Անհատական էքսկուրսիա. Սբ. Հռիփսիմե և Սբ. Գայանե եկեղեցիներ, Էջմիածնի Մայր Տաճար, Զվարթնոց, Գառնի, Գեղարդ
Առաջին այցի համար
Սբ. Հռիփսիմե եկեղեցի, Սբ. Գայանե եկեղեցի, Էջմիածնի Մայր Տաճար, Զվարթնոցի տաճար, Չարենցի կամար, Գառնիի տաճար, Գեղարդի վանք
1. Սբ. Հռիփսիմե եկեղեցի
20-30 րոպե
Հին Էջմիածնի դարպասների դիմաց՝ արևոտ բլրի վրա, բարձրանում է Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցին՝ Աստծո հանդեպ սիրո քարե վկայություն, որ ուժով գերազանցում է թե՛ վախը, թե՛ մահը: Լեգենդները պատմում են հիասքանչ Հռիփսիմեի մասին, որի սիրտը պատկանում էր ոչ թե երկրային կիրքերին, այլ հավատքին։ Թագավոր Տրդատ Գ-ն, հմայված Հռիփսիմեի գեղեցկությամբ, նրան առաջարկեց իր ձեռքն ու գահը, սակայն Հռիփսիմեն մերժեց նրան՝ ընտրելով Քրիստոսին ծառայելու ուղին։ Սաստիկ զայրացած թագավորը հրամայեց նրան խոշտանգել և մահապատժի ենթարկել, և Հռիփսիմեի արյամբ սրբացած հողը դարձավ սրբավայր։
VII դարում այստեղ կառուցվեց տաճար՝ հավերժացնելու Հռիփսիմեյի հիշատակը և պահպանելու նրա հավերժ հանգիստը։ Եկեղեցու հզոր քարե պատերը արտացոլում են խաչաձև գմբեթավոր հայկական ճարտարապետության վեհությունը, իսկ նրա խստաշունչ ուրվագիծը հեռվից կանչում է ուխտավորին։ Եկեղեցու ներսում՝ խորանի տակ, ամփոփված են սուրբ Հռիփսիմեի մասունքները, և այստեղ յուրաքանչյուր հավատացյալ զգում է նրա հոգու զորությունը։
Ուխտավոր լինես թե պատահական ճամփորդ, այս վայրից հեռանում ես այլ մարդ՝ զգալով, թե դիպել ես հավերժությանը։ Այսօր, ընդգրկված լինելով ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային մշակութային ժառանգության ցուցակում, Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցին շարունակում է մնալ հավատի լույս և անսասան նվիրվածության խորհրդանիշ։
VII դարում այստեղ կառուցվեց տաճար՝ հավերժացնելու Հռիփսիմեյի հիշատակը և պահպանելու նրա հավերժ հանգիստը։ Եկեղեցու հզոր քարե պատերը արտացոլում են խաչաձև գմբեթավոր հայկական ճարտարապետության վեհությունը, իսկ նրա խստաշունչ ուրվագիծը հեռվից կանչում է ուխտավորին։ Եկեղեցու ներսում՝ խորանի տակ, ամփոփված են սուրբ Հռիփսիմեի մասունքները, և այստեղ յուրաքանչյուր հավատացյալ զգում է նրա հոգու զորությունը։
Ուխտավոր լինես թե պատահական ճամփորդ, այս վայրից հեռանում ես այլ մարդ՝ զգալով, թե դիպել ես հավերժությանը։ Այսօր, ընդգրկված լինելով ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային մշակութային ժառանգության ցուցակում, Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցին շարունակում է մնալ հավատի լույս և անսասան նվիրվածության խորհրդանիշ։
2. Սբ. Գայանե եկեղեցի
20-30 րոպե
Էջմիածնի հնագույն սրբավայրերից առանձնանում է Սուրբ Գայանե եկեղեցին, որը կարծես լինի առաջին քրիստոնյա նահատակների հիշատակի լուռ պահապանը։ Եկեղեցին կանգնած է մայր տաճարից հարավ՝ այն վայրում, որտեղ, ըստ ավանդության, իր հավատքի համար նահատակվել է Սուրբ Հռիփսիմեի դաստիարակ Գայանեն, և որտեղ նրա թափված արյունը սրբացրեց հողը:
630 թվականին Կաթողիկոս Եզրը հրամայեց կառուցել այս եկեղեցին՝ հավերժացնելու այն կնոջ սխրանքը, որի տոկունությունը դարձավ վաղ քրիստոնեության խորհրդանիշը Հայաստանում։ Եկեղեցու ճարտարապետությունը խիստ ու ներդաշնակ է. գմբեթավոր բազիլիկա, որը դարերի ընթացքում մնացել է անսասան։ 1652 թվականին եկեղեցին ենթարկվեց վերականգնման՝ պահելով իր վեհաշուք պարզությունը, իսկ ավելի ուշ արևմտյան ճակատին ավելացվեց բարձրաստիճան հոգևորականների համար դամբարանային սրահ, որտեղ ամեն մի քար պատմության վկա է։
Հարավային խորանում՝ սրբատան ապսիդի մոտ հանգչում են սուրբ Գայանեի մասունքները, իսկ տաճարի լռությունը կարծես պահպանում է նրա հավերժական հանգիստը։ Նեղ պատուհաններից ներս թափանցող արևի շողերը խաղում են հնագույն պատերի վրա, և թվում է՝ ժամանակը այստեղ կանգ է առել։
Սուրբ Գայանեն ոչ միայն հոգևոր խորհրդանիշ է, այլև համաշխարհային ժառանգության մաս: Տաճարը ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային մշակութային ժառանգության ցուցակում, և այստեղ յուրաքանչյուր այց դառնում է ուխտագնացություն դեպի հայ հավատքի արմատները։
630 թվականին Կաթողիկոս Եզրը հրամայեց կառուցել այս եկեղեցին՝ հավերժացնելու այն կնոջ սխրանքը, որի տոկունությունը դարձավ վաղ քրիստոնեության խորհրդանիշը Հայաստանում։ Եկեղեցու ճարտարապետությունը խիստ ու ներդաշնակ է. գմբեթավոր բազիլիկա, որը դարերի ընթացքում մնացել է անսասան։ 1652 թվականին եկեղեցին ենթարկվեց վերականգնման՝ պահելով իր վեհաշուք պարզությունը, իսկ ավելի ուշ արևմտյան ճակատին ավելացվեց բարձրաստիճան հոգևորականների համար դամբարանային սրահ, որտեղ ամեն մի քար պատմության վկա է։
Հարավային խորանում՝ սրբատան ապսիդի մոտ հանգչում են սուրբ Գայանեի մասունքները, իսկ տաճարի լռությունը կարծես պահպանում է նրա հավերժական հանգիստը։ Նեղ պատուհաններից ներս թափանցող արևի շողերը խաղում են հնագույն պատերի վրա, և թվում է՝ ժամանակը այստեղ կանգ է առել։
Սուրբ Գայանեն ոչ միայն հոգևոր խորհրդանիշ է, այլև համաշխարհային ժառանգության մաս: Տաճարը ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային մշակութային ժառանգության ցուցակում, և այստեղ յուրաքանչյուր այց դառնում է ուխտագնացություն դեպի հայ հավատքի արմատները։
3. Էջմիածնի Մայր Տաճար
50-60 րոպե
Հնագույն հարթավայրի լռության մեջ՝ լեռների անշարժ հայացքի տակ, վեր է խոյանում Էջմիածնի Մայր Տաճարը՝ սրբավայր, որտեղ, ըստ ավանդության, երկինքն անգամ դիպել է երկրին։ Ասվում է, որ տեսիլքում Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը տեսավ Քրիստոսին՝ ձեռքին ոսկե մուրճ, որով Նա խփեց հողին՝ ցույց տալով այն վայրը, որտեղ պիտի կանգնի տաճարը։ Այսպես ծնվեց Էջմիածինը՝ «Միածինն իջավ», որը դարձավ Հայաստանի հոգևոր սիրտը։
Տաճարը կառուցվեց IV դարում, այն ժամանակ, երբ Հայաստանը դարձավ առաջին երկիրը, որը պետական կրոն հռչակեց քրիստոնեությունը: Այդ օրվանից այն հավատի ու հավերժ հույսի խորհրդանիշ դարձավ։
Էջմիածնի Մայր Տաճարի պատերը ականատես են եղել թագադրությունների և սգո արարողությունների, լսել են թագավորների ու խոնարհ ուխտավորների աղոթքները։ Այստեղ ամեն քար իր մեջ պահում է դարերի շունչը։
Տաճարին հարում են Սուրբ Հռիփսիմեի, Սուրբ Գայանեի և Սուրբ Շողակաթի եկեղեցիները՝ նվիրված այն կույս նահատակներին, որոնց արյունը սրբագործեց այս հողը։ Ներսում օդը լցված է խունկի բույրով, լամպերի մեղմ լույսով ու դարավոր աղոթքների շշուկով։ Այստեղ ժամանակը կորցնում է իր իշխանությունը, և յուրաքանչյուր այցելու զգում է, որ պատկանում է մեծ պատմության, որտեղ հավատը, զոհողությունը և սերը միահյուսված են։
Այսօր, ընդգրկված ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցուցակում, Էջմիածինը շարունակում է լուսավորել որպես հոգևոր փարոս՝ ուղղություն ցույց տալով միլիոնավոր սրտերի։
Տաճարը կառուցվեց IV դարում, այն ժամանակ, երբ Հայաստանը դարձավ առաջին երկիրը, որը պետական կրոն հռչակեց քրիստոնեությունը: Այդ օրվանից այն հավատի ու հավերժ հույսի խորհրդանիշ դարձավ։
Էջմիածնի Մայր Տաճարի պատերը ականատես են եղել թագադրությունների և սգո արարողությունների, լսել են թագավորների ու խոնարհ ուխտավորների աղոթքները։ Այստեղ ամեն քար իր մեջ պահում է դարերի շունչը։
Տաճարին հարում են Սուրբ Հռիփսիմեի, Սուրբ Գայանեի և Սուրբ Շողակաթի եկեղեցիները՝ նվիրված այն կույս նահատակներին, որոնց արյունը սրբագործեց այս հողը։ Ներսում օդը լցված է խունկի բույրով, լամպերի մեղմ լույսով ու դարավոր աղոթքների շշուկով։ Այստեղ ժամանակը կորցնում է իր իշխանությունը, և յուրաքանչյուր այցելու զգում է, որ պատկանում է մեծ պատմության, որտեղ հավատը, զոհողությունը և սերը միահյուսված են։
Այսօր, ընդգրկված ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցուցակում, Էջմիածինը շարունակում է լուսավորել որպես հոգևոր փարոս՝ ուղղություն ցույց տալով միլիոնավոր սրտերի։
4. Զվարթնոցի տաճար
30-40 րոպե
Արմավիրի հարթավայրում՝ հեռվում փառահեղ Մասիսի գագաթի ներքո, երբեմնի փառքով էր կանգնած Զվարթնոցը՝ 7-րդ դարի ճարտարապետական գլուխգործոց, որը վկայում էր հայ վարպետների հանճարեղ միտքն ու համարձակությունը։ Բարձրացված վիթխարի սյուների վրա այն զարմացնում էր իր բարդ կառուցվածքով ու շքեղությամբ: Թվում էր թե այն անհասանելի իր ժամանակի համար։ Զվարթնոցը կանգուն մնաց մինչև X դարը, երբ ուժգին երկրաշարժը ավերեց այն՝ թողնելով կորուսյալ հրաշքի առեղծված և լուռ ավերակներ։
Միայն 20-րդ դարի սկզբին հնագիտական պեղումների ընթացքում ճարտարապետ Թորոս Թորամանյանը, հավաքելով սփռված քարերն ու մնացորդները, վերակերտեց տաճարի պատկերը՝ առաջարկելով համարձակ վերականգնում։ Թեպետ շատ մասնագետներ այդ ժամանակ կասկածում էին, թե այդպիսի վեհաշուք կառույց կարող կառուցվել 7-րդ դարում, սակայն անակնկալ հաստատում եղավ Ֆրանսիայում հայտնաբերված գտածոն՝ փարիզյան Սեն-Շապել տաճարի բաս-ռելիեֆը, որտեղ պատկերված է Զվարթնոցը Նոյյան տապանի ֆոնին և որի պատկերը լիովին համապատասխանում էր Թորամանյանի մոդելին:
«Զվարթնոց» նշանակում է «զարթոնք պահող հրեշտակների տաճար», և այսօր էլ, նույնիսկ ավերակների մեջ, շարունակում է պահել իր դարաշրջանի վեհությունը։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկված Զվարթնոցը մնում է այն վայրը, որտեղ քարերն իրենք են պատմում, իսկ երևակայությունը նորից ու նորից վերակենդանացնում է կորուսյալ հրաշքը:
Միայն 20-րդ դարի սկզբին հնագիտական պեղումների ընթացքում ճարտարապետ Թորոս Թորամանյանը, հավաքելով սփռված քարերն ու մնացորդները, վերակերտեց տաճարի պատկերը՝ առաջարկելով համարձակ վերականգնում։ Թեպետ շատ մասնագետներ այդ ժամանակ կասկածում էին, թե այդպիսի վեհաշուք կառույց կարող կառուցվել 7-րդ դարում, սակայն անակնկալ հաստատում եղավ Ֆրանսիայում հայտնաբերված գտածոն՝ փարիզյան Սեն-Շապել տաճարի բաս-ռելիեֆը, որտեղ պատկերված է Զվարթնոցը Նոյյան տապանի ֆոնին և որի պատկերը լիովին համապատասխանում էր Թորամանյանի մոդելին:
«Զվարթնոց» նշանակում է «զարթոնք պահող հրեշտակների տաճար», և այսօր էլ, նույնիսկ ավերակների մեջ, շարունակում է պահել իր դարաշրջանի վեհությունը։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկված Զվարթնոցը մնում է այն վայրը, որտեղ քարերն իրենք են պատմում, իսկ երևակայությունը նորից ու նորից վերակենդանացնում է կորուսյալ հրաշքը:
5. Չարենցի կամար
15-20 րոպե
Չարենցի կամարը կառուցվել է ճարտարապետ Ռաֆայել Իսրայելյանի կողմից։ Մի անգամ Գառնի գնալու ճանապարհին նա կանգ է առել այս վայրում, և նկատելով, որ այստեղից բացվում է գեղեցիկ տեսարան դեպի Արարատ լեռը՝ որոշել է կամար կառուցել, որպես Արարատի «տաճար»։ Կամարը կառուցվել է 1957 թվականին՝ հայ մեծ բանաստեղծ Եղիշե Չարենցի ծննդյան 60-ամյակի տարելիցին։ Ասում են՝ բանաստեղծն էլ էր սիրում շրջել այս վայրերով։ Այն ասես նկարի շրջանակ լինի, որից բացվում է հիանալի տեսարան դեպի Արարատյան դաշտը՝ հեռվում ճախրող Մասիսով: Ճակատային բացվածքի վրա, կամարի երկայնքով, փորագրված են տողեր Չարենցի հայտնի բանաստեղծությունից.
Այստեղ կարելի է հիանալի լուսանկարներ անել կամարի և Արարատի ֆոնին, միայն թե՝ եղանակը պարզ լինի։
«Աշխա՛րհ անցի՛ր, Արարատի նման ճերմակ գագաթ չկա.
Ինչպես անհաս փառքի ճամփա՝ ես իմ Մասիս սա՛րն եմ սիրում»։
Այստեղ կարելի է հիանալի լուսանկարներ անել կամարի և Արարատի ֆոնին, միայն թե՝ եղանակը պարզ լինի։
6. Գառնիի տաճար
60-70 րոպե
Եռանկյունաձև ժայռի եզրին՝ Ազատի գետի գորշ ալիքների վերևում, բարձրանում է Հայաստանի հնագույն ժառանգության միակ կենդանի պահապան Գառնիի հեթանոսական տաճարը։ Նրա արևին ուղղված նրբագեղ սյուները կարծես մինչ օրս շարունակում են իրենց լուռ պաշտամունքը Միհր աստծուն, որին հենց նվիրված էր այս սրբարանը։
Մ.թ. I դարում թագավոր Տրդատ Ա-ն հրամայեց այստեղ կառուցել տաճար, որտեղից բացվող անվերջ հորիզոնները ձգվում էին դեպի լեռներն ու կիրճերը և թվում էր՝ արևն ինքն է օրհնում այս հողը։ Քրիստոնեության տարածմամբ հին ծեսերը լռեցին, և Գառնին վերածվեց արքունական ամառանոցի, որտեղ աղոթքների արձագանքին փոխարինեց հանգստի ու ներշնչանքի մեղմ երաժշտությունը։
1679 թ. հզոր երկրաշարժը դղրդացրեց հողը և փլեցրեց տաճարը՝ այն վերածելով քարերի կույտի, ասես պատմությունը փակեց իր էջը այստեղ։
Մոտ երեք դար այն քնած էր ավերակների մեջ, մինչև XX դարում սկսվեց տաճարի վերականգնումը՝ վերադարձնելով Գառնիին իր հռոմեական‑հունական փառքը։
Այսօր տաճարի շուրջ կարելի է տեսնել հին ամրոցի և արքունի պալատի հետքերը, ինչպես նաև արքունի բաղնիքում պահպանված խճանկարները, որոնցից մեկի խորհրդավոր արձանագրությունը ասում է. «Աշխատեցինք՝ ոչինչ չստանալով»։ Դա ենթադրում է, որ շինությունն ու արվեստի գլուխգործոցը նվեր էին՝ ուղղված հայոց թագավորին։ Այսօր ևս, չորս տարին մեկ անգամ, տաճարում վառվում է կրակ՝ որպես աշխարհասփյուռ հայ երիտասարդությանը Երևանում համախմբող համահայկական խաղերի խորհրդանիշ։
Եթե կանգնես ժայռի եզրին, թվում է՝ քամին բերում է ժողովրդական երգերի և արքայական շքախմբի քայլերի արձագանքը։ Այստեղ կենդանանում է հնագույն Հայաստանի շունչը, որտեղ առասպելն ու պատմությունը միաձուլվում են։
Մ.թ. I դարում թագավոր Տրդատ Ա-ն հրամայեց այստեղ կառուցել տաճար, որտեղից բացվող անվերջ հորիզոնները ձգվում էին դեպի լեռներն ու կիրճերը և թվում էր՝ արևն ինքն է օրհնում այս հողը։ Քրիստոնեության տարածմամբ հին ծեսերը լռեցին, և Գառնին վերածվեց արքունական ամառանոցի, որտեղ աղոթքների արձագանքին փոխարինեց հանգստի ու ներշնչանքի մեղմ երաժշտությունը։
1679 թ. հզոր երկրաշարժը դղրդացրեց հողը և փլեցրեց տաճարը՝ այն վերածելով քարերի կույտի, ասես պատմությունը փակեց իր էջը այստեղ։
Մոտ երեք դար այն քնած էր ավերակների մեջ, մինչև XX դարում սկսվեց տաճարի վերականգնումը՝ վերադարձնելով Գառնիին իր հռոմեական‑հունական փառքը։
Այսօր տաճարի շուրջ կարելի է տեսնել հին ամրոցի և արքունի պալատի հետքերը, ինչպես նաև արքունի բաղնիքում պահպանված խճանկարները, որոնցից մեկի խորհրդավոր արձանագրությունը ասում է. «Աշխատեցինք՝ ոչինչ չստանալով»։ Դա ենթադրում է, որ շինությունն ու արվեստի գլուխգործոցը նվեր էին՝ ուղղված հայոց թագավորին։ Այսօր ևս, չորս տարին մեկ անգամ, տաճարում վառվում է կրակ՝ որպես աշխարհասփյուռ հայ երիտասարդությանը Երևանում համախմբող համահայկական խաղերի խորհրդանիշ։
Եթե կանգնես ժայռի եզրին, թվում է՝ քամին բերում է ժողովրդական երգերի և արքայական շքախմբի քայլերի արձագանքը։ Այստեղ կենդանանում է հնագույն Հայաստանի շունչը, որտեղ առասպելն ու պատմությունը միաձուլվում են։
7. Գեղարդի վանք
60-70 րոպե
Կոտայքի կիրճի վայրի ժայռերի մեջ, որտեղ քամին բերում է քարի ու սոճու բույրը, Գեղարդի վանքը կեցած է այնպես, կարծես լեռը ինքն է կերտել այս սրբավայրը։ Նրա պարիսպները՝ կիսով չափ ամրոց, կիսով չափ քարանձավ, խոյանում են ժայռից՝ ինչպես քարացած աղոթք։ Այստեղ լռությունը կենդանի է՝ լեցուն դարավոր շարականների մեղմ արձագանքով։
12-13-րդ դարերում վանականները ստեղծեցին նմանը չունեցող մի աշխարհ: Եկեղեցիներն ու խցերը քանդակված էին հենց լեռան մեջ, որից էլ առաջացավ վանքի սկզբնական անվանումը՝ Այրիվանք «քարանձավային վանք»։ Ավելի ուշ վանքը ստացավ «Գեղարդ» անունը՝ ի պատիվ սրբազան գեղարդի, որով, ըստ ավանդության, խոցվեց Քրիստոսի մարմինը։
Համալիրը՝ Կաթողիկե գլխավոր եկեղեցին, իր ստվերոտ գավիթը, խորհրդավոր քարանձավային մատուռները, փոքրիկ ուխտասրահը և հնագույն՝ Սուրբ Աստվածածնի եկեղեցին երկխոսությունն են երկնքի ու երկրի միջև։ Լեռան սրտում փորագրված սառը սրահները, կարծես, շնչում ու պահպանում են անցյալի ուխտավորների շշուկները։ Ժայռափոր վանքերի ու խցերի մեջ առանձնանում է միջնադարյան հայկական զինանշանային արվեստը, որը ցուցադրում է հայ իշխանական տների հզորությունը, պալատական ճարտարապետության հմայքն ու շլացնող զարդանախշերը՝ Վերածննդի դարաշրջանից շատ առաջ։
Այսօր Գեղարդը պարզապես ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցուցակում ընդգրկված հուշարձան չէ, այն կենդանի հրաշք է։ Երբ անցնում ես նրա քարաշեն կամարների տակով, ժամանակը կարծես կանգ է առնել։ Նեղ ճեղքերից ներս թափանցող լույսի շողերը ոսկեգույն են դարձնում քարանձավների պատերը, և թվում է՝ երկրայինն ու երկնայինը միաձուլվել են։
12-13-րդ դարերում վանականները ստեղծեցին նմանը չունեցող մի աշխարհ: Եկեղեցիներն ու խցերը քանդակված էին հենց լեռան մեջ, որից էլ առաջացավ վանքի սկզբնական անվանումը՝ Այրիվանք «քարանձավային վանք»։ Ավելի ուշ վանքը ստացավ «Գեղարդ» անունը՝ ի պատիվ սրբազան գեղարդի, որով, ըստ ավանդության, խոցվեց Քրիստոսի մարմինը։
Համալիրը՝ Կաթողիկե գլխավոր եկեղեցին, իր ստվերոտ գավիթը, խորհրդավոր քարանձավային մատուռները, փոքրիկ ուխտասրահը և հնագույն՝ Սուրբ Աստվածածնի եկեղեցին երկխոսությունն են երկնքի ու երկրի միջև։ Լեռան սրտում փորագրված սառը սրահները, կարծես, շնչում ու պահպանում են անցյալի ուխտավորների շշուկները։ Ժայռափոր վանքերի ու խցերի մեջ առանձնանում է միջնադարյան հայկական զինանշանային արվեստը, որը ցուցադրում է հայ իշխանական տների հզորությունը, պալատական ճարտարապետության հմայքն ու շլացնող զարդանախշերը՝ Վերածննդի դարաշրջանից շատ առաջ։
Այսօր Գեղարդը պարզապես ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցուցակում ընդգրկված հուշարձան չէ, այն կենդանի հրաշք է։ Երբ անցնում ես նրա քարաշեն կամարների տակով, ժամանակը կարծես կանգ է առնել։ Նեղ ճեղքերից ներս թափանցող լույսի շողերը ոսկեգույն են դարձնում քարանձավների պատերը, և թվում է՝ երկրայինն ու երկնայինը միաձուլվել են։
Ներառված է
-
Փորձառու վարորդներ
-
Օդորակիչով մեքենաներ
-
Շշալցված ջուր
-
Մեկնարկը (ավարտը) Երևանում ցանկացած վայրից
-
Տրանսպորտային միջոցի և ուղևորների ապահովագրություն
-
Լրացուցիչ կանգառներ երթուղում
Ներառված չէ
-
Զգալի շեղումներ երթուղուց
-
Ալկոհոլային խմիչքներ՝ ճաշով տարբերակն ընտրելու դեպքում
-
Աուդիոգիդեր
-
Wi-Fi տրանսպորտում
Առանձնահատկություններ
- Ուսումնասիրեք ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային մշակութային ժառանգության անկրկնելի տեսարժան վայրերը
- Բացահայտեք առաջին քրիստոնեական տաճարն աշխարհում
- Այցելեք առաջին դարի հեթանոսական տաճարը
- Ծանոթացեք հռոմեացի զինվորի կողմից Հիսուս Քրիստոսի կողը խոցած Սուրբ Գեղարդի մասին լեգենդներին
Ամրագրման պայմաններ
Չեղարկում և փոփոխում
Ծանոթացեք մեր էքսկուրսավարների հետ
Դավիթ Հասրաթյան
RU
HY
Ես Դավիթն եմ՝ պատմության ուսուցիչ, սկսնակ դերասան և 2010թ.-ից՝ էքսկուրսավար «Հյուր սերվիս» ընկերությունում։ Սիրում եմ իմ երկիրը և փորձում եմ, որ իմ կողմից անցկացվող յուրաքանչյուր էքսկուրսիա, զբոսաշրջիկների մոտ թողնի անմոռանալի տպավորություններ և ցանկություն՝ կրկին ու կրկին վերադառնալու Հայասատան։
Կարեն Խաչատրյան
RU
HY
EN
Սիրելի ընկերներ, անունս Կարեն է, և ես Ձեր էքսկուրսավարն եմ մեր հրաշք Հայաստանում։ Տարիների փորձը թույլ է տալիս ինձ կազմակերպել հագեցած էքսկուրսիաներ երկրի ամենահայտնի և հետաքրքիր վայրերով։ Ես կյանքի եմ կոչում պատմությունը, սաղմոսներ եմ երգում հնագույն եկեղեցիներում և պատմում տպավորիչ լեգենդներ՝ Ձեր ճանապարհորդությունը դարձնելով անմոռանալի։ Ինձ հետ Ձեզ սպասվում է ապահով, ճանաչողական և վառ ուղևորություն։
Խաչատուր Միրզոյան
HY
EN
Անունս Խաչատուր է: 2012թ.-ից աշխատում եմ որպես զբոսավար։ Սիրում եմ մարդկանց հետ շփումը և միշտ փորձում, որ էքսկուրսիան արդարացնի մեր հյուրերի սպասելիքները։
Մարինա Միրումյան
RU
HY
EN
Բարև Ձեզ։ Ես Մարինա Միրումյանն եմ՝ «Հյուր սերվիս» ընկերության զբոսավարներից։ Դեռ չե՞ք այցելել Հայաստանը։ Այդ դեպքում անպայման նախատեսե՛ք մոտակա այց և դարձե՛ք մեր հյուրը։ Միացե՛ք «Հյուր սերվիս»-ի իմ կողմից անցկացվող էքսկուրսիաներին՝ բացահայտելու մեր ժողովրդի անսահման հյուրընկալությունը, մեր լեռնային երկրի ապշեցուցիչ տեսարանները, հին մշակույթն ու ավանդույթները, համեղ խոհանոցը և շատ ավելին։ «Հյուր սերվիս»-ի հետ Դուք կունենաք անմոռանալի հիշողություններ։
Ձեզ կարող է հետաքրքրել նաև՝
