը կարծես կանգ է առնել։ Նեղ ճեղքերից ներս թափանցող լույսի շողերը ոսկեգույն են դարձնում քարանձավների պատերը, և թվում է՝ երկրայինն ու երկնայինը միաձուլվել են։

4. Ծաղկաձոր

5-10 րոպե
Դիտել էջը
Ծաղկաձոր Ծաղկաձոր Ծաղկաձոր Ծաղկաձոր Ծաղկաձոր Ծաղկաձոր Ծաղկաձոր Ծաղկաձոր Ծաղկաձոր Ծաղկաձոր Ծաղկաձոր Ծաղկաձոր Ծաղկաձոր Ծաղկաձոր Ծաղկաձոր Ծաղկաձոր Ծաղկաձոր Ծաղկաձոր Ծաղկաձոր Ծաղկաձոր Ծաղկաձոր Ծաղկաձոր
Հայաստանի սրտում, ընդամենը 60 կմ հեռու Երևանից և ծովի մակարդակից 1845 մ բարձրության վրա, փռված է Ծաղկաձորը՝ ժամանակակից լեռնադահուկային հանգստավայր և երկրի ամենագեղատեսիլ անկյուններից մեկը։ Թվում է, թե բնությունը առատաձեռնորեն մարմնավորել է ծաղիկների պատկերը: Ամռանը այստեղ լեռները թաղված են կանաչի և ծաղիկների մեջ, իսկ ձմռանը վերածվում են շողշողացող ձյունաճերմակ հեքիաթի:

Ծաղկաձորը դիմավորում է հյուրերին ջերմությամբ և աշխույժ մթնոլորտով՝ առաջարկելով ակտիվ հանգստի համար անհրաժեշտ ամեն ինչ. նորագույն դահուկային սարքավորումների վարձույթ, փորձառու մարզիչների դասընթացներ, հյուրընկալ ռեստորաններ, հարմարավետ սրճարաններ ու ժամանցային կենտրոններ։ Դահուկային սեզոնը տևում է շուրջ հինգ ամիս՝ նոյեմբերի կեսից մինչև ապրիլի կեսը՝ հնարավորություն տալով լիարժեք վայելել Ծաղկաձորի ձյունածածկ լանջերը։

Լեռնային թարմ օդը լցնում է թոքերը, իսկ յուրաքանչյուր վայրէջք հիշեցնում է ազատ թռիչք։ Ամենաբարձր կետերից բացվող տեսարանը ուղղակի ապշեցնող է. անվերջանալի լեռնաշղթաներ, որոնք ձուլվում են հորիզոնին, և արեգակի շողեր, որ խաղում են ձյան բյուրեղների վրա՝ ինչպես սփռված ադամանդներ։

Ծաղկաձորը, սակայն, միայն ձմեռային սպորտային հանգստավայր չէ, այն նաև հանգստության ապաստարան է, որտեղ կարելի է զբոսնել սոճիների անտառում, վայելել տաք թեյ վառարանի կողքին և լսել քամու մեղմ շշունջը լեռնանցքներում։ Այստեղ տարվա յուրաքանչյուր եղանակ բացահայտում է մարդու և բնության ներդաշնակությունը՝ դառնալով մեղեդի, որ կրկին ու կրկին կանչում է վերադառնալ։

5. Ծաղկաձորի ճոպանուղի

50-60 րոպե
Դիտել էջը
Ծաղկաձորի ճոպանուղի Ծաղկաձորի ճոպանուղի Ծաղկաձորի ճոպանուղի Ծաղկաձորի ճոպանուղի Ծաղկաձորի ճոպանուղի Ծաղկաձորի ճոպանուղի Ծաղկաձորի ճոպանուղի Ծաղկաձորի ճոպանուղի Ծաղկաձորի ճոպանուղի Ծաղկաձորի ճոպանուղի Ծաղկաձորի ճոպանուղի Ծաղկաձորի ճոպանուղի Ծաղկաձորի ճոպանուղի Ծաղկաձորի ճոպանուղի Ծաղկաձորի ճոպանուղի Ծաղկաձորի ճոպանուղի
Ծաղկաձորի սրտում՝ հայկական լեռնային հանգստավայրերի մարգարիտում, ձգվում է ճոպանուղին, որ վաղուց դարձել է և՛ հանգստի խորհրդանիշ, և՛ ճանապարհ դեպի նոր բացահայտումներ։ Թեղենիս լեռան արևելյան լանջով ձգվող այս ճոպանուղին միավորում է հինգ կայարան և հնարավորություն տալիս օգտվել տարբեր բարդության ավելի քան տասնյակ դահուկային արահետներից։ Նրա պատմությունը սկիզբ է առել 1967 թվականին, երբ առաջին ճոպանուղին սկսեցին զբոսաշրջիկներին ու մարզիկներին բարձրացնել դեպի ձյունածածկ գագաթները։

Երթուղու ամենաբարձր կետը հասնում է ծովի մակերևույթից 2819 մետրի։ Ընդամենը կես ժամում ճոպանուղու խցիկները սահում են դեպի երկինք՝ բացելով վեհաշուք լեռնաշղթաների ապշեցուցիչ համայնապատկերները։ Պարզ օրերին հորիզոնում բացվում է նաև հավերժական ուժի խորհրդանիշ Արարատ լեռան աստվածաշնչյան ուրվագիծը:

2004 թվականին հին ճոպանուղին փոխարինվեց նորով, իսկ 2017-ին այն արդիականացվեց՝ դառնալով տարածաշրջանի ամենաապահով ու հարմարավետ լեռնադահուկային ճոպանուղիներից մեկը։ Այսօր այն պարզապես տեխնիկական կառույց չէ, այլ յուրատեսակ ճանապարհորդություն: Յուրաքանչյուր վերելք հիշեցնում է թռիչք՝ հանդիպում երկնքին ու բնության ներդաշնակությանը։

Ծաղկաձորի ճոպանուղին ոչ միայն գագաթներ տանող ուղի է, այլ դուռ դեպի աշխարհ, որտեղ լեռները մոտ են, օդը՝ մաքուր, և յուրաքանչյուր վայրկյան լցված է ներշնչանքով ու հիացմունքով։

6. Կեչառիս վանք

20-30 րոպե
Դիտել էջը
Կեչառիս վանք Կեչառիս վանք Կեչառիս վանք Կեչառիս վանք Կեչառիս վանք Կեչառիս վանք Կեչառիս վանք Կեչառիս վանք Կեչառիս վանք Կեչառիս վանք Կեչառիս վանք Կեչառիս վանք Կեչառիս վանք Կեչառիս վանք Կեչառիս վանք Կեչառիս վանք Կեչառիս վանք Կեչառիս վանք
Ծաղկաձորի հյուսիսարևմտյան կողմում՝ լեռների գագաթների ու սաղարթախիտ անտառների գրկում, բարձրանում է Կեչառիսի վանքը՝ միջնադարյան Հայաստանի հոգևոր մարգարիտը։ Նրա պատմությունը ձգվում է մինչև XI-XIII դարեր, երբ այս վեհաշուք համալիրը կառուցվեց լեռների մեջ՝ դառնալով հավատքի ու լուսավորության կենտրոն: Համալիրը ներառում է չորս եկեղեցի և երկու գավիթ, որոնցից յուրաքանչյուրն իր վրա կրում է դարերի հետքն ու վարպետ շինարարների հմտության շունչը։ Գավիթներից մեկը դարձել է վանքի հիմնադիր և նշանավոր պետական գործիչ Մագիստրոս Գրիգոր Պահլավունու գերեզմանը, որի անունը հավերժ արձանագրված է հայոց պատմության էջերում։

Վանքի խստաշունչ քարե պատերը և գմբեթները ներդաշնակորեն ձուլված են բնությանը, իսկ բակի լռության մեջ լսվում են միայն քամու շշունջն ու զանգերի մեղմ ղողանջը։ Անցյալում այստեղ ծավալվում էր հարուստ հոգևոր կյանք, մասնավորապես՝ արտագրվում էին ձեռագրեր, ընթանում էին աստվածաբանական բանավեճեր,երկրի տարբեր կողմերից գալիս էին ուխտավորներ՝ գտնելու խաղաղություն ու սփոփանք։

Այսօր էլ, կանաչ լանջերով ու մաքուր լեռնային օդով շրջապատված, Կեչառիսը նույն անդորրով է դիմավորում իր այցելուներին, ինչպես հարյուրավոր տարիներ առաջ։ Նրա շեմը հատելիս զգում ես, թե ինչպես է ժամանակը դանդաղում՝ թողնելով հնարավորություն դիպչելու հավատքի հավերժական ակունքներին։

Ներառված է

  • Փորձառու վարորդներ

  • Օդորակիչով մեքենաներ

  • Շշալցված ջուր

  • Մեկնարկը (ավարտը) Երևանում ցանկացած վայրից

  • Տրանսպորտային միջոցի և ուղևորների ապահովագրություն

  • Լրացուցիչ կանգառներ երթուղում

Ներառված չէ

  • Զգալի շեղումներ երթուղուց

  • Ալկոհոլային խմիչքներ՝ ճաշով տարբերակն ընտրելու դեպքում

  • Աուդիոգիդեր

  • Wi-Fi տրանսպորտում

Ամրագրման պայմաններ

Չեղարկում և փոփոխում

Ծանոթացեք մեր էքսկուրսավարների հետ

Նինա Մանուկյան

Նինա Մանուկյան

RU HY EN

Բարև ձեզ։ Իմ անունը Նինա է, ես «Հյուր Սերվիս» ընկերության գիդ եմ։ Մեծ սիրով ծանոթացնում եմ հյուրերին Հայաստանի պատմությանը, մշակույթին և հին ավանդույթներին։ Ինձ համար, որպես գիդ, շատ կարևոր է, որ յուրաքանչյուր էքսկուրսիա լինի հասկանալի, հետաքրքիր և հարմարավետ։ Միասին մենք կտեսնենք հայտնի տեսարժան վայրերը, կստեղծենք գեղեցիկ հիշողություններ և, իհարկե, կենդանի լուսանկարներ :) Ուրախ կլինեմ դառնալ Ձեր ուղեկիցը Հայաստանում։ Ճամփորդեք «Հյուր Սերվիս»-ի հետ և բացահայտեք Հայաստանը ոչ միայն աչքերով, այլ նաև սրտով։

Մանյա Գևորգյան

Մանյա Գևորգյան

RU HY EN

Աշխատում եմ որպես զբոսավար 2015թ.-ից։ Մինչ օրս յուրաքանչյուր էքսկուրսիա ինձ համար մեծ դրական լիցքերի աղբյուր է։ Տուրերի ընթացքում Դուք ոչ միայն կծանոթանաք տեսարժան վայրերին, երկրի պատմությանը և ճարտարապետական առանձնահատկություններին, այլև կզգաք հայկական էմոցիոնալ մտածելակերպի և ապրելակերպի ողջ հմայքը։

Անահիտ Ասլանյան

Անահիտ Ասլանյան

RU

Կրթությունս՝ երաժշտական-մանկավարժական և մշակութաբանական։ Աշխատել եմ զբոսաշրջության, կրթության և մշակույթի ոլորտներում՝ Ռուսաստանում և Հայաստանում։ Ներկայումս աշխատում եմ որպես էքսկուրսավար Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտում և «Հյուր սերվիս» ընկերությունում։ Որպես հումանիտար կրթությամբ և մշակութաբանական մտածողությամբ մարդ՝ ձգտում եմ ներկայացնել իմ հայրենիքը հնարավորինս լիարժեք, որպեսզի զբոսաշրջիկների մոտ ձևավորվի ընդհանուր պատկերացում հայ ժողովրդի պատմության և արվեստի մասին։ Հատուկ ուշադրություն եմ դարձնում մտածողական առանձնահատկություններին, որպեսզի Հայաստան այցելությունը լինի հիշարժան և դրական։ Շարունակում եմ սովորել և կիսվել նոր գիտելիքներով։

Անահիտ Ղազարյան

Անահիտ Ղազարյան

RU

Ես Անահիտ Ղազարյանն եմ, և 2015թ.-ից սկսած սիրահարված եմ Հայաստանին, որի մասին մշտապես ուզում եմ պատմել։ Համեցե՛ք Հայաստան։ Վստահեցնում եմ՝ Ձեր այցը կանցնի գեղեցիկ, հեշտ, համեղ ու ուրախ։ Եկե՛ք միասին բացահայտենք Հայաստանը, վայելենք ու «սիրահարվենք»։ Չեմ սիրում առասպելներ և դրանց մասին պատմում եմ ծայրահեղ անհրաժեշտության դեպքում՝ այն էլ միայն իրական պատմական դեպքերի մասին։ Քանի որ ծնվել եմ անցած դարի կեսերին, որոշ իրադարձությունների մասին պատմում եմ ոչ թե որպես պատմաբան, այլ որպես ականատես։

map