Անհատական էքսկուրսիա. Խոր Վիրապ, Սբ. Հռիփսիմե, Սբ. Գայանե, Էջմիածնի Մայր Տաճար, թանգարան, Զվարթնոց
Խոր Վիրապի վանք, Սբ. Հռիփսիմե եկեղեցի, Սբ. Գայանե եկեղեցի, Էջմիածնի Մայր Տաճար, Էջմիածնի գանձեր թանգարան, Զվարթնոցի տաճար
1. Խոր Վիրապի վանք
50-60 րոպե
Այսօր այցելուները կարող են իջնել նույն նեղ խուցը՝ շնչելով այն զով օդը, որ առ այսօր կրում է անվերջ աղոթքների ծանրությունը։ Այս բլրից Արարատ լեռը այնքան մոտ է, որ թվում է՝ ձեռք մեկնես՝ կհպվես։ Առավոտյան նրա լանջերը ոսկու շողերի մեջ են լողում, իսկ երեկոյան ծածկվում են նրա կարմիր բոցերի մեջ։ Խոր Վիրապը մնում է այն վայրը, որտեղ ժամանակը կանգ է առնում, պատմության շշուկը հնչում է քամու մեջ, իսկ Արարատի տեսարանը հոգու խորքումարթնացնում է հավերժի զգացումը։
Մի զրույց կա, թե Մասիսի լանջին Նոյը տապանով վայրէջք կատարեց և այդտեղ խաղողի որթ տնկեց։ Օգոստոսին, երբ հալվում է Սիս լեռան ձյունը, խաղողն առաջին բերքն է տալիս՝ ի փառաբանում Հայկ նահապետի հաղթանակի, որով էլ սկսում է հայոց տոմարի Նոր Տարին, այժմ դա նշվում է որպես խաղողօրհնեք։ Հոկտեմբերին, երբ ձյունն իր սավանով ծածկում է Սիսի լանջերը, հայերը մաճառ են սարքում՝ ի նշանավորումն նրա, որ ժամանակն է գինի պատրաստել, այդպես էլ սկսում է գինու փառատոնը։
2. Սբ. Հռիփսիմե եկեղեցի
20-30 րոպե
VII դարում այստեղ կառուցվեց տաճար՝ հավերժացնելու Հռիփսիմեյի հիշատակը և պահպանելու նրա հավերժ հանգիստը։ Եկեղեցու հզոր քարե պատերը արտացոլում են խաչաձև գմբեթավոր հայկական ճարտարապետության վեհությունը, իսկ նրա խստաշունչ ուրվագիծը հեռվից կանչում է ուխտավորին։ Եկեղեցու ներսում՝ խորանի տակ, ամփոփված են սուրբ Հռիփսիմեի մասունքները, և այստեղ յուրաքանչյուր հավատացյալ զգում է նրա հոգու զորությունը։
Ուխտավոր լինես թե պատահական ճամփորդ, այս վայրից հեռանում ես այլ մարդ՝ զգալով, թե դիպել ես հավերժությանը։ Այսօր, ընդգրկված լինելով ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային մշակութային ժառանգության ցուցակում, Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցին շարունակում է մնալ հավատի լույս և անսասան նվիրվածության խորհրդանիշ։
3. Սբ. Գայանե եկեղեցի
20-30 րոպե
630 թվականին Կաթողիկոս Եզրը հրամայեց կառուցել այս եկեղեցին՝ հավերժացնելու այն կնոջ սխրանքը, որի տոկունությունը դարձավ վաղ քրիստոնեության խորհրդանիշը Հայաստանում։ Եկեղեցու ճարտարապետությունը խիստ ու ներդաշնակ է. գմբեթավոր բազիլիկա, որը դարերի ընթացքում մնացել է անսասան։ 1652 թվականին եկեղեցին ենթարկվեց վերականգնման՝ պահելով իր վեհաշուք պարզությունը, իսկ ավելի ուշ արևմտյան ճակատին ավելացվեց բարձրաստիճան հոգևորականների համար դամբարանային սրահ, որտեղ ամեն մի քար պատմության վկա է։
Հարավային խորանում՝ սրբատան ապսիդի մոտ հանգչում են սուրբ Գայանեի մասունքները, իսկ տաճարի լռությունը կարծես պահպանում է նրա հավերժական հանգիստը։ Նեղ պատուհաններից ներս թափանցող արևի շողերը խաղում են հնագույն պատերի վրա, և թվում է՝ ժամանակը այստեղ կանգ է առել։
Սուրբ Գայանեն ոչ միայն հոգևոր խորհրդանիշ է, այլև համաշխարհային ժառանգության մաս: Տաճարը ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային մշակութային ժառանգության ցուցակում, և այստեղ յուրաքանչյուր այց դառնում է ուխտագնացություն դեպի հայ հավատքի արմատները։
4. Էջմիածնի Մայր Տաճար
50-60 րոպե
Տաճարը կառուցվեց IV դարում, այն ժամանակ, երբ Հայաստանը դարձավ առաջին երկիրը, որը պետական կրոն հռչակեց քրիստոնեությունը: Այդ օրվանից այն հավատի ու հավերժ հույսի խորհրդանիշ դարձավ։
Էջմիածնի Մայր Տաճարի պատերը ականատես են եղել թագադրությունների և սգո արարողությունների, լսել են թագավորների ու խոնարհ ուխտավորների աղոթքները։ Այստեղ ամեն քար իր մեջ պահում է դարերի շունչը։
Տաճարին հարում են Սուրբ Հռիփսիմեի, Սուրբ Գայանեի և Սուրբ Շողակաթի եկեղեցիները՝ նվիրված այն կույս նահատակներին, որոնց արյունը սրբագործեց այս հողը։ Ներսում օդը լցված է խունկի բույրով, լամպերի մեղմ լույսով ու դարավոր աղոթքների շշուկով։ Այստեղ ժամանակը կորցնում է իր իշխանությունը, և յուրաքանչյուր այցելու զգում է, որ պատկանում է մեծ պատմության, որտեղ հավատը, զոհողությունը և սերը միահյուսված են։
Այսօր, ընդգրկված ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցուցակում, Էջմիածինը շարունակում է լուսավորել որպես հոգևոր փարոս՝ ուղղություն ցույց տալով միլիոնավոր սրտերի։
5. Էջմիածնի գանձեր թանգարան
20-30 րոպե
Այստեղ խնամքով պահվում են սրբություններ, որոնց շուրջ դարեր շարունակ աղոթել ու խոնարհվել են հայ հավատացյալները։ Դրանցից ամենանշանավորը Սուրբ Գեղարդն է՝ այն նիզակը, որով խոցվեց Քրիստոսի կողը Գողգոթայում։ Այն պահվում է նրբաճաշակ արծաթե մասունքարանում։ Թանգարանում տեղ է գտել նաև Նոյյան Տապանից մասունք, որը դրված է 1698 թվականին պատրաստված մասունքարանի մեջ։ Այս սրբությունները խորհրդանիշներ են ոչ միայն հավատքի, այլև ճշմարտության հավերժ որոնման։
Ավանդությունը պատմում է, որ Տապանի մասունքը IV դարում տրվել է Սուրբ Հակոբ Մծբնեցուն, ով փորձել է բարձրանալ Արարատի գագաթ՝ գտնելու Տապանը, սակայն Աստծո կամքով խոր քուն է մտել։ Եվ ահա Տիրոջ հրեշտակը մասունքարանը դնում է նրա գլխավերևում՝ ասելով. «Արթնացիր, վերցրու սրբությունը և իջիր, քանզի Տապանը մնալու է քեզ հետ»։ Այդպես Նոյյան Տապանի լեգենդը շարունակվեց հայոց հողում։
Սակայն թանգարանի գանձերը դրանով չեն սահմանափակվում։ Սուրբ Սեղանի տակ կատարված պեղումների ժամանակ գտնվել են հնագույն սեղանի մնացորդներ, որոնք թվագրվում են 301-303 թթ.՝ հենց այն տարիներին, երբ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը հիմնում էր առաջին քրիստոնեական եկեղեցին Հայաստանում։
Այսօր «Էջմիածնի գանձեր» թանգարանը պարզապես ցուցադրություն չէ, այլ հավատքի կենդանի մատյան, որտեղ անցյալն ու ներկան հանդիպում են միմյանց, և յուրաքանչյուր մասունք շնչում է հավերժությամբ
6. Զվարթնոցի տաճար
30-40 րոպե
Միայն 20-րդ դարի սկզբին հնագիտական պեղումների ընթացքում ճարտարապետ Թորոս Թորամանյանը, հավաքելով սփռված քարերն ու մնացորդները, վերակերտեց տաճարի պատկերը՝ առաջարկելով համարձակ վերականգնում։ Թեպետ շատ մասնագետներ այդ ժամանակ կասկածում էին, թե այդպիսի վեհաշուք կառույց կարող կառուցվել 7-րդ դարում, սակայն անակնկալ հաստատում եղավ Ֆրանսիայում հայտնաբերված գտածոն՝ փարիզյան Սեն-Շապել տաճարի բաս-ռելիեֆը, որտեղ պատկերված է Զվարթնոցը Նոյյան տապանի ֆոնին և որի պատկերը լիովին համապատասխանում էր Թորամանյանի մոդելին:
«Զվարթնոց» նշանակում է «զարթոնք պահող հրեշտակների տաճար», և այսօր էլ, նույնիսկ ավերակների մեջ, շարունակում է պահել իր դարաշրջանի վեհությունը։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկված Զվարթնոցը մնում է այն վայրը, որտեղ քարերն իրենք են պատմում, իսկ երևակայությունը նորից ու նորից վերակենդանացնում է կորուսյալ հրաշքը:
Ներառված է
-
Փորձառու վարորդներ
-
Օդորակիչով մեքենաներ
-
Շշալցված ջուր
-
Մեկնարկը (ավարտը) Երևանում ցանկացած վայրից
-
Տրանսպորտային միջոցի և ուղևորների ապահովագրություն
-
Լրացուցիչ կանգառներ երթուղում
Ներառված չէ
-
Զգալի շեղումներ երթուղուց
-
Ալկոհոլային խմիչքներ՝ ճաշով տարբերակն ընտրելու դեպքում
-
Աուդիոգիդեր
-
Wi-Fi տրանսպորտում
Առանձնահատկություններ
- Հիացեք դեպի Բիբլիական Արարատ լեռը բացվող դյութիչ տեսարանով
- Ուսումնասիրեք ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային մշակութային ժառանգության անկրկնելի տեսարժան վայրերը
- Այցելեք առաջին քրիստոնեական տաճարն աշխարհում
- Տեսեք Սուրբ Գեղարդը և Նոյյան Տապանի մասունքները
Ամրագրման պայմաններ
Չեղարկում և փոփոխում
Ծանոթացեք մեր էքսկուրսավարների հետ
Արևիկ Մախսուդյան
Անունս Արև է։ Ես Հայաստանում անգլախոս զբոսավար եմ՝ 2018թ.-ից։ Եթե ինձ ընտրեք որպես էքսկուրսավար, Դուք կծանոթանաք Հայաստանի պատմությանը, բնությանը, մշակույթին և ավանդույթներին, իսկ որպես բոնուս՝ ես Ձեզ համար կկատարեմ հայկական ժողովրդական երգեր։
Մելանյա Հակոբյան
Ես՝ Մելանյա Հակոբյանս, Պրոֆեսիոնալ Զբոսավարների Հայկական Ասոցիացիայի և Տուրիզմի Հայկական Ֆեդերացիայի անդամ եմ։ 2017թ.-ից ուղեկցում եմ զբոսաշրջիկներին և պաշտոնական պատվիրակություններին՝ ներկայացնելով ոչ միայն Հայաստանի դարավոր պատմությունը, այլև իմ ժողովրդի ջերմությունն ու լեգենդար հյուրընկալությունը։ Զբոսավարությունն ուղղակի մասնագիտություն չէ ինձ համար, այն առաքելություն է՝ պատվով և սիրով ներկայացնելու հայրենիքս։ Եթե ցանկանում եք բացահայտել Հայաստանը ոչ զբոսաշրջիկի աչքերով, այլ զգալ այն հայի հոգով, ինձ համար մեծ պատիվ կլինի ուղեկցել Ձեզ:
Արևիկ Ավետիսյան
Ես Արևիկ Ավետիսյանն եմ՝ գերմանախոս զբոսավար։ Ինչու՞ ընտրել ինձ: Հայաստանի ժառանգության մասին իմ խորքային գիտելիքները, գերմաներենով ազատ հաղորդակցվելու հմտությունն ու հումորի զգացումը ապահովում են հետաքրքիր և հաճելի փորձառություն յուրաքանչյուր հյուրի համար։ Ինձ հետ հյուրերը բացահայտում են Հայաստանի տեսարժան վայրերը՝ իրական պատմությունների, տեղացիների հետ շփման միջոցով և վերջում անմոռանալի հուշեր են ունենում:
Հայկ Հարությունյան
Սիրելի՛ ընկերներ, մենք աշխատում ենք 11 ամիս և հանգստանում՝ ընդամենը 22 օր, իսկ Դուք ընտրել եք Հայաստանը՝ Ձեր արձակուրդը տոնի վերածելու համար։ Մեր թիմը պատրաստ է անել ամեն ինչ, որպեսզի ապահովի լավագույն սպասարկում։ Դե իսկ ինձ հետ Դուք ոչ միայն կբացահայտեք Հայաստանի գողտրիկ անկյունները, ճարտարապետական և բնական հուշարձանները, այլև շատ տեղեկություններ կստանաք մեր հայրենիքի պատմության, աշխարհագրության, տնտեսության և սոցիալական հարցերի, մշակույթի, ինչպես նաև բնության մասին։