Խմբային էքսկուրսիա. Ամբերդ, Արագած լեռ, Քարի լիճ, Չրերի արտադրություն, Սաղմոսավանք, Այբուբենի հուշարձան
Ամբերդի ամրոց, Արագած լեռ, Քարի լիճ, Հայկական չրերի արտադրություն և համտես, Ճաշի համար կանգառ, Սաղմոսավանք, Հայոց այբուբենի հուշարձան
1. Ամբերդ ամրոց
50-60 րոպե
Ինչպես քարե լուռ պահապան` Ամբերդը դարերով կանգուն է Արագածի լանջերին։ Այստեղ ամպերը հպվում են ժայռերին, իսկ քամին բերում է հնագույն պատմության արձագանքը։ Ավելի քան 2300 մ բարձրության վրա կառուցված ամրոցը կարծես կախված է կիրճերի վրա՝ միաձուլված լեռների վեհաշուք գեղեցկությանը։ Պատահական չէ, որ ամրոցի անվանումը հայերենից թարգմանվում է որպես «բերդ ամպերից վեր»։
Հայ ճարտարապետները վարպետորեն էին տիրապետում բնությունը պաշտպանական ուժի վերածելու արվեստին: Վայրի ժայռերով շրջապատված նեղլիկ ժայռաբեկորն իդեալական հիմք դարձավ անառիկ ամրոցի համար։ Համալիրի սիրտն իր ամենաթանկ գանձն է՝ եկեղեցին, որը կառուցվել է Վահրամ Պահլավունու կողմից 1026 թվականին։ Նրա խստաշունչ գծերը մինչ այսօր ներդաշնակորեն ձուլվում են լեռնային լանդշաֆտին։
Ամբերդի շուրջ փռված են պալատի ավերակներ, հաստ պատերի և բուրգերի մնացորդներ, որոնք մի ժամանակ պաշտպանում էին Արարատյան դաշտ տանող ռազմավարական ուղին։ Հին ժամանակներում Ամբերդը բազմիցս դիմագրավել է թշնամիների արշավանքներին՝ մարմնավորելով հայ իշխանների տոկունությունն ու ուժը։
Այսօր ամրոցը ներկայանում է այլ լույսի ներքո: Այստեղ տիրում է լռություն և ազատություն, իսկ լեռների ու կիրճերի լայնաշունչ տեսարանները կարծես տեղափոխում են մեկ այլ դարաշրջան։ Քայլելով հնագույն պատերի երկայնքով՝ կարելի է պատկերացնել թե ինչպես են այրվում պահակային խարույկները և հեռվում զրնգում սրերը։ Ամբերդը միավորում է դիվական բնության հմայքն ու միջնադարյան ճարտարապետության վեհությունը՝ կենդանի պատմության շունչ պարգևելով յուրաքանչյուր այցելուի։
Հայ ճարտարապետները վարպետորեն էին տիրապետում բնությունը պաշտպանական ուժի վերածելու արվեստին: Վայրի ժայռերով շրջապատված նեղլիկ ժայռաբեկորն իդեալական հիմք դարձավ անառիկ ամրոցի համար։ Համալիրի սիրտն իր ամենաթանկ գանձն է՝ եկեղեցին, որը կառուցվել է Վահրամ Պահլավունու կողմից 1026 թվականին։ Նրա խստաշունչ գծերը մինչ այսօր ներդաշնակորեն ձուլվում են լեռնային լանդշաֆտին։
Ամբերդի շուրջ փռված են պալատի ավերակներ, հաստ պատերի և բուրգերի մնացորդներ, որոնք մի ժամանակ պաշտպանում էին Արարատյան դաշտ տանող ռազմավարական ուղին։ Հին ժամանակներում Ամբերդը բազմիցս դիմագրավել է թշնամիների արշավանքներին՝ մարմնավորելով հայ իշխանների տոկունությունն ու ուժը։
Այսօր ամրոցը ներկայանում է այլ լույսի ներքո: Այստեղ տիրում է լռություն և ազատություն, իսկ լեռների ու կիրճերի լայնաշունչ տեսարանները կարծես տեղափոխում են մեկ այլ դարաշրջան։ Քայլելով հնագույն պատերի երկայնքով՝ կարելի է պատկերացնել թե ինչպես են այրվում պահակային խարույկները և հեռվում զրնգում սրերը։ Ամբերդը միավորում է դիվական բնության հմայքն ու միջնադարյան ճարտարապետության վեհությունը՝ կենդանի պատմության շունչ պարգևելով յուրաքանչյուր այցելուի։
2. Արագած լեռ
5-10 րոպե
Ծովի մակարդակից 4090 մետր բարձրության վրա խոյացող Արագած լեռը Հայաստանի Հանրապետութան ամենաբարձր գագաթն է և մեր երկրի ամենահիասքանչ բնական կոթողներից մեկը։ Այս հանգած հրաբուխը տպավորում է իր խառնարանի արտասովոր ձևով: Նրա շուրջ, ինչպես հսկայական քարե ծաղկի թերթիկներ, վեր են խոյանում չորս գագաթները. հյուսիսայինը՝ 4090 մ, արևմտյանը՝ 3995 մ, արևելյանը՝ 3908 մ և հարավայինը՝ 3888 մ։
Լեռան գեղագիտությունը լրացնում է Քարի լիճը, որը գտնվում է ծովի մակարդակից 3250 մ բարձրության վրա: Մոտ 1150 մ շրջագծով այս լիճը արևոտ օրերին իր արտացոլանքում պահում է երկնքի կապույտը և Արագածի գագաթները՝ ստեղծելով երազ հիշեցնող տեսարան։ Ձյան հալոցքից հարստացող առվակներն ու գետերը սնուցում են հայկական քաղաքակրթության բնօրրանը՝ Արարատյան դաշտը, իսկ լեռան ծոցից առաջացող հրաբխային տուֆով կառուցվում են երկրի գրեթե բոլոր շինությունները՝ դրանց տալով բազմագույն ու հմայիչ տեսք։
Հնագիտական գտածոները վկայում են, որ մարդիկ դեռևս հնագույն ժամանակներից բնակվել են լեռան լանջերին՝ հասնելով 3000 մ-ից էլ փոքր-ինչ ավել բարձրության։ Այստեղ պահպանվել են հին բնակավայրերի, ամրոցների և պաշտամունքային կառույցների հետքեր։
Արագածը միշտ էլ հայերի համար եղել է ուժի և վեհության խորհրդանիշ։ Այսօր այն գրավում է արշավականներին, լեռնագնացներին և լուսանկարիչներին՝ առաջարկելով Արարատյան դաշտի և հարակից լեռնաշղթաների լայնաշունչ տեսարանները։ Արագածի վերելքը ոչ միայն բնության հմայք է, այլև ճանապարհորդություն Հայաստանի հինավուրց պատմության խորքեր։
Լեռան գեղագիտությունը լրացնում է Քարի լիճը, որը գտնվում է ծովի մակարդակից 3250 մ բարձրության վրա: Մոտ 1150 մ շրջագծով այս լիճը արևոտ օրերին իր արտացոլանքում պահում է երկնքի կապույտը և Արագածի գագաթները՝ ստեղծելով երազ հիշեցնող տեսարան։ Ձյան հալոցքից հարստացող առվակներն ու գետերը սնուցում են հայկական քաղաքակրթության բնօրրանը՝ Արարատյան դաշտը, իսկ լեռան ծոցից առաջացող հրաբխային տուֆով կառուցվում են երկրի գրեթե բոլոր շինությունները՝ դրանց տալով բազմագույն ու հմայիչ տեսք։
Հնագիտական գտածոները վկայում են, որ մարդիկ դեռևս հնագույն ժամանակներից բնակվել են լեռան լանջերին՝ հասնելով 3000 մ-ից էլ փոքր-ինչ ավել բարձրության։ Այստեղ պահպանվել են հին բնակավայրերի, ամրոցների և պաշտամունքային կառույցների հետքեր։
Արագածը միշտ էլ հայերի համար եղել է ուժի և վեհության խորհրդանիշ։ Այսօր այն գրավում է արշավականներին, լեռնագնացներին և լուսանկարիչներին՝ առաջարկելով Արարատյան դաշտի և հարակից լեռնաշղթաների լայնաշունչ տեսարանները։ Արագածի վերելքը ոչ միայն բնության հմայք է, այլև ճանապարհորդություն Հայաստանի հինավուրց պատմության խորքեր։
3. Քարի լիճ
20-25 րոպե
Արագած լեռան 3250 մ բարձրության վրա է գտնվում Քարի լիճը: Սառցե գոյակցություններից առաջացած այս լիճը մեծ համբավ ունի հատկապես լեռնագնացների մոտ: Գրեթե ամբողջ տարին լիճը շրջապատված է ձնով, ինչի պատճառով էլ լճի ջուրը չափազանց սառն է:
Հայկական չրերի արտադրություն և համտես: Ճաշի համար կանգառ
60-80 րոպե
Հայաստանում արևային օրերի քանակը տարեկան 300-ից ավելի է, ինչը մեր երկիրը հիասքանչ վայր է դարձնում բազմատեսակ մրգեր մշակելու համար: Այցելուներին բազմաթիվ համային անակնկալներ են սպասվում՝ մրգերի ու բանջարեղենների անհավանական համադրություններով: Այստեղ կարելի է համտեսել տարատեսակ չրեր, մասնակցել բերքահավաքի, զբոսնել այգիներով:
Ըստ նախընտրության՝ ճաշ տեղական ավանդական ռեստորանում՝ սեփական միջոցների հաշվին: Ընտրության 3 տարբերակ է առաջարկվում.
Տարբերակ 1 (բուսակերների համար)՝ անձը 3500 AMD
Տարբերակ 2՝ անձը 3900 AMD
Տարբերակ 3՝ անձը 4500 AMD
Ըստ նախընտրության՝ ճաշ տեղական ավանդական ռեստորանում՝ սեփական միջոցների հաշվին: Ընտրության 3 տարբերակ է առաջարկվում.
Տարբերակ 1 (բուսակերների համար)՝ անձը 3500 AMD
Տարբերակ 2՝ անձը 3900 AMD
Տարբերակ 3՝ անձը 4500 AMD
4. Սաղմոսավանք
30-40 րոպե
Հովհաննավանքից 5 կմ հեռավորության վրա, Քասաղի կիրճին նայող բարձունքին, 13-րդ դարում Վաչուտյան իշխանները կառուցել են Սաղմոսավանքը: Գլխավոր եկեղեցուն կից է վանական գրատունը, որտեղ տարիներ շարունակ գրվել ու նկարազարդվել են բազմաթիվ մագաղաթներ: Սաղմոսավանքը զգալիորեն տուժեց 1988թ.-ի ուժեղ երկրաշարժից: Սակայն 2000թ.-ին ավարտված վերականգնողական աշխատանքները համալիրին վերադարձրին նախկին փայլն ու շքեղությունը:
5. Հայոց այբուբենի հուշարձան
10-20 րոպե
Վեհաշուք Արագած լեռան ստորոտում՝ խաղաղ Արտաշավան գյուղում, որտեղ լեռնային քամիները հնագույն լեգենդներ են կարծես շշնջում, վեր է խոյանում հայերենի այբուբենի հուշարձանը։ Հուշարձանը կառուցվել է 2005 թվականին՝ հայ գրերի ստեղծման 1600-ամյակի կապակցությամբ, և այդ պահից ի վեր դարձել հայկական մշակույթի ոգին զգալ ցանկացող բոլոր անձանց սիրելի և կանչող վայր։ Այդ առթիվ Հայաստանի Հանրապետության անկախության տոնին՝ մայիսի 28-ին, հայերն աննախադեպ շուրջպար են կազմել Արագած լեռան շուրջը, և քոչարին դարձել է ոչ նյութական մշակութային ժառանգություն։
Ջիմ Թորոսյանի հեղինակած գլուխգործոցը պարզապես հուշարձան չէ. այն քարակերտ պոեմ է, որում յուրաքանչյուր տառ ազգային պատմության կենդանի մասնիկ է։ Երեսունինը հսկայական տառերը, զարդարված հայկական ավանդական նախշերով, շարասյան պես կանգնած են լեռների ֆոնին՝ փայլելով ջերմ գույներով։
Հայերենի այբուբենը, որն ստեղծվել է 405 թվականին հանճարեղ Մեսրոպ Մաշտոցի շնորհիվ, փոխել է ժողովրդի ճակատագիրը՝ ճանապարհ բացելով սուրբ գրքերի թարգմանության և քրիստոնեության ամրապնդման համար։ Սկզբնական երեսունվեց տառերին հետագայում ավելացան ևս երեքը, և այս գրերի ներդաշնակ շարքը ավելի քան մեկուկես հազարամյակ ծառայում է հայ ժողովրդին։
Կոթող-տառերի միջով քայլելիս այցելուները զգում են պատմության շունչը և այն զորությունը, որ մարմնավորում են հայոց գրերը: Այստեղ են գալիս՝ հազվագյուտ կադրեր ստանալու, դյութական բնապատկերներ վայելելու ու հին ժողովրդի մշակութային արմատներին բառացիորեն դիպչելու համար։ Հուշարձանը ներդաշնակորեն միաձուլվում է գեղատեսիլ բնությանը՝ հիշեցնելով, որ լեզուն ու մշակույթը ազգային հիշողության հավերժ պահապաններն են։
Ջիմ Թորոսյանի հեղինակած գլուխգործոցը պարզապես հուշարձան չէ. այն քարակերտ պոեմ է, որում յուրաքանչյուր տառ ազգային պատմության կենդանի մասնիկ է։ Երեսունինը հսկայական տառերը, զարդարված հայկական ավանդական նախշերով, շարասյան պես կանգնած են լեռների ֆոնին՝ փայլելով ջերմ գույներով։
Հայերենի այբուբենը, որն ստեղծվել է 405 թվականին հանճարեղ Մեսրոպ Մաշտոցի շնորհիվ, փոխել է ժողովրդի ճակատագիրը՝ ճանապարհ բացելով սուրբ գրքերի թարգմանության և քրիստոնեության ամրապնդման համար։ Սկզբնական երեսունվեց տառերին հետագայում ավելացան ևս երեքը, և այս գրերի ներդաշնակ շարքը ավելի քան մեկուկես հազարամյակ ծառայում է հայ ժողովրդին։
Կոթող-տառերի միջով քայլելիս այցելուները զգում են պատմության շունչը և այն զորությունը, որ մարմնավորում են հայոց գրերը: Այստեղ են գալիս՝ հազվագյուտ կադրեր ստանալու, դյութական բնապատկերներ վայելելու ու հին ժողովրդի մշակութային արմատներին բառացիորեն դիպչելու համար։ Հուշարձանը ներդաշնակորեն միաձուլվում է գեղատեսիլ բնությանը՝ հիշեցնելով, որ լեզուն ու մշակույթը ազգային հիշողության հավերժ պահապաններն են։
Ներառված է
-
Փորձառու էքսկուրսավար՝ ԱՆԳԼ + ՌՈՒՍ հաջորդաբար
-
Օդորակիչով մեքենաներ
-
Շշալցված ջուր և թխվածքներ
-
Մուտքի տոմսեր
-
Wi-Fi տրանսպորտում
-
Տրանսպորտային միջոցի և ուղևորների ապահովագրություն
Ներառված չէ
-
Ճաշի արժեքը (10.53 USD – 13.23 USD)
-
Փոխադրում հյուրանոց (վերջնակետը՝ մեր գրասենյակ)
Առանձնահատկություններ
- Հիացեք միջնադարյան ճարտարապետությամբ
- Ուսումնասիրեք Հայաստանի ամենաբարձր գագաթը
- Վայելեք ներդաշնակությունը բնության գրկում
- Բացահայտեք հայկական ավանդական քաղցրավենիքի գաղտնիքները
Հաճախ տրվող հարցեր
Արդյո՞ք Ամբերդի ամրոցի այցելությունը երաշխավորված է:
Ամբերդի ներքին տարածք մուտք գործելու հնարավորությունը միշտ չէ, որ երաշխավորված է, քանի որ որոշ դեպքերում՝ վերականգնման աշխատանքների նպատակով, դարպասները կարող են փակ լինել։ Այնուամենայնիվ, այցելուները միևնույն է հնարավորություն կունենան դրսից վայելելու դեպի բերդ ու հարակից եկեղեցի բացվող հիանալի տեսարանը և գեղեցիկ լուսանկարներ ստանալ։ Դարպասների փակ լինելու դեպքում, էքսկուրսիայի ծրագրում հավելյալ կներառվի նաև այց դեպի Տեղերի վանք, որը կրում է կարևոր մշակութային արժեք և նույնչափ տպավորիչ է:
Արդյո՞ք այս էքսկուրսիայի համար կան որևէ սահմանափակումներ:
Այո, այս էքսկուրսիան խորհուրդ ՉԻ տրվում բարձր ճնշում ունեցող մարդկանց:
Արդյո՞ք լինելու է ոտքով անցնելու տարածություն:
Պատրաստ եղեք դեպի Ամբերդ ~200 մ զբոսանքի՝ լիովին վայելելու տեղանքի գեղեցկությունն ու պատմությունը:
Արդյո՞ք ես հնարավորություն կունենամ տեսնելու Արագածի գրավիտացիոն հայտնի անոմալիան։
Այո, էքսկուրսիայի ընթացքում Դուք հնարավորություն կունենաք ինքներդ տեսնելու Արագածի գրավիտացիոն հայտնի անոմալիան, որը պայմանավորված է վերջինիս հրաբխային կառուցվածքով, բարձր տեղակայվածությամբ և լեռան յուրահատուկ երկրաբանական կազմով:
Հնարավոր կլինի՞ Քարի լճում լողալ:
Քարի լճում լողալը ներառված չէ ժամանակացույցի մեջ, բացի այդ էլ ջուրը սովորաբար չափազանց սառն է:
Կարո՞ղ եմ ռեստորանում ճաշի համար քարտով վճարել:
Անպայման Ձեզ հետ վերցրեք կանխիկ հայկական դրամ. հնարավոր է՝ ճաշի համար քարտով վճարում կատարելու հնարավորություն չլինի:
Քանի՞ հոգուց է բաղկացած լինում այս էքսկուրսիայի խումբը:
Խմբի մասնակիցների թիվը տարբեր է լինում՝ հիմնականում կազմելով մինչև 18 հոգի:
Արդյո՞ք այս էքսկուրսիայի համար կան հագուստի հետ կապված պահանջներ կամ խորհուրդներ։
Խորհուրդ ենք տալիս կրել հարմարավետ սպորտային կոշիկներ և եղանակին համապատասխան հագուստ: Նաև ցանկալի է՝ բաճկոն կամ վերարկու վերցնեք Ձեզ հետ, քանի որ մարզերում ջերմաստիճանը հաճախ ավելի ցածր է, քան Երևանում: Եկեղեցիներ և վանքեր այցելելիս կանայք պետք է համեստ հագուստ կրեն:
Ամրագրման պայմաններ
Չեղարկում և փոփոխում
Ծանոթացեք մեր էքսկուրսավարների հետ
Թամարա Առաքելյան
HY
EN
Ես Թամարան եմ։ Ապրում եմ Հայաստանում և Հայաստանով։ Եթե ուզում եք զգալ Հայաստանի համը, բույրը, գույները, սիրահարվել մեր երկրին, ուրեմն եկե՛ք միասին գնանք տուրի։ Ինչպես բոլոր հյուրերիս դեպքում՝ վստահ եմ՝ Դուք նույնպես կուզեք կրկին վերադառնալ։
Սյուզաննա Պողոսյան
RU
HY
Անունս Սյուզաննա է, 2016թ.-ից սկսած մեծ սիրով ներկայացնում եմ հյուրերիս հրաշքներով լի Հայաստանը։ Ինձ համար յուրաքանչյուր էքսկուրսիա երկրի մասին պարզապես պատմություն չէ, այլ հնարավորություն՝ ցույց տալու նրա ոգին, օգնելու Ձեզ բացահայտել Հայաստանի պատմությունը, մշակույթը և հյուրընկալությունը։ Ես անկեղծ ուրախանում եմ, երբ տեսնում եմ, թե ինչպես է իմ երկիրը գրավում մարդկանց սրտերը, և անում եմ ամեն ինչ, որպեսզի հյուրերի ճանապարհորդությունը լինի ջերմ, հագեցած և անմոռանալի։
Վարդուհի Գասպարյան
RU
HY
Ողջույն, ես Վարդուհին եմ, աշխատում եմ որպես զբոսավար Հայաստանում՝ 2022թ.-ից։ Զբոսաշրջության ոլորտում այսքան տարիների փորձի շնորհիվ ես հստակ գաղափար ունեմ, թե ինչպես յուրաքանչյուր էքսկուրսիա դարձնել ոչ միայն տեղեկություններով հագեցած, այլև իսկապես հետաքրքրաշարժ։ Ինձ հետ Դուք կայցելեք իմ գեղեցիկ Հայաստանի տեսարժան վայրերը և կծանոթանաք նրա պատմությանը, ոգուն, ավանդույթներին ու մթնոլորտին։
Մելինե Սահակյան
HY
EN
ZH
Բարև բոլորին։ Ես Մելինեն եմ՝ սերտիֆիկացված զբոսավար։ Եթե ցանկանում եք շրջել մեր գեղեցիկ Հայաստանով ու բացահայտել նրա ողջ հմայքը՝ գիտակ և շփվող զբոսավարի հետ, ինձ համար մեծ պատիվ կլինի լինել Ձեր գիդը։ Բարի գալուստ Հայաստան։
Ձեզ կարող է հետաքրքրել նաև՝
459 կարծիք
