Խմբային էքսկուրսիա. Գառնիի տաճար, Գեղարդի վանք, Լավաշի թխման վարպետաց դաս, Սևանա լիճ, Սևանավանք

Չարենցի կամար, Գառնիի տաճար, Գեղարդի վանք, Լավաշի թխման վարպետաց դաս, Ճաշի համար կանգառ, Սևանա լիճ, Սևանավանք

1. Չարենցի կամար

15-20 րոպե
Դիտել էջը
Չարենցի կամար Չարենցի կամար Չարենցի կամար Չարենցի կամար Չարենցի կամար Չարենցի կամար
Չարենցի կամարը ոչ միայն ճարտարապետական կառույց է, այլև Հայաստանի ու նրա սրբության՝ Արարատի հանդեպ սիրո՝ պոետիկ խորհրդանիշ: Կամարի հեղինակը ճարտարապետ Ռաֆայել Իսրայելյանն է, ով մի անգամ Գառնիի ճանապարհին կանգ առավ այս վայրում և ապշեց ձյունածածկ Մասիսի շշմեցնող տեսարանից։ Հենց այս ակնթարթը նրան ոգեշնչեց ստեղծելու մի յուրօրինակ «տաճար»` նվիրված Արարատին. մի կամար, որն, ինչպես կտավում, իր մեջ է առնում վեհաշուք այս լեռը: Ասում են՝ բանաստեղծը սիրում էր այցելել այստեղ և հենց այդ պատճառով այս վայրը դարձավ նրա հիշատակի յուրահատուկ խորհրդանիշ։ 

Կամարը կառուցվել է 1957 թվականին՝ հայ մեծ բանաստեղծ Եղիշե Չարենցի ծննդյան 60-ամյակի կապակցությամբ և ստացել է նրա անունը։ Կամարի աղեղին փորագրված են Չարենցի ամենահայտնի բանաստեղծություններից մեկի տողերը, որոնք նվիրված են Հայաստանին և նրա հավերժ խորհրդանիշին՝ Արարատին.

«Աշխա՛րհ անցի՛ր, Արարատի նման ճերմակ գագաթ չկա.
Ինչպես անհաս փառքի ճամփա՝ ես իմ Մասիս սա՛րն եմ սիրում»։

Այս բառերը միավորում են բնության հավերժությունն ու պոեզիայի անմահությունը։

Այսօր Չարենցի կամարը Գառնու ճանապարհին անշրջանցելի կանգառ է: Զբոսաշրջիկները այստեղ կանգ են առնում հիասքանչ լուսանկարներ անելու և հիանալու լայնածավալ Արարատյան դաշտավայրի անզուգական տեսարանով։ Հատկապես պարզ օրերին, երբ Մասիսը բարձրանում է ամպերից վեր, տեսարանը դառնում է պարզապես իսկական գլուխգործոց։ Կամարը մնում է այն կետը, որտեղ բնությունը, պատմությունը և պոեզիան միաձուլվում են՝ արթնացնելով հպարտության և ոգեշնչման զգացողություն։

2. Գառնիի տաճար

60-70 րոպե
Դիտել էջը
Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար Գառնիի տաճար
Եռանկյունաձև ժայռի եզրին՝ Ազատի գետի գորշ ալիքների վերևում, բարձրանում է Հայաստանի հնագույն ժառանգության միակ կենդանի պահապան Գառնիի հեթանոսական տաճարը։ Նրա արևին ուղղված նրբագեղ սյուները կարծես մինչ օրս շարունակում են իրենց լուռ պաշտամունքը Միհր աստծուն, որին հենց նվիրված էր այս սրբարանը։

Մ.թ. I դարում թագավոր Տրդատ Ա-ն հրամայեց այստեղ կառուցել տաճար, որտեղից բացվող անվերջ հորիզոնները ձգվում էին դեպի լեռներն ու կիրճերը և թվում էր՝ արևն ինքն է օրհնում այս հողը։ Քրիստոնեության տարածմամբ հին ծեսերը լռեցին, և Գառնին վերածվեց արքունական ամառանոցի, որտեղ աղոթքների արձագանքին փոխարինեց հանգստի ու ներշնչանքի մեղմ երաժշտությունը։

1679 թ. հզոր երկրաշարժը դղրդացրեց հողը և փլեցրեց տաճարը՝ այն վերածելով քարերի կույտի, ասես պատմությունը փակեց իր էջը այստեղ։

Մոտ երեք դար այն քնած էր ավերակների մեջ, մինչև XX դարում սկսվեց տաճարի վերականգնումը՝ վերադարձնելով Գառնիին իր հռոմեական‑հունական փառքը։

Այսօր տաճարի շուրջ կարելի է տեսնել հին ամրոցի և արքունի պալատի հետքերը, ինչպես նաև արքունի բաղնիքում պահպանված խճանկարները, որոնցից մեկի խորհրդավոր արձանագրությունը ասում է. «Աշխատեցինք՝ ոչինչ չստանալով»։ Դա ենթադրում է, որ շինությունն ու արվեստի գլուխգործոցը նվեր էին՝ ուղղված հայոց թագավորին։ Այսօր ևս, չորս տարին մեկ անգամ, տաճարում վառվում է կրակ՝ որպես աշխարհասփյուռ հայ երիտասարդությանը Երևանում համախմբող համահայկական խաղերի խորհրդանիշ։

Եթե կանգնես ժայռի եզրին, թվում է՝ քամին բերում է ժողովրդական երգերի և արքայական շքախմբի քայլերի արձագանքը։ Այստեղ կենդանանում է հնագույն Հայաստանի շունչը, որտեղ առասպելն ու պատմությունը միաձուլվում են։

3. Գեղարդի վանք

60-70 րոպե
Դիտել էջը
Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք Գեղարդի վանք
Կոտայքի կիրճի վայրի ժայռերի մեջ, որտեղ քամին բերում է քարի ու սոճու բույրը, Գեղարդի վանքը կեցած է այնպես, կարծես լեռը ինքն է կերտել այս սրբավայրը։ Նրա պարիսպները՝ կիսով չափ ամրոց, կիսով չափ քարանձավ, խոյանում են ժայռից՝ ինչպես քարացած աղոթք։ Այստեղ լռությունը կենդանի է՝ լեցուն դարավոր շարականների մեղմ արձագանքով։

12-13-րդ դարերում վանականները ստեղծեցին նմանը չունեցող մի աշխարհ: Եկեղեցիներն ու խցերը քանդակված էին հենց լեռան մեջ, որից էլ առաջացավ վանքի սկզբնական անվանումը՝ Այրիվանք «քարանձավային վանք»։ Ավելի ուշ վանքը ստացավ «Գեղարդ» անունը՝ ի պատիվ սրբազան գեղարդի, որով, ըստ ավանդության, խոցվեց Քրիստոսի մարմինը։

Համալիրը՝ Կաթողիկե գլխավոր եկեղեցին, իր ստվերոտ գավիթը, խորհրդավոր քարանձավային մատուռները, փոքրիկ ուխտասրահը և հնագույն՝ Սուրբ Աստվածածնի եկեղեցին երկխոսությունն են երկնքի ու երկրի միջև։ Լեռան սրտում փորագրված սառը սրահները, կարծես, շնչում ու պահպանում են անցյալի ուխտավորների շշուկները։ Ժայռափոր վանքերի ու խցերի մեջ առանձնանում է միջնադարյան հայկական զինանշանային արվեստը, որը ցուցադրում է հայ իշխանական տների հզորությունը, պալատական ճարտարապետության հմայքն ու շլացնող զարդանախշերը՝ Վերածննդի դարաշրջանից շատ առաջ։

Այսօր Գեղարդը պարզապես ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցուցակում ընդգրկված հուշարձան չէ, այն կենդանի հրաշք է։ Երբ անցնում ես նրա քարաշեն կամարների տակով, ժամանակը կարծես կանգ է առնել։ Նեղ ճեղքերից ներս թափանցող լույսի շողերը ոսկեգույն են դարձնում քարանձավների պատերը, և թվում է՝ երկրայինն ու երկնայինը միաձուլվել են։

Լավաշի թխման վարպետաց դաս

15-20 րոպե
Դիտել էջը
Լավաշի թխման վարպետաց դաս Լավաշի թխման վարպետաց դաս Լավաշի թխման վարպետաց դաս Լավաշի թխման վարպետաց դաս Լավաշի թխման վարպետաց դաս Լավաշի թխման վարպետաց դաս Լավաշի թխման վարպետաց դաս Լավաշի թխման վարպետաց դաս Լավաշի թխման վարպետաց դաս Լավաշի թխման վարպետաց դաս Լավաշի թխման վարպետաց դաս Լավաշի թխման վարպետաց դաս Լավաշի թխման վարպետաց դաս Լավաշի թխման վարպետաց դաս Լավաշի թխման վարպետաց դաս Լավաշի թխման վարպետաց դաս Լավաշի թխման վարպետաց դաս Լավաշի թխման վարպետաց դաս
Ինչպես ասում է հին առածը՝ «հացը կյանքի հենարանն է», իսկ Հայաստանում այդ հացը, անկասկած, լավաշն է։ Բարակ ու նուրբ, թոնրի կրակի մեջ թխվող լավաշը դարեր շարունակ առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցրել հայ մշակույթում և առօրյայում։ Այն պարզապես սնունդ չէ, այլ՝ հյուրընկալության, ընտանեկան ջերմության և սերնդեսերունդ փոխանցվող ավանդույթների խորհրդանիշ։

Լավաշի պատրաստումը հին ժամանակներում մի ամբողջ արարողություն էր, որին առավելապես տիրապետում էին կանայք։ Լավաշը սիրել են բոլորը՝ թե՛ հասարակ գյուղացիները, թե՛ իշխանները, ոչ միայն նրա համի, այլև երկար ժամանակ թարմ մնալու հատկության համար։ 2014 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն ընդգրկեց «Ավանդական հայկական լավաշի պատրաստման, նշանակության և արտաքին տեսքի արվեստը» Մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցանկում՝ հաստատելով նրա դերը որպես ազգային ինքնության խորհրդանիշ։

Վարպետաց դասի ընթացքում դուք հնարավորություն կունենաք անձամբ դիպչելու հազարամյա այս ավանդույթին՝ բացելով խմորը, զգալով թոնրի ջերմությունը և թխելով ձեր սեփական լավաշը։ Իսկ վերջում՝ վայելել այն՝ հայկական ձևով՝ թարմ կանաչիներով ու տնական պանրով։ Թխված լավաշի բույրը երկար կմնա ձեր հիշողության մեջ՝ դառնալով Հայաստանի մասին ձեր տպավորությունների մի մասը:

Ճաշի համար կանգառ

50-60 րոպե
Ճաշի համար կանգառ
Ըստ նախընտրության՝ ճաշ տեղական ավանդական ռեստորանում՝ սեփական միջոցների հաշվին: Ընտրության 3 տարբերակ է առաջարկվում.
Տարբերակ 1 (բուսակերների համար)՝ անձը 3900 AMD
Տարբերակ 2՝ անձը 4500 AMD
Տարբերակ 3՝ անձը 4900 AMD

4. Սևանա լիճ

Դիտել էջը
Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ Սևանա լիճ
Բարձր լեռնաշղթաների գրկում փառքով փայլում է Սևանը՝ Հայաստանի կապույտ սիրտը, որի զարկերը ներդաշնակվում են քամիների ու արևի հետ։ Լեգենդը պատմում է, որ այստեղ երբեմնի կանաչ հովիտ էր, մինչև որ երկինքը թափեց իր արցունքները և լցրեց այն ջրով՝ մարդկանց պարգևելով անգին գանձ։

Այսօր, 1400 քառակուսի կիլոմետր տարածք ունեցող Սևանը իր խորքում պահում է դարերի լռությունը։ Նրա ջրերը սնվում են 28 գետերից և միայն Հրազդանն է տանում դրանք հեռուն՝ ասես հսկելով լճի հարստությունը։ Մինչև 3000 մետր բարձրացող լեռները կազմել են նրա լուռ շրջանակը, իսկ բյուրեղյա ջուրը փոխում է իր գույնը՝ երկնագույնից մինչև մուգ սափիր, արտացոլելով երկնքի տրամադրությունը։ Արշալույսին Սևանը ոսկեգույն է, մայրամուտին՝ կարմիր ու մանուշակագույն՝ դառնալով կենդանի հայելի երկնքի համար։

Հնագույն ժամանակներից լիճը սուրբ է համարվել: Նրա ափերին բարձրացվել են աղոթքներ, կատարվել են ծեսեր, և նրանից խնդրել են պաշտպանություն ու օրհնություն։ Սևանի մաքուր խորքում կարծես ապրում է Հայաստանի հոգին՝ հպարտ, մաքուր և հավերժական։ Բավական է ականջ դնել ալիքների մեղմ շառաչին, և թվում է՝ լսում ես հնագույն մի ձայն, որ պատմում է երկրի մասին, որտեղ ջուրն ու երկինքը հավերժ կապված են սիրով։

5. Սևանավանք

50-60 րոպե
Դիտել էջը
Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք Սևանավանք
Սևանի հյուսիս-արևմտյան ափից բացվում է ապշեցնող տեսարան՝ լճի հայելային մակերևույթից վեհորեն բարձրանում է հինավուրց տաճարներով պսակված թերակղզին: Այստեղ, 874 թվականին թագավոր Աշոտ Բագրատունու դստեր՝ թագուհի Մարիամի նախաձեռնությամբ, հիմնադրվեց Սևանավանքը՝ Հայաստանի կապույտ գոհարի հոգևոր պահապանը։

Անսահման կապույտ երկնքի և Սևանի փիրուզագույն ջրերի ֆոնին Սուրբ Առաքելոց և Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիները կարծես կախված լինեն երկնքի ու երկրի միջև: Նրանց քարե պատերը հիշում են դարավոր աղոթքներ, քամիների շշունջ և շրերի վրայով տարաված զանգերի ղողանջ: Դարեր շարունակ վանքը եղել է ոչ միայն աղոթքի վայր, այլև բերդ, որը պաշտպանել է թերակղզին թշնամու հարձակումներից։ Լեգենդները պատմում են թանկարժեք ձեռագրերի և սրբությունների մասին, որոնք թաքցված են եղել վանքի պատերի մեջ ու փրկվել են նրան աղետներից։

Այսօր, կանգնելով թերակղզու գագաթին, կարելի է տեսնել, թե ինչպես է լույսը խաղում լճի ալիքների վրա, իսկ հեռավոր լեռները գրկում են այս վեհաշուք տեսարանը։ Սևանավանքը մնում է Հայաստանի ամենահայտնի խորհրդանիշներից մեկը՝ վայր, որտեղ բնության հմայքն ու հոգևոր ժառանգության վեհությունը միաձուլվում են մեկ ամբողջության մեջ։

Ներառված է

  • Փորձառու էքսկուրսավար՝ ԱՆԳԼ + ՌՈՒՍ հաջորդաբար

  • Օդորակիչով մեքենաներ

  • Շշալցված ջուր և թխվածքներ

  • Մուտքի տոմսեր

  • Wi-Fi տրանսպորտում

  • Տրանսպորտային միջոցի և ուղևորների ապահովագրություն

  • Վարպետաց դաս և համտես

Ներառված չէ

  • Ճաշի արժեքը (10.52 USD13.22 USD)

  • Փոխադրում հյուրանոց (վերջնակետը՝ մեր գրասենյակ)

Հաճախ տրվող հարցեր

Ամրագրման պայմաններ

Չեղարկում և փոփոխում

Ծանոթացեք մեր էքսկուրսավարների հետ

Նինա Մանուկյան

Նինա Մանուկյան

RU HY EN

Բարև ձեզ։ Իմ անունը Նինա է, ես «Հյուր Սերվիս» ընկերության գիդ եմ։ Մեծ սիրով ծանոթացնում եմ հյուրերին Հայաստանի պատմությանը, մշակույթին և հին ավանդույթներին։ Ինձ համար, որպես գիդ, շատ կարևոր է, որ յուրաքանչյուր էքսկուրսիա լինի հասկանալի, հետաքրքիր և հարմարավետ։ Միասին մենք կտեսնենք հայտնի տեսարժան վայրերը, կստեղծենք գեղեցիկ հիշողություններ և, իհարկե, կենդանի լուսանկարներ :) Ուրախ կլինեմ դառնալ Ձեր ուղեկիցը Հայաստանում։ Ճամփորդեք «Հյուր Սերվիս»-ի հետ և բացահայտեք Հայաստանը ոչ միայն աչքերով, այլ նաև սրտով։

Մանյա Գևորգյան

Մանյա Գևորգյան

RU HY EN

Աշխատում եմ որպես զբոսավար 2015թ.-ից։ Մինչ օրս յուրաքանչյուր էքսկուրսիա ինձ համար մեծ դրական լիցքերի աղբյուր է։ Տուրերի ընթացքում Դուք ոչ միայն կծանոթանաք տեսարժան վայրերին, երկրի պատմությանը և ճարտարապետական առանձնահատկություններին, այլև կզգաք հայկական էմոցիոնալ մտածելակերպի և ապրելակերպի ողջ հմայքը։

Անահիտ Ասլանյան

Անահիտ Ասլանյան

RU

Կրթությունս՝ երաժշտական-մանկավարժական և մշակութաբանական։ Աշխատել եմ զբոսաշրջության, կրթության և մշակույթի ոլորտներում՝ Ռուսաստանում և Հայաստանում։ Ներկայումս աշխատում եմ որպես էքսկուրսավար Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտում և «Հյուր սերվիս» ընկերությունում։ Որպես հումանիտար կրթությամբ և մշակութաբանական մտածողությամբ մարդ՝ ձգտում եմ ներկայացնել իմ հայրենիքը հնարավորինս լիարժեք, որպեսզի զբոսաշրջիկների մոտ ձևավորվի ընդհանուր պատկերացում հայ ժողովրդի պատմության և արվեստի մասին։ Հատուկ ուշադրություն եմ դարձնում մտածողական առանձնահատկություններին, որպեսզի Հայաստան այցելությունը լինի հիշարժան և դրական։ Շարունակում եմ սովորել և կիսվել նոր գիտելիքներով։

Անահիտ Ղազարյան

Անահիտ Ղազարյան

RU

Ես Անահիտ Ղազարյանն եմ, և 2015թ.-ից սկսած սիրահարված եմ Հայաստանին, որի մասին մշտապես ուզում եմ պատմել։ Համեցե՛ք Հայաստան։ Վստահեցնում եմ՝ Ձեր այցը կանցնի գեղեցիկ, հեշտ, համեղ ու ուրախ։ Եկե՛ք միասին բացահայտենք Հայաստանը, վայելենք ու «սիրահարվենք»։ Չեմ սիրում առասպելներ և դրանց մասին պատմում եմ ծայրահեղ անհրաժեշտության դեպքում՝ այն էլ միայն իրական պատմական դեպքերի մասին։ Քանի որ ծնվել եմ անցած դարի կեսերին, որոշ իրադարձությունների մասին պատմում եմ ոչ թե որպես պատմաբան, այլ որպես ականատես։

map