Խմբային էքսկուրսիա. Գառնիի տաճար, Գեղարդի վանք, Լավաշի թխման վարպետաց դաս, Սևանա լիճ, Սևանավանք
Չարենցի կամար, Գառնիի տաճար, Գեղարդի վանք, Լավաշի թխման վարպետաց դաս, Ճաշի համար կանգառ, Սևանա լիճ, Սևանավանք
1. Չարենցի կամար
15-20 րոպե
Կամարը կառուցվել է 1957 թվականին՝ հայ մեծ բանաստեղծ Եղիշե Չարենցի ծննդյան 60-ամյակի կապակցությամբ և ստացել է նրա անունը։ Կամարի աղեղին փորագրված են Չարենցի ամենահայտնի բանաստեղծություններից մեկի տողերը, որոնք նվիրված են Հայաստանին և նրա հավերժ խորհրդանիշին՝ Արարատին.
Այս բառերը միավորում են բնության հավերժությունն ու պոեզիայի անմահությունը։
Այսօր Չարենցի կամարը Գառնու ճանապարհին անշրջանցելի կանգառ է: Զբոսաշրջիկները այստեղ կանգ են առնում հիասքանչ լուսանկարներ անելու և հիանալու լայնածավալ Արարատյան դաշտավայրի անզուգական տեսարանով։ Հատկապես պարզ օրերին, երբ Մասիսը բարձրանում է ամպերից վեր, տեսարանը դառնում է պարզապես իսկական գլուխգործոց։ Կամարը մնում է այն կետը, որտեղ բնությունը, պատմությունը և պոեզիան միաձուլվում են՝ արթնացնելով հպարտության և ոգեշնչման զգացողություն։
2. Գառնիի տաճար
60-70 րոպե
Մ.թ. I դարում թագավոր Տրդատ Ա-ն հրամայեց այստեղ կառուցել տաճար, որտեղից բացվող անվերջ հորիզոնները ձգվում էին դեպի լեռներն ու կիրճերը և թվում էր՝ արևն ինքն է օրհնում այս հողը։ Քրիստոնեության տարածմամբ հին ծեսերը լռեցին, և Գառնին վերածվեց արքունական ամառանոցի, որտեղ աղոթքների արձագանքին փոխարինեց հանգստի ու ներշնչանքի մեղմ երաժշտությունը։
1679 թ. հզոր երկրաշարժը դղրդացրեց հողը և փլեցրեց տաճարը՝ այն վերածելով քարերի կույտի, ասես պատմությունը փակեց իր էջը այստեղ։
Մոտ երեք դար այն քնած էր ավերակների մեջ, մինչև XX դարում սկսվեց տաճարի վերականգնումը՝ վերադարձնելով Գառնիին իր հռոմեական‑հունական փառքը։
Այսօր տաճարի շուրջ կարելի է տեսնել հին ամրոցի և արքունի պալատի հետքերը, ինչպես նաև արքունի բաղնիքում պահպանված խճանկարները, որոնցից մեկի խորհրդավոր արձանագրությունը ասում է. «Աշխատեցինք՝ ոչինչ չստանալով»։ Դա ենթադրում է, որ շինությունն ու արվեստի գլուխգործոցը նվեր էին՝ ուղղված հայոց թագավորին։ Այսօր ևս, չորս տարին մեկ անգամ, տաճարում վառվում է կրակ՝ որպես աշխարհասփյուռ հայ երիտասարդությանը Երևանում համախմբող համահայկական խաղերի խորհրդանիշ։
Եթե կանգնես ժայռի եզրին, թվում է՝ քամին բերում է ժողովրդական երգերի և արքայական շքախմբի քայլերի արձագանքը։ Այստեղ կենդանանում է հնագույն Հայաստանի շունչը, որտեղ առասպելն ու պատմությունը միաձուլվում են։
3. Գեղարդի վանք
60-70 րոպե
12-13-րդ դարերում վանականները ստեղծեցին նմանը չունեցող մի աշխարհ: Եկեղեցիներն ու խցերը քանդակված էին հենց լեռան մեջ, որից էլ առաջացավ վանքի սկզբնական անվանումը՝ Այրիվանք «քարանձավային վանք»։ Ավելի ուշ վանքը ստացավ «Գեղարդ» անունը՝ ի պատիվ սրբազան գեղարդի, որով, ըստ ավանդության, խոցվեց Քրիստոսի մարմինը։
Համալիրը՝ Կաթողիկե գլխավոր եկեղեցին, իր ստվերոտ գավիթը, խորհրդավոր քարանձավային մատուռները, փոքրիկ ուխտասրահը և հնագույն՝ Սուրբ Աստվածածնի եկեղեցին երկխոսությունն են երկնքի ու երկրի միջև։ Լեռան սրտում փորագրված սառը սրահները, կարծես, շնչում ու պահպանում են անցյալի ուխտավորների շշուկները։ Ժայռափոր վանքերի ու խցերի մեջ առանձնանում է միջնադարյան հայկական զինանշանային արվեստը, որը ցուցադրում է հայ իշխանական տների հզորությունը, պալատական ճարտարապետության հմայքն ու շլացնող զարդանախշերը՝ Վերածննդի դարաշրջանից շատ առաջ։
Այսօր Գեղարդը պարզապես ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցուցակում ընդգրկված հուշարձան չէ, այն կենդանի հրաշք է։ Երբ անցնում ես նրա քարաշեն կամարների տակով, ժամանակը կարծես կանգ է առնել։ Նեղ ճեղքերից ներս թափանցող լույսի շողերը ոսկեգույն են դարձնում քարանձավների պատերը, և թվում է՝ երկրայինն ու երկնայինը միաձուլվել են։
Լավաշի թխման վարպետաց դաս
15-20 րոպե
Լավաշի պատրաստումը հին ժամանակներում մի ամբողջ արարողություն էր, որին առավելապես տիրապետում էին կանայք։ Լավաշը սիրել են բոլորը՝ թե՛ հասարակ գյուղացիները, թե՛ իշխանները, ոչ միայն նրա համի, այլև երկար ժամանակ թարմ մնալու հատկության համար։ 2014 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն ընդգրկեց «Ավանդական հայկական լավաշի պատրաստման, նշանակության և արտաքին տեսքի արվեստը» Մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցանկում՝ հաստատելով նրա դերը որպես ազգային ինքնության խորհրդանիշ։
Վարպետաց դասի ընթացքում դուք հնարավորություն կունենաք անձամբ դիպչելու հազարամյա այս ավանդույթին՝ բացելով խմորը, զգալով թոնրի ջերմությունը և թխելով ձեր սեփական լավաշը։ Իսկ վերջում՝ վայելել այն՝ հայկական ձևով՝ թարմ կանաչիներով ու տնական պանրով։ Թխված լավաշի բույրը երկար կմնա ձեր հիշողության մեջ՝ դառնալով Հայաստանի մասին ձեր տպավորությունների մի մասը:
Ճաշի համար կանգառ
50-60 րոպե
Տարբերակ 1 (բուսակերների համար)՝ անձը 3900 AMD
Տարբերակ 2՝ անձը 4500 AMD
Տարբերակ 3՝ անձը 4900 AMD
4. Սևանա լիճ
Այսօր, 1400 քառակուսի կիլոմետր տարածք ունեցող Սևանը իր խորքում պահում է դարերի լռությունը։ Նրա ջրերը սնվում են 28 գետերից և միայն Հրազդանն է տանում դրանք հեռուն՝ ասես հսկելով լճի հարստությունը։ Մինչև 3000 մետր բարձրացող լեռները կազմել են նրա լուռ շրջանակը, իսկ բյուրեղյա ջուրը փոխում է իր գույնը՝ երկնագույնից մինչև մուգ սափիր, արտացոլելով երկնքի տրամադրությունը։ Արշալույսին Սևանը ոսկեգույն է, մայրամուտին՝ կարմիր ու մանուշակագույն՝ դառնալով կենդանի հայելի երկնքի համար։
Հնագույն ժամանակներից լիճը սուրբ է համարվել: Նրա ափերին բարձրացվել են աղոթքներ, կատարվել են ծեսեր, և նրանից խնդրել են պաշտպանություն ու օրհնություն։ Սևանի մաքուր խորքում կարծես ապրում է Հայաստանի հոգին՝ հպարտ, մաքուր և հավերժական։ Բավական է ականջ դնել ալիքների մեղմ շառաչին, և թվում է՝ լսում ես հնագույն մի ձայն, որ պատմում է երկրի մասին, որտեղ ջուրն ու երկինքը հավերժ կապված են սիրով։
5. Սևանավանք
50-60 րոպե
Անսահման կապույտ երկնքի և Սևանի փիրուզագույն ջրերի ֆոնին Սուրբ Առաքելոց և Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիները կարծես կախված լինեն երկնքի ու երկրի միջև: Նրանց քարե պատերը հիշում են դարավոր աղոթքներ, քամիների շշունջ և շրերի վրայով տարաված զանգերի ղողանջ: Դարեր շարունակ վանքը եղել է ոչ միայն աղոթքի վայր, այլև բերդ, որը պաշտպանել է թերակղզին թշնամու հարձակումներից։ Լեգենդները պատմում են թանկարժեք ձեռագրերի և սրբությունների մասին, որոնք թաքցված են եղել վանքի պատերի մեջ ու փրկվել են նրան աղետներից։
Այսօր, կանգնելով թերակղզու գագաթին, կարելի է տեսնել, թե ինչպես է լույսը խաղում լճի ալիքների վրա, իսկ հեռավոր լեռները գրկում են այս վեհաշուք տեսարանը։ Սևանավանքը մնում է Հայաստանի ամենահայտնի խորհրդանիշներից մեկը՝ վայր, որտեղ բնության հմայքն ու հոգևոր ժառանգության վեհությունը միաձուլվում են մեկ ամբողջության մեջ։
Ներառված է
-
Փորձառու էքսկուրսավար՝ ԱՆԳԼ + ՌՈՒՍ հաջորդաբար
-
Օդորակիչով մեքենաներ
-
Շշալցված ջուր և թխվածքներ
-
Մուտքի տոմսեր
-
Wi-Fi տրանսպորտում
-
Տրանսպորտային միջոցի և ուղևորների ապահովագրություն
-
Վարպետաց դաս և համտես
Ներառված չէ
-
Ճաշի արժեքը (10.52 USD – 13.22 USD)
-
Փոխադրում հյուրանոց (վերջնակետը՝ մեր գրասենյակ)
Առանձնահատկություններ
- Մեկօրյա էքսկուրսիայի ընթացքում այցելեք Հայաստանի հայտնի եկեղեցական համալիրները
- Հիացեք Չարենցի կամարից դեպի Բիբլիական Արարատ լեռը բացվող տեսարանով և հրաշալի լուսանկարներ ունեցեք
- Վայելեք 13-րդ դարի հայկական ճարտարապետության անգերազանցելի գլուխգործոցը
- Համտեսեք հայկական ավանդական հացը
- Զմայլվեք Եվրասիայի ամենախոշոր բարձրլեռնային քաղցրահամ լճերից մեկից բացվող տպավորիչ տեսարաններով
Հաճախ տրվող հարցեր
Արդյո՞ք լինելու է ոտքով անցնելու տարածություն:
Ինչպե՞ս կբնութագրեք լավաշի թխման վարպետաց դասը։ Կարո՞ղ եմ մասնակցել լավաշ թխելու գործընթացին:
Որքա՞ն ազատ ժամանակ ես կունենամ Սևանա լճի մոտ:
Ծաղկաձոր (Կեչառիս, ճոպանուղի), Սևանա լիճ (Սևանավանք), իշխանի խորովածի հյուրասիրություն;
Սևանա լիճ, Սևանավանք, Նավով շրջայց Սևանա լճում, հանգստի ժամանակ:
Կարո՞ղ եմ ռեստորանում ճաշի համար քարտով վճարել:
Քանի՞ հոգուց է բաղկացած լինում այս էքսկուրսիայի խումբը:
Արդյո՞ք այս էքսկուրսիայի համար կան հագուստի հետ կապված պահանջներ կամ խորհուրդներ։
Ամրագրման պայմաններ
Չեղարկում և փոփոխում
Ծանոթացեք մեր էքսկուրսավարների հետ
Նինա Մանուկյան
Բարև ձեզ։ Իմ անունը Նինա է, ես «Հյուր Սերվիս» ընկերության գիդ եմ։ Մեծ սիրով ծանոթացնում եմ հյուրերին Հայաստանի պատմությանը, մշակույթին և հին ավանդույթներին։ Ինձ համար, որպես գիդ, շատ կարևոր է, որ յուրաքանչյուր էքսկուրսիա լինի հասկանալի, հետաքրքիր և հարմարավետ։ Միասին մենք կտեսնենք հայտնի տեսարժան վայրերը, կստեղծենք գեղեցիկ հիշողություններ և, իհարկե, կենդանի լուսանկարներ :) Ուրախ կլինեմ դառնալ Ձեր ուղեկիցը Հայաստանում։ Ճամփորդեք «Հյուր Սերվիս»-ի հետ և բացահայտեք Հայաստանը ոչ միայն աչքերով, այլ նաև սրտով։
Մանյա Գևորգյան
Աշխատում եմ որպես զբոսավար 2015թ.-ից։ Մինչ օրս յուրաքանչյուր էքսկուրսիա ինձ համար մեծ դրական լիցքերի աղբյուր է։ Տուրերի ընթացքում Դուք ոչ միայն կծանոթանաք տեսարժան վայրերին, երկրի պատմությանը և ճարտարապետական առանձնահատկություններին, այլև կզգաք հայկական էմոցիոնալ մտածելակերպի և ապրելակերպի ողջ հմայքը։
Անահիտ Ասլանյան
Կրթությունս՝ երաժշտական-մանկավարժական և մշակութաբանական։ Աշխատել եմ զբոսաշրջության, կրթության և մշակույթի ոլորտներում՝ Ռուսաստանում և Հայաստանում։ Ներկայումս աշխատում եմ որպես էքսկուրսավար Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտում և «Հյուր սերվիս» ընկերությունում։ Որպես հումանիտար կրթությամբ և մշակութաբանական մտածողությամբ մարդ՝ ձգտում եմ ներկայացնել իմ հայրենիքը հնարավորինս լիարժեք, որպեսզի զբոսաշրջիկների մոտ ձևավորվի ընդհանուր պատկերացում հայ ժողովրդի պատմության և արվեստի մասին։ Հատուկ ուշադրություն եմ դարձնում մտածողական առանձնահատկություններին, որպեսզի Հայաստան այցելությունը լինի հիշարժան և դրական։ Շարունակում եմ սովորել և կիսվել նոր գիտելիքներով։
Անահիտ Ղազարյան
Ես Անահիտ Ղազարյանն եմ, և 2015թ.-ից սկսած սիրահարված եմ Հայաստանին, որի մասին մշտապես ուզում եմ պատմել։ Համեցե՛ք Հայաստան։ Վստահեցնում եմ՝ Ձեր այցը կանցնի գեղեցիկ, հեշտ, համեղ ու ուրախ։ Եկե՛ք միասին բացահայտենք Հայաստանը, վայելենք ու «սիրահարվենք»։ Չեմ սիրում առասպելներ և դրանց մասին պատմում եմ ծայրահեղ անհրաժեշտության դեպքում՝ այն էլ միայն իրական պատմական դեպքերի մասին։ Քանի որ ծնվել եմ անցած դարի կեսերին, որոշ իրադարձությունների մասին պատմում եմ ոչ թե որպես պատմաբան, այլ որպես ականատես։