Անհատական էքսկուրսիա. Հին Արենի գինու գործարան, Շաքիի ջրվեժ, Տաթևի վանք, ճոպանուղի, Քարահունջ
Բնական հրաշքներ
Հին Արենի գինու գործարան (էքսկուրսիա և համտես), Շաքիի ջրվեժ, Տաթևի վանք, Տաթևեր ճոպանուղի, Քարահունջ (Զորաց քարեր) աստղադիտարան
1. Հին Արենի գինու գործարան
30-40 րոպե
Վայոց Ձորը այն վայրն է, որտեղ արևն ու քարը դարեր շարունակ պահել են գինու գաղտնիքը, իսկ Արենի գյուղը դարձել է այդ հնագույն ավանդության բանալին։ Այստեղ՝ քարանձավների խորքում, հնագետները հայտնաբերեցին աշխարհի ամենահին գինեգործական համալիրը՝ վկայություն այն մասին, որ մարդն ու խաղողը միավորվել են այս հողի վրա հազարամյակներ առաջ։ Այդ օրվանից Արենիի յուրաքանչյուր վազ կարծես իր մեջ է կրում դարերի հիշողությունը՝ պարգևելով ողկույզներ, որոնք լեցուն են հնագույն Հայաստանի բույրով։
«Հին Արենի» գինու գործարանը շարունակությունն է այդ լեգենդի՝ վերածելով խաղողը անցյալի և ապագայի կենդանի պատգամի։ Այստեղ ավանդույթն ու նորարարությունը քայլում են կողք կողքի: Ժամանակակից սրահներում, որտեղ թևածում է թարմ գինու բույրը, պատմական խաղողի տեսակները ժամանակակից տեխնոլոգիաների շնորհիվ ստանում են նոր կյանք։ Եվ նույնիսկ ունենալով ավելի քան 250 տոննա վերամշակման կարողություն՝ յուրաքանչյուր բաժակում զգացվում է ոչ թե այս ծավալը, այլ հոգին։
Այս գինին պարզապես խմիչք չէ՝ այն Վայոց Ձորի արևահամ ու քամիներով լցված ձայնն է։ Յուրաքանչյուր կում հրավիրում է լսել հնագույն քարանձավների շշունջը, զգալ հավերժության շունչը և հասկանալ, թե ինչու է Արենին համարվում հայկական գինեգործության օրրան։
«Հին Արենի» գինու գործարանը շարունակությունն է այդ լեգենդի՝ վերածելով խաղողը անցյալի և ապագայի կենդանի պատգամի։ Այստեղ ավանդույթն ու նորարարությունը քայլում են կողք կողքի: Ժամանակակից սրահներում, որտեղ թևածում է թարմ գինու բույրը, պատմական խաղողի տեսակները ժամանակակից տեխնոլոգիաների շնորհիվ ստանում են նոր կյանք։ Եվ նույնիսկ ունենալով ավելի քան 250 տոննա վերամշակման կարողություն՝ յուրաքանչյուր բաժակում զգացվում է ոչ թե այս ծավալը, այլ հոգին։
Այս գինին պարզապես խմիչք չէ՝ այն Վայոց Ձորի արևահամ ու քամիներով լցված ձայնն է։ Յուրաքանչյուր կում հրավիրում է լսել հնագույն քարանձավների շշունջը, զգալ հավերժության շունչը և հասկանալ, թե ինչու է Արենին համարվում հայկական գինեգործության օրրան։
2. Շաքիի ջրվեժ
30-40 րոպե
Հայաստանի հարավում` Սիսիանից ոչ հեռու, Սյունիքի հյուրընկալ անկյունում թաքնված է Շաքիի ջրվեժը՝ բնության հրաշք, որի գեղեցկությունը գերում է առաջին հայացքից։ Ժայռերի ու կանաչ լանջերի միջև, հին ծառերի ստվերում, արծաթափայլ ջրերը սահում են ներքև՝ լցնելով օդը միաժամանակ փափուկ աղմուկով և զովությամբ։ Այստեղ ամեն օր հնչում է նույն մեղեդին՝ վերից իջնող ջրի երաժշտությունը, որ հիշեցնում է լեռների հնագույն երգերը։ Լեգենդը պատմում է Շաքի անունով գեղեցկուհու մասին, որը, փախչելով թշնամիներից, նետվեց ժայռից թափվող բուռն ջրերի մեջ, և ջուրը նրան գրկեց՝ հավերժ պահելով նրա անունը։
Հզոր լեռներով շրջապատված այս տեսարանը նման է կենդանի կտավի, որ նկարել է հենց բնությունը։ Ամռանը արևի շողերը ջրի շիթերի միջով ծիածան են հյուսում օդում, իսկ ձմռանը ջրվեժը վերածվում է բյուրեղյա սառցե ամրոցի։ Սա մի վայր է ստեղծված լռության ու մտորումների համար, որտեղ ժամանակը մոռացվում է, և մնում է միայն ջրի ձայնը։ Շաքին ոչ միայն տեսարժան վայր է, այլև կենդանի Լեգենդ, որտեղ բնությունն ու պատմությունը միահյուսվում են մեկ հոսող հեքիաթի մեջ։
Հզոր լեռներով շրջապատված այս տեսարանը նման է կենդանի կտավի, որ նկարել է հենց բնությունը։ Ամռանը արևի շողերը ջրի շիթերի միջով ծիածան են հյուսում օդում, իսկ ձմռանը ջրվեժը վերածվում է բյուրեղյա սառցե ամրոցի։ Սա մի վայր է ստեղծված լռության ու մտորումների համար, որտեղ ժամանակը մոռացվում է, և մնում է միայն ջրի ձայնը։ Շաքին ոչ միայն տեսարժան վայր է, այլև կենդանի Լեգենդ, որտեղ բնությունն ու պատմությունը միահյուսվում են մեկ հոսող հեքիաթի մեջ։
3. Տաթևի վանք
50-60 րոպե
Զանգեզուրի ժառիվեր լեռնաշղթաների մեջ՝ խոր կիրճերի ու ոլորուն լեռնային ճանապարհների վերևում վեր է խոյանում Տաթևի վանական համալիրը՝ հայկական միջնադարյան ճարտարապետության անզուգական գլուխգործոցը։ Հին հեթանոսական սրբավայրի տեղում 9-րդ դարում հիմնադրված այս միաբանությունը դարձավ Սյունիքի իշխանության հոգևոր և քաղաքական կենտրոնը։ Վանական պարիսպները, կանգնած անդունդի եզրին, կարծես միաձուլվում են լեռների քարեղեն զանգվածին, իսկ դրանց շահավետ դիրքը գրեթե անառիկ էր դարձնում վանքը թշնամիների համար։
Բարդ ժամանակներում Տաթևը վերածվում էր ամրոցի, որի հզոր պատերի ներսում ծաղկում էր ոչ միայն վանական կյանքը, այլև պահվում էին երկրի գանձերն ու սրբությունները։ Գաղտնի պահեստներն ու ստորգետնյա անցումները, որոնք կապում էին վանքը արտաքին աշխարհի հետ, հնարավորություն էին տալիս վանքին կանգուն մնալ պաշարման օրերին: Լեգենդը պատմում է, որ հենց դրանց շնորհիվ էին պահպանվում սրբավայրի մասունքներն ու ձեռագրերը։
Տաթևը դարեր շարունակ եղել է այն վայրը, որտեղ ճառագող հավատը միաձուլվում էր իմաստության ու քաղաքական զորության հետ, իսկ նրա պատերը լսել են և՛ աղոթքներ, և՛ ճակատագրական խոսքեր, որոնք որոշել են Սյունիքի ապագան:
Վանական համալիրի տարածքից դուրս, սակայն Որոտանի ժայռակոփ կիրճում գտնվում են այլ վանքեր, որոնք ավերվել են 1931 թվականի Զանգեզուրի երկրաշարժի ժամանակ։ Այս ամենին յուրահատուկ հմայլք են հաղորդում ձորի խորքում գտնվող Սատանի անձեռակերտ կամուրջը և Սյունյաց մեծ անապատը։ Վերջինս ավելի քան կես կիլոմետր երկարությամբ գետնուղով կապված էր Տաթևի վանքին, որը ևս վնասվել է երկրաշարժի պատճառով և փակվել քարերով։
Բարդ ժամանակներում Տաթևը վերածվում էր ամրոցի, որի հզոր պատերի ներսում ծաղկում էր ոչ միայն վանական կյանքը, այլև պահվում էին երկրի գանձերն ու սրբությունները։ Գաղտնի պահեստներն ու ստորգետնյա անցումները, որոնք կապում էին վանքը արտաքին աշխարհի հետ, հնարավորություն էին տալիս վանքին կանգուն մնալ պաշարման օրերին: Լեգենդը պատմում է, որ հենց դրանց շնորհիվ էին պահպանվում սրբավայրի մասունքներն ու ձեռագրերը։
Տաթևը դարեր շարունակ եղել է այն վայրը, որտեղ ճառագող հավատը միաձուլվում էր իմաստության ու քաղաքական զորության հետ, իսկ նրա պատերը լսել են և՛ աղոթքներ, և՛ ճակատագրական խոսքեր, որոնք որոշել են Սյունիքի ապագան:
Վանական համալիրի տարածքից դուրս, սակայն Որոտանի ժայռակոփ կիրճում գտնվում են այլ վանքեր, որոնք ավերվել են 1931 թվականի Զանգեզուրի երկրաշարժի ժամանակ։ Այս ամենին յուրահատուկ հմայլք են հաղորդում ձորի խորքում գտնվող Սատանի անձեռակերտ կամուրջը և Սյունյաց մեծ անապատը։ Վերջինս ավելի քան կես կիլոմետր երկարությամբ գետնուղով կապված էր Տաթևի վանքին, որը ևս վնասվել է երկրաշարժի պատճառով և փակվել քարերով։
4. Տաթևեր ճոպանուղի
10-15 րոպե
2010 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Տաթևի հովտում հնչած տոնական զանգերը ազդարարեցին ոչ միայն միջնադարյան վանքի վերածնունդը, այլև ինժեներական բացառիկ հրաշքի՝ «Տաթևի թևեր» ճոպանուղու բացումը։ 5.7 կմ երկարությամբ այս օդային ուղին կապում է Հալիձոր գյուղն ու Տաթևի վանքը՝ ընդգրկվելով Գինեսի ռեկորդների գրքում որպես աշխարհի ամենաերկար հետադարձելի ճոպանուղի։
Կառուցված լինելով ընդամենը 11 ամսում՝ այն զարմացրեց անգամ ամենափորձառու ճանապարհորդներին։ Վագոնները սահում են Որոտանի գետի խոր կիրճի վրայով՝ անցնելով դեպի հորիզոն ձգվող բլուրների ու անտառների վերևով։ Երեք հզոր աշտարակներ՝ ինչպես քարե պահապաններ, պահում են մալուխները, որոնց վրայով երկու վագոնները շարժվում են միմյանց հակառակ ուղղություններով։
Ավելի քան 300 մետր բարձրության վրա 11 րոպե տևող այս ճանապարհորդության ընթացքում ուղևորները ոչ միայն հասնում են Տաթևի վանք, այլև ականատես լինում անպշեցնող տեսարանների։ Յուրաքանչյուր վագոն կարող է տեղափոխել մինչև 30 ուղևոր, իսկ վեց հզոր մալուխները ապահովում են հարթ և անվտանգ ճանապարհորդությունը:
«Տաթևի թևեր»-ը պարզապես փոխադրման միջոց չէ՝ այլ դարպաս դեպի անցյալ, երբ, մոտենալով վանքին, զգում ես, թե ինչպես ժամանակն ու տարածությունը միահյուսվում են մեկ ամբողջական պատկերում։ Այստեղ հենց թռիչքն է վերածվում լեգենդի, որ իր թևերով տանում է դեպի Սյունիքի սիրտը:
Կառուցված լինելով ընդամենը 11 ամսում՝ այն զարմացրեց անգամ ամենափորձառու ճանապարհորդներին։ Վագոնները սահում են Որոտանի գետի խոր կիրճի վրայով՝ անցնելով դեպի հորիզոն ձգվող բլուրների ու անտառների վերևով։ Երեք հզոր աշտարակներ՝ ինչպես քարե պահապաններ, պահում են մալուխները, որոնց վրայով երկու վագոնները շարժվում են միմյանց հակառակ ուղղություններով։
Ավելի քան 300 մետր բարձրության վրա 11 րոպե տևող այս ճանապարհորդության ընթացքում ուղևորները ոչ միայն հասնում են Տաթևի վանք, այլև ականատես լինում անպշեցնող տեսարանների։ Յուրաքանչյուր վագոն կարող է տեղափոխել մինչև 30 ուղևոր, իսկ վեց հզոր մալուխները ապահովում են հարթ և անվտանգ ճանապարհորդությունը:
«Տաթևի թևեր»-ը պարզապես փոխադրման միջոց չէ՝ այլ դարպաս դեպի անցյալ, երբ, մոտենալով վանքին, զգում ես, թե ինչպես ժամանակն ու տարածությունը միահյուսվում են մեկ ամբողջական պատկերում։ Այստեղ հենց թռիչքն է վերածվում լեգենդի, որ իր թևերով տանում է դեպի Սյունիքի սիրտը:
5. Քարահունջ (Զորաց քարեր) աստղադիտարան
20-30 րոպե
Սյունիքի քամաշունչ տարածքներում, որտեղ բլուրները աննկատ ձուլվում են ընդարձակ տափաստաններին, գտնվում է խորհրդավոր Քարահունջը. վայր որտեղ երկինքն ու երկիրը դարեր շարունակ կարծես զրուցում են լռության մեջ։ Այս նախապատմական շրջանի պատմամշակութային արգելոցը հայտնի է նաև որպես «Զորաց քարեր»։ Հնագետները այս հնագույն կառույցը թվագրում են մ.թ.ա. VI-V հազարամյակներին, և թեև 2004 թվականին Հայաստանի կառավարությունն այս մեգալիթյան կառույցը ճանաչել է որպես աստղադիտարան, այլ հետազոտողներ պնդում են, որ այն դամբարանադաշտ է։
Հսկայական քարե բեկորները, զարմանալի ճշգրտությամբ դասավորված շրջանով, ունեն կլորացված անցքեր, որոնց միջով, հավանաբար, հին քրմերն ու աստղագետները հետևում էին աստղերին, նշում եղանակները և գուցե ստեղծում առաջին երկնային քարտեզները։ Մոտակայքում հայտնաբերված ժայռապատկերները վկայում են, որ այս տարածաշրջանի բնակիչները դեռ գրի հայտնվելուց առաջ տիրապետում էին տիեզերքի մասին զարմանալի ճշգրիտ գիտելիքների։
Երբ երեկոյան արևը թաքնվում է լեռների հետևում, իսկ Քարահունջի վերևի երկինքը ծաղկում է հազարավոր աստղերով, թվում է, թե քամու շշնջյունում դեռ կենդանի են նրանք, ովքեր պատասխաններ որոնելոց երբևէ նայել են երկինք։
Տեղական ավանդազրույցները պատմում են, թե այս քարերը պահպանում են Տիեզերքի ուժը և բացահայտում են այն միայն մաքուր մտքերով այցելուներին։ Այսօր Քարահունջը ոչ միայն հնագիտական հուշարձան է, այլև մի վայր, որտեղ անցյալն ու անսահման երկինքը միաձուլվում են մեկ մեծ գաղտնիքի մեջ։
Հսկայական քարե բեկորները, զարմանալի ճշգրտությամբ դասավորված շրջանով, ունեն կլորացված անցքեր, որոնց միջով, հավանաբար, հին քրմերն ու աստղագետները հետևում էին աստղերին, նշում եղանակները և գուցե ստեղծում առաջին երկնային քարտեզները։ Մոտակայքում հայտնաբերված ժայռապատկերները վկայում են, որ այս տարածաշրջանի բնակիչները դեռ գրի հայտնվելուց առաջ տիրապետում էին տիեզերքի մասին զարմանալի ճշգրիտ գիտելիքների։
Երբ երեկոյան արևը թաքնվում է լեռների հետևում, իսկ Քարահունջի վերևի երկինքը ծաղկում է հազարավոր աստղերով, թվում է, թե քամու շշնջյունում դեռ կենդանի են նրանք, ովքեր պատասխաններ որոնելոց երբևէ նայել են երկինք։
Տեղական ավանդազրույցները պատմում են, թե այս քարերը պահպանում են Տիեզերքի ուժը և բացահայտում են այն միայն մաքուր մտքերով այցելուներին։ Այսօր Քարահունջը ոչ միայն հնագիտական հուշարձան է, այլև մի վայր, որտեղ անցյալն ու անսահման երկինքը միաձուլվում են մեկ մեծ գաղտնիքի մեջ։
Ներառված է
-
Փորձառու վարորդներ
-
Օդորակիչով մեքենաներ
-
Շշալցված ջուր
-
Մեկնարկը (ավարտը) Երևանում ցանկացած վայրից
-
Տրանսպորտային միջոցի և ուղևորների ապահովագրություն
-
Լրացուցիչ կանգառներ երթուղում
Ներառված չէ
-
Զգալի շեղումներ երթուղուց
-
Ալկոհոլային խմիչքներ՝ ճաշով տարբերակն ընտրելու դեպքում
-
Աուդիոգիդեր
-
Wi-Fi տրանսպորտում
Առանձնահատկություններ
- Բացահայտեք հայկական գինու անկրկնելի համը
- Վայելեք բնության ոգեշնչող մեղեդին
- Նստեք Գինեսի ռեկորդների գրքում գրանցված աշխարհի ամենաերկար ճոպանուղին
- Բացահայտեք աշխարհի հնագույն աստղադիտարաններից մեկի գաղտնիքները
Ամրագրման պայմաններ
Չեղարկում և փոփոխում
Ծանոթացեք մեր էքսկուրսավարների հետ
Ռաֆֆի Հալաջյան
HY
EN
AR
Ես Ռաֆֆին եմ, ուրախ կլինեմ հանդիպել Ձեզ ու դառնալ Ձեր ընկերը՝ Հայաստանով շրջագայության ընթացքում։ Ազգությամբ հայ եմ, ապրել եմ Սիրիայում: Զբոսավարի աշխատանքս առանձնահատուկ նշանակություն ունի իմ հյուրերի համար։ Ես կիսվում եմ արտերկրում ապրող հայերի փորձով և պատմում, թե ինչպես է նրանց հաջողվել պահպանել իրենց մշակութային ժառանգությունը։
Անուշ Գևորգյան
HY
EN
ES
Իմ երկրի հանդեպ լցված եմ խորը սիրով և մեծ ոգևորությամբ եմ պատմում տեսարժան վայրերի մասին՝ ներկայացնելով տեղի ավանդույթները: Ինձ հետ Դուք կբացահայտեք Հայաստանի թաքնված գոհարները, Ձեզ հետ կկիսվեմ հետաքրքիր պատմություններով՝ ճամփորդությունը դարձնելով առավել հիշարժան: Միացե՛ք ինձ, և մենք միասին կունենանք մշակույթով, տպավորություններով և անմոռաց պահերով լի էքսկուրսիաներ: Դուք Հայաստանից կմեկնեք գեղեցիկ հուշերով և մեր երկրի հանդեպ մեծ գնահատանքով:
Լիանա Կարապետյան
HY
IT
Ես Լիանա Կարապետյանն եմ, իսկ իտալացիների համար՝ պարզապես Լիլիանա։ Ունեմ երկար տարիների աշխատանքային փորձ որպես զբոսավար և ավելի երկար՝ որպես իտալերեն լեզվի թարգմանիչ։ Ինչո՞ւ ընտրել ինձ։ Եթե ցանկանում եք ունենալ անմոռանալի հիշողություններ Հայաստան Ձեր այցից, ես պատրաստ եմ օգնել Ձեզ դրանում։
Աննա Մարտիրոսյան
HY
EN
Բարև բոլորին։ Ես Աննան եմ։ 2013թ.-ից աշխատում եմ որպես զբոսավար։ Եթե պատրաստ եք բացահայտել Հայաստանը, ես այդ ճանապարհորդությունը կդարձնեմ հետաքրքիր և անմոռանալի։ Ինձ հետ էքսկուրսիաները լի են հայկական մշակույթով, պատմությունով, կրոնով և ավանդույթներով։ Շրջագայության ավարտին Դուք կսիրահարվեք Հայաստանին և անպայման ցանկություն կունենաք կրկին վերադառնալ։
Ձեզ կարող է հետաքրքրել նաև՝
