Խմբային էքսկուրսիա. Գառնիի տաճար, Քարերի սիմֆոնիա, Գեղարդի վանք, Լավաշի թխման վարպետաց դաս
Չարենցի կամար, Գառնիի տաճար, Քարերի սիմֆոնիա, Գեղարդի վանք, Լավաշի թխման վարպետաց դաս
1. Չարենցի կամար
15-20 րոպե
Կամարը կառուցվել է 1957 թվականին՝ հայ մեծ բանաստեղծ Եղիշե Չարենցի ծննդյան 60-ամյակի կապակցությամբ և ստացել է նրա անունը։ Կամարի աղեղին փորագրված են Չարենցի ամենահայտնի բանաստեղծություններից մեկի տողերը, որոնք նվիրված են Հայաստանին և նրա հավերժ խորհրդանիշին՝ Արարատին.
Այս բառերը միավորում են բնության հավերժությունն ու պոեզիայի անմահությունը։
Այսօր Չարենցի կամարը Գառնու ճանապարհին անշրջանցելի կանգառ է: Զբոսաշրջիկները այստեղ կանգ են առնում հիասքանչ լուսանկարներ անելու և հիանալու լայնածավալ Արարատյան դաշտավայրի անզուգական տեսարանով։ Հատկապես պարզ օրերին, երբ Մասիսը բարձրանում է ամպերից վեր, տեսարանը դառնում է պարզապես իսկական գլուխգործոց։ Կամարը մնում է այն կետը, որտեղ բնությունը, պատմությունը և պոեզիան միաձուլվում են՝ արթնացնելով հպարտության և ոգեշնչման զգացողություն։
2. Գառնիի տաճար
60-70 րոպե
Մ.թ. I դարում թագավոր Տրդատ Ա-ն հրամայեց այստեղ կառուցել տաճար, որտեղից բացվող անվերջ հորիզոնները ձգվում էին դեպի լեռներն ու կիրճերը և թվում էր՝ արևն ինքն է օրհնում այս հողը։ Քրիստոնեության տարածմամբ հին ծեսերը լռեցին, և Գառնին վերածվեց արքունական ամառանոցի, որտեղ աղոթքների արձագանքին փոխարինեց հանգստի ու ներշնչանքի մեղմ երաժշտությունը։
1679 թ. հզոր երկրաշարժը դղրդացրեց հողը և փլեցրեց տաճարը՝ այն վերածելով քարերի կույտի, ասես պատմությունը փակեց իր էջը այստեղ։
Մոտ երեք դար այն քնած էր ավերակների մեջ, մինչև XX դարում սկսվեց տաճարի վերականգնումը՝ վերադարձնելով Գառնիին իր հռոմեական‑հունական փառքը։
Այսօր տաճարի շուրջ կարելի է տեսնել հին ամրոցի և արքունի պալատի հետքերը, ինչպես նաև արքունի բաղնիքում պահպանված խճանկարները, որոնցից մեկի խորհրդավոր արձանագրությունը ասում է. «Աշխատեցինք՝ ոչինչ չստանալով»։ Դա ենթադրում է, որ շինությունն ու արվեստի գլուխգործոցը նվեր էին՝ ուղղված հայոց թագավորին։ Այսօր ևս, չորս տարին մեկ անգամ, տաճարում վառվում է կրակ՝ որպես աշխարհասփյուռ հայ երիտասարդությանը Երևանում համախմբող համահայկական խաղերի խորհրդանիշ։
Եթե կանգնես ժայռի եզրին, թվում է՝ քամին բերում է ժողովրդական երգերի և արքայական շքախմբի քայլերի արձագանքը։ Այստեղ կենդանանում է հնագույն Հայաստանի շունչը, որտեղ առասպելն ու պատմությունը միաձուլվում են։
3. Գառնիի ձոր Քարերի սիմֆոնիա
30-35 րոպե
Յուրաքանչյուր սյուն կարծես վարպետի ձեռքով քանդակված լինի, սակայն դրանք բնության սեփական գործն են՝ երկրի հիշողության ու ուժի կենդանի մարմնավորումը։ Նրանց կատարյալ համաչափությունը հմայում է, իսկ կիրճի լռությունը լցվում է անտեսանելի երաժշտությամբ, երբ քամին դիպչում է քարերին՝ նվագելով այս չտեսնված գործիքի վրա։
«Բազալտե երգեհոնի» լանջերը դարձել են սիրելի վայր ճամփորդների, լուսանկարիչների և բոլոր նրանց համար, ովքեր փնտրում են բնության հրաշքները։ Այստեղ հեշտ է զգալ, որ ինքդ էլ մաս ես կազմում մի մեծ մտահղացման, որտեղ քարը, երկինքը և մարդը միաձուլվում են ներդաշնակության մեջ։
Գառնիի կիրճի «Բազալտե երգեհոնը» ոչ միայն երկրաբանական երևույթ է, այլև բնության տարերքների կենդանի հուշարձան, որ ժամանակը վերածել է գեղեցկության։ Այն շարունակում է մնալ այն եզակի վայրերից մեկը, որտեղ բնությունն իրեն ներկայացնում է որպես իսկական արվեստագետ՝ ստեղծելով գործեր, որոնք մարտահրավեր են նետում դարաշրջաններին։
4. Գեղարդի վանք
60-70 րոպե
12-13-րդ դարերում վանականները ստեղծեցին նմանը չունեցող մի աշխարհ: Եկեղեցիներն ու խցերը քանդակված էին հենց լեռան մեջ, որից էլ առաջացավ վանքի սկզբնական անվանումը՝ Այրիվանք «քարանձավային վանք»։ Ավելի ուշ վանքը ստացավ «Գեղարդ» անունը՝ ի պատիվ սրբազան գեղարդի, որով, ըստ ավանդության, խոցվեց Քրիստոսի մարմինը։
Համալիրը՝ Կաթողիկե գլխավոր եկեղեցին, իր ստվերոտ գավիթը, խորհրդավոր քարանձավային մատուռները, փոքրիկ ուխտասրահը և հնագույն՝ Սուրբ Աստվածածնի եկեղեցին երկխոսությունն են երկնքի ու երկրի միջև։ Լեռան սրտում փորագրված սառը սրահները, կարծես, շնչում ու պահպանում են անցյալի ուխտավորների շշուկները։ Ժայռափոր վանքերի ու խցերի մեջ առանձնանում է միջնադարյան հայկական զինանշանային արվեստը, որը ցուցադրում է հայ իշխանական տների հզորությունը, պալատական ճարտարապետության հմայքն ու շլացնող զարդանախշերը՝ Վերածննդի դարաշրջանից շատ առաջ։
Այսօր Գեղարդը պարզապես ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցուցակում ընդգրկված հուշարձան չէ, այն կենդանի հրաշք է։ Երբ անցնում ես նրա քարաշեն կամարների տակով, ժամանակը կարծես կանգ է առնել։ Նեղ ճեղքերից ներս թափանցող լույսի շողերը ոսկեգույն են դարձնում քարանձավների պատերը, և թվում է՝ երկրայինն ու երկնայինը միաձուլվել են։
Լավաշի թխման վարպետաց դաս
15-20 րոպե
Լավաշի պատրաստումը հին ժամանակներում մի ամբողջ արարողություն էր, որին առավելապես տիրապետում էին կանայք։ Լավաշը սիրել են բոլորը՝ թե՛ հասարակ գյուղացիները, թե՛ իշխանները, ոչ միայն նրա համի, այլև երկար ժամանակ թարմ մնալու հատկության համար։ 2014 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն ընդգրկեց «Ավանդական հայկական լավաշի պատրաստման, նշանակության և արտաքին տեսքի արվեստը» Մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցանկում՝ հաստատելով նրա դերը որպես ազգային ինքնության խորհրդանիշ։
Վարպետաց դասի ընթացքում դուք հնարավորություն կունենաք անձամբ դիպչելու հազարամյա այս ավանդույթին՝ բացելով խմորը, զգալով թոնրի ջերմությունը և թխելով ձեր սեփական լավաշը։ Իսկ վերջում՝ վայելել այն՝ հայկական ձևով՝ թարմ կանաչիներով ու տնական պանրով։ Թխված լավաշի բույրը երկար կմնա ձեր հիշողության մեջ՝ դառնալով Հայաստանի մասին ձեր տպավորությունների մի մասը:
Ներառված է
-
Փորձառու էքսկուրսավար՝ ԱՆԳԼ + ՌՈՒՍ հաջորդաբար
-
Օդորակիչով մեքենաներ
-
Շշալցված ջուր և թխվածքներ
-
Մուտքի տոմսեր
-
Wi-Fi տրանսպորտում
-
Տրանսպորտային միջոցի և ուղևորների ապահովագրություն
-
Վարպետաց դաս և համտես
Ներառված չէ
-
Ճաշի համար կանգառ
-
Փոխադրում հյուրանոց (վերջնակետը՝ մեր գրասենյակ)
Առանձնահատկություններ
- Հիացեք Չարենցի կամարից դեպի Բիբլիական Արարատ լեռը բացվող տեսարանով և հիանալի լուսանկարներ ունեցեք
- Ուսումնասիրեք առաջին դարի հեթանոսական տաճարը
- Բացահայտեք «Բազալտե երգեհոն» հուշարձանը կամ սուջուխ պատրաստելու վարպետաց դաս, երբ կիրճ տանող ճանապարհը անանցանելի է
- Բացահայտեք հռոմեացի զինվորի կողմից Հիսուս Քրիստոսի կողը խոցած Սուրբ Գեղարդի մասին լեգենդները
- Համտեսեք հայկական ավանդական ամենահամեղ հացը
Հաճախ տրվող հարցեր
Արդյո՞ք լինելու է ոտքով անցնելու տարածություն:
Ինչպե՞ս կբնութագրեք լավաշի թխման վարպետաց դասը։ Կարո՞ղ եմ մասնակցել լավաշ թխելու գործընթացին:
Կարո՞ղ եմ ռեստորանում ճաշի համար քարտով վճարել:
Քանի՞ հոգուց է բաղկացած լինում այս էքսկուրսիայի խումբը:
Արդյո՞ք այս էքսկուրսիայի համար կան հագուստի հետ կապված պահանջներ կամ խորհուրդներ։
Ամրագրման պայմաններ
Չեղարկում և փոփոխում
Ծանոթացեք մեր էքսկուրսավարների հետ
Արևիկ Մախսուդյան
Անունս Արև է։ Ես Հայաստանում անգլախոս զբոսավար եմ՝ 2018թ.-ից։ Եթե ինձ ընտրեք որպես էքսկուրսավար, Դուք կծանոթանաք Հայաստանի պատմությանը, բնությանը, մշակույթին և ավանդույթներին, իսկ որպես բոնուս՝ ես Ձեզ համար կկատարեմ հայկական ժողովրդական երգեր։
Հայկ Հարությունյան
Սիրելի՛ ընկերներ, մենք աշխատում ենք 11 ամիս և հանգստանում՝ ընդամենը 22 օր, իսկ Դուք ընտրել եք Հայաստանը՝ Ձեր արձակուրդը տոնի վերածելու համար։ Մեր թիմը պատրաստ է անել ամեն ինչ, որպեսզի ապահովի լավագույն սպասարկում։ Դե իսկ ինձ հետ Դուք ոչ միայն կբացահայտեք Հայաստանի գողտրիկ անկյունները, ճարտարապետական և բնական հուշարձանները, այլև շատ տեղեկություններ կստանաք մեր հայրենիքի պատմության, աշխարհագրության, տնտեսության և սոցիալական հարցերի, մշակույթի, ինչպես նաև բնության մասին։
Նինա Մանուկյան
Բարև ձեզ։ Իմ անունը Նինա է, ես «Հյուր Սերվիս» ընկերության գիդ եմ։ Մեծ սիրով ծանոթացնում եմ հյուրերին Հայաստանի պատմությանը, մշակույթին և հին ավանդույթներին։ Ինձ համար, որպես գիդ, շատ կարևոր է, որ յուրաքանչյուր էքսկուրսիա լինի հասկանալի, հետաքրքիր և հարմարավետ։ Միասին մենք կտեսնենք հայտնի տեսարժան վայրերը, կստեղծենք գեղեցիկ հիշողություններ և, իհարկե, կենդանի լուսանկարներ :) Ուրախ կլինեմ դառնալ Ձեր ուղեկիցը Հայաստանում։ Ճամփորդեք «Հյուր Սերվիս»-ի հետ և բացահայտեք Հայաստանը ոչ միայն աչքերով, այլ նաև սրտով։
Մանյա Գևորգյան
Աշխատում եմ որպես զբոսավար 2015թ.-ից։ Մինչ օրս յուրաքանչյուր էքսկուրսիա ինձ համար մեծ դրական լիցքերի աղբյուր է։ Տուրերի ընթացքում Դուք ոչ միայն կծանոթանաք տեսարժան վայրերին, երկրի պատմությանը և ճարտարապետական առանձնահատկություններին, այլև կզգաք հայկական էմոցիոնալ մտածելակերպի և ապրելակերպի ողջ հմայքը։