Անհատական էքսկուրսիա. Գառնի, Գեղարդ, Լավաշի թխման վարպետաց դաս, Քարերի սիմֆոնիա, Սևանա լիճ, Սևանավանք
Չարենցի կամար, Գառնիի տաճար, Գեղարդ վանք, Լավաշի թխման վարպետաց դաս, Գառնիի ձոր, Սևանա լիճ, Սևանավանք
1. Չարենցի կամար
15-20 րոպե
Այստեղ կարելի է հիանալի լուսանկարներ անել կամարի և Արարատի ֆոնին, միայն թե՝ եղանակը պարզ լինի։
2. Գառնիի տաճար
60-70 րոպե
Մ.թ. I դարում թագավոր Տրդատ Ա-ն հրամայեց այստեղ կառուցել տաճար, որտեղից բացվող անվերջ հորիզոնները ձգվում էին դեպի լեռներն ու կիրճերը և թվում էր՝ արևն ինքն է օրհնում այս հողը։ Քրիստոնեության տարածմամբ հին ծեսերը լռեցին, և Գառնին վերածվեց արքունական ամառանոցի, որտեղ աղոթքների արձագանքին փոխարինեց հանգստի ու ներշնչանքի մեղմ երաժշտությունը։
1679 թ. հզոր երկրաշարժը դղրդացրեց հողը և փլեցրեց տաճարը՝ այն վերածելով քարերի կույտի, ասես պատմությունը փակեց իր էջը այստեղ։
Մոտ երեք դար այն քնած էր ավերակների մեջ, մինչև XX դարում սկսվեց տաճարի վերականգնումը՝ վերադարձնելով Գառնիին իր հռոմեական‑հունական փառքը։
Այսօր տաճարի շուրջ կարելի է տեսնել հին ամրոցի և արքունի պալատի հետքերը, ինչպես նաև արքունի բաղնիքում պահպանված խճանկարները, որոնցից մեկի խորհրդավոր արձանագրությունը ասում է. «Աշխատեցինք՝ ոչինչ չստանալով»։ Դա ենթադրում է, որ շինությունն ու արվեստի գլուխգործոցը նվեր էին՝ ուղղված հայոց թագավորին։ Այսօր ևս, չորս տարին մեկ անգամ, տաճարում վառվում է կրակ՝ որպես աշխարհասփյուռ հայ երիտասարդությանը Երևանում համախմբող համահայկական խաղերի խորհրդանիշ։
Եթե կանգնես ժայռի եզրին, թվում է՝ քամին բերում է ժողովրդական երգերի և արքայական շքախմբի քայլերի արձագանքը։ Այստեղ կենդանանում է հնագույն Հայաստանի շունչը, որտեղ առասպելն ու պատմությունը միաձուլվում են։
3. Գեղարդի վանք
60-70 րոպե
12-13-րդ դարերում վանականները ստեղծեցին նմանը չունեցող մի աշխարհ: Եկեղեցիներն ու խցերը քանդակված էին հենց լեռան մեջ, որից էլ առաջացավ վանքի սկզբնական անվանումը՝ Այրիվանք «քարանձավային վանք»։ Ավելի ուշ վանքը ստացավ «Գեղարդ» անունը՝ ի պատիվ սրբազան գեղարդի, որով, ըստ ավանդության, խոցվեց Քրիստոսի մարմինը։
Համալիրը՝ Կաթողիկե գլխավոր եկեղեցին, իր ստվերոտ գավիթը, խորհրդավոր քարանձավային մատուռները, փոքրիկ ուխտասրահը և հնագույն՝ Սուրբ Աստվածածնի եկեղեցին երկխոսությունն են երկնքի ու երկրի միջև։ Լեռան սրտում փորագրված սառը սրահները, կարծես, շնչում ու պահպանում են անցյալի ուխտավորների շշուկները։ Ժայռափոր վանքերի ու խցերի մեջ առանձնանում է միջնադարյան հայկական զինանշանային արվեստը, որը ցուցադրում է հայ իշխանական տների հզորությունը, պալատական ճարտարապետության հմայքն ու շլացնող զարդանախշերը՝ Վերածննդի դարաշրջանից շատ առաջ։
Այսօր Գեղարդը պարզապես ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցուցակում ընդգրկված հուշարձան չէ, այն կենդանի հրաշք է։ Երբ անցնում ես նրա քարաշեն կամարների տակով, ժամանակը կարծես կանգ է առնել։ Նեղ ճեղքերից ներս թափանցող լույսի շողերը ոսկեգույն են դարձնում քարանձավների պատերը, և թվում է՝ երկրայինն ու երկնայինը միաձուլվել են։
Լավաշի թխման վարպետաց դաս
15-20 րոպե
Լավաշի պատրաստումը հին ժամանակներում մի ամբողջ արարողություն էր, որին առավելապես տիրապետում էին կանայք։ Լավաշը սիրել են բոլորը՝ թե՛ հասարակ գյուղացիները, թե՛ իշխանները, ոչ միայն նրա համի, այլև երկար ժամանակ թարմ մնալու հատկության համար։ 2014 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն ընդգրկեց «Ավանդական հայկական լավաշի պատրաստման, նշանակության և արտաքին տեսքի արվեստը» Մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցանկում՝ հաստատելով նրա դերը որպես ազգային ինքնության խորհրդանիշ։
Վարպետաց դասի ընթացքում դուք հնարավորություն կունենաք անձամբ դիպչելու հազարամյա այս ավանդույթին՝ բացելով խմորը, զգալով թոնրի ջերմությունը և թխելով ձեր սեփական լավաշը։ Իսկ վերջում՝ վայելել այն՝ հայկական ձևով՝ թարմ կանաչիներով ու տնական պանրով։ Թխված լավաշի բույրը երկար կմնա ձեր հիշողության մեջ՝ դառնալով Հայաստանի մասին ձեր տպավորությունների մի մասը:
4. Գառնիի ձոր Քարերի սիմֆոնիա
30-35 րոպե
Յուրաքանչյուր սյուն կարծես վարպետի ձեռքով քանդակված լինի, սակայն դրանք բնության սեփական գործն են՝ երկրի հիշողության ու ուժի կենդանի մարմնավորումը։ Նրանց կատարյալ համաչափությունը հմայում է, իսկ կիրճի լռությունը լցվում է անտեսանելի երաժշտությամբ, երբ քամին դիպչում է քարերին՝ նվագելով այս չտեսնված գործիքի վրա։
«Բազալտե երգեհոնի» լանջերը դարձել են սիրելի վայր ճամփորդների, լուսանկարիչների և բոլոր նրանց համար, ովքեր փնտրում են բնության հրաշքները։ Այստեղ հեշտ է զգալ, որ ինքդ էլ մաս ես կազմում մի մեծ մտահղացման, որտեղ քարը, երկինքը և մարդը միաձուլվում են ներդաշնակության մեջ։
Գառնիի կիրճի «Բազալտե երգեհոնը» ոչ միայն երկրաբանական երևույթ է, այլև բնության տարերքների կենդանի հուշարձան, որ ժամանակը վերածել է գեղեցկության։ Այն շարունակում է մնալ այն եզակի վայրերից մեկը, որտեղ բնությունն իրեն ներկայացնում է որպես իսկական արվեստագետ՝ ստեղծելով գործեր, որոնք մարտահրավեր են նետում դարաշրջաններին։
5. Սևանա լիճ
Այսօր, 1400 քառակուսի կիլոմետր տարածք ունեցող Սևանը իր խորքում պահում է դարերի լռությունը։ Նրա ջրերը սնվում են 28 գետերից և միայն Հրազդանն է տանում դրանք հեռուն՝ ասես հսկելով լճի հարստությունը։ Մինչև 3000 մետր բարձրացող լեռները կազմել են նրա լուռ շրջանակը, իսկ բյուրեղյա ջուրը փոխում է իր գույնը՝ երկնագույնից մինչև մուգ սափիր, արտացոլելով երկնքի տրամադրությունը։ Արշալույսին Սևանը ոսկեգույն է, մայրամուտին՝ կարմիր ու մանուշակագույն՝ դառնալով կենդանի հայելի երկնքի համար։
Հնագույն ժամանակներից լիճը սուրբ է համարվել: Նրա ափերին բարձրացվել են աղոթքներ, կատարվել են ծեսեր, և նրանից խնդրել են պաշտպանություն ու օրհնություն։ Սևանի մաքուր խորքում կարծես ապրում է Հայաստանի հոգին՝ հպարտ, մաքուր և հավերժական։ Բավական է ականջ դնել ալիքների մեղմ շառաչին, և թվում է՝ լսում ես հնագույն մի ձայն, որ պատմում է երկրի մասին, որտեղ ջուրն ու երկինքը հավերժ կապված են սիրով։
6. Սևանավանք
50-60 րոպե
Անսահման կապույտ երկնքի և Սևանի փիրուզագույն ջրերի ֆոնին Սուրբ Առաքելոց և Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիները կարծես կախված լինեն երկնքի ու երկրի միջև: Նրանց քարե պատերը հիշում են դարավոր աղոթքներ, քամիների շշունջ և շրերի վրայով տարաված զանգերի ղողանջ: Դարեր շարունակ վանքը եղել է ոչ միայն աղոթքի վայր, այլև բերդ, որը պաշտպանել է թերակղզին թշնամու հարձակումներից։ Լեգենդները պատմում են թանկարժեք ձեռագրերի և սրբությունների մասին, որոնք թաքցված են եղել վանքի պատերի մեջ ու փրկվել են նրան աղետներից։
Այսօր, կանգնելով թերակղզու գագաթին, կարելի է տեսնել, թե ինչպես է լույսը խաղում լճի ալիքների վրա, իսկ հեռավոր լեռները գրկում են այս վեհաշուք տեսարանը։ Սևանավանքը մնում է Հայաստանի ամենահայտնի խորհրդանիշներից մեկը՝ վայր, որտեղ բնության հմայքն ու հոգևոր ժառանգության վեհությունը միաձուլվում են մեկ ամբողջության մեջ։
Ներառված է
-
Փորձառու վարորդներ
-
Օդորակիչով մեքենաներ
-
Լրացուցիչ կանգառներ երթուղում
-
Շշալցված ջուր
-
Վարպետաց դաս և համտես
-
Մեկնարկը (ավարտը) Երևանում ցանկացած վայրից
-
Տրանսպորտային միջոցի և ուղևորների ապահովագրություն
Ներառված չէ
-
Զգալի շեղումներ երթուղուց
-
Wi-Fi տրանսպորտում
-
Ալկոհոլային խմիչքներ՝ ճաշով տարբերակն ընտրելու դեպքում
-
Աուդիոգիդեր
Առանձնահատկություններ
- Հիացեք Չարենցի կամարից դեպի Բիբլիական Արարատ լեռը բացվող տեսարանով և հիանալի լուսանկարներ ստացեք
- Ուսումնասիրեք առաջին դարի հեթանոսական տաճարը
- Ունկնդրեք հռոմեացի զինվորի կողմից Հիսուս Քրիստոսի կողը խոցած Սուրբ Գեղարդի մասին լեգենդները
- Համտեսեք հայկական ավանդական ամենահամեղ հացը
- Բացահայտեք «Բազալտե երգեհոն» հուշարձանը
- Հիացեք Հայաստանի մարգարտից բացվող չքնաղ տեսարանով
*Հարկ կլինի բարձրանալ 200 աստիճան՝ Սևանավանք հասնելու համար
Ամրագրման պայմաններ
Չեղարկում և փոփոխում
Ծանոթացեք մեր էքսկուրսավարների հետ
Գայանե Մկրտչյան
Ես Գայանեն եմ՝ մի մասնիկը Հայաստանի։ Ուզո՞ւմ ես առնել բույրը այս երկրի, զգալ դարերով եկած մեր ուտեստների համը, լսել անհուն գետերի շառաչը և բարձրաբերձ լեռների շշունջը, իսկ ինչո՞ւ ոչ՝ ականջ դնել քարակոփ կոթողների պատմությանը։ Ե՛կ միասին բացահայտենք այս հնամենի երկիրը։
Անուշ Մալյանց
Ես Անուշ Մալյանցն եմ։ 2008թ.-ից աշխատում եմ «Հյուր սերվիս» ընկերությունում որպես զբոսավար՝ ֆրանսերեն և պարսկերեն լեզուներով։ Սիրով կսպասեմ Ձեզ Հայաստանում և կօգնեմ բացահայտել այս հրաշք երկիրը։ Նաև կպատմեմ, թե ինչու եմ 2001թ.-ից ընտանիքիս հետ այստեղ բնակվում։
Հիլդա Մանսուրյան
Անունս՝ Հիլտա Մանսուրեան: Ծննդավայրս՝ Հալեպ: 2000 թուականեն մինչև այսօր կամավոր կաշխատեմ ՀՕՄ-ի (Հայ օգնութեան միություն) մէջ: Կաշխատւմ հայկական ասեղնագործ և սբօսավ: Ինչո՞ւ ընտրել ինձ: Կուզեմ՝ խումբս տպավորված վերադառնա հայրենիքիս պատմութեան գեղեցկութեան եւ մանավանդ ժպտերէս հիւրընկալուեան համար:
Ռաֆֆի Հալաջյան
Ես Ռաֆֆին եմ, ուրախ կլինեմ հանդիպել Ձեզ ու դառնալ Ձեր ընկերը՝ Հայաստանով շրջագայության ընթացքում։ Ազգությամբ հայ եմ, ապրել եմ Սիրիայում: Զբոսավարի աշխատանքս առանձնահատուկ նշանակություն ունի իմ հյուրերի համար։ Ես կիսվում եմ արտերկրում ապրող հայերի փորձով և պատմում, թե ինչպես է նրանց հաջողվել պահպանել իրենց մշակութային ժառանգությունը։