Անհատական էքսկուրսիա. Էջմիածնի Մայր Տաճար, գանձարան, Զվարթնոց, Սևանա լիճ, Սևանավանք
Էջմիածնի Մայր Տաճար, Էջմիածնի գանձեր թանգարան, Զվարթնոցի տաճար, Սևանա լիճ, Սևանավանք
1. Էջմիածնի Մայր Տաճար
50-60 րոպե
Հնագույն հարթավայրի լռության մեջ՝ լեռների անշարժ հայացքի տակ, վեր է խոյանում Էջմիածնի Մայր Տաճարը՝ սրբավայր, որտեղ, ըստ ավանդության, երկինքն անգամ դիպել է երկրին։ Ասվում է, որ տեսիլքում Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը տեսավ Քրիստոսին՝ ձեռքին ոսկե մուրճ, որով Նա խփեց հողին՝ ցույց տալով այն վայրը, որտեղ պիտի կանգնի տաճարը։ Այսպես ծնվեց Էջմիածինը՝ «Միածինն իջավ», որը դարձավ Հայաստանի հոգևոր սիրտը։
Տաճարը կառուցվեց IV դարում, այն ժամանակ, երբ Հայաստանը դարձավ առաջին երկիրը, որը պետական կրոն հռչակեց քրիստոնեությունը: Այդ օրվանից այն հավատի ու հավերժ հույսի խորհրդանիշ դարձավ։
Էջմիածնի Մայր Տաճարի պատերը ականատես են եղել թագադրությունների և սգո արարողությունների, լսել են թագավորների ու խոնարհ ուխտավորների աղոթքները։ Այստեղ ամեն քար իր մեջ պահում է դարերի շունչը։
Տաճարին հարում են Սուրբ Հռիփսիմեի, Սուրբ Գայանեի և Սուրբ Շողակաթի եկեղեցիները՝ նվիրված այն կույս նահատակներին, որոնց արյունը սրբագործեց այս հողը։ Ներսում օդը լցված է խունկի բույրով, լամպերի մեղմ լույսով ու դարավոր աղոթքների շշուկով։ Այստեղ ժամանակը կորցնում է իր իշխանությունը, և յուրաքանչյուր այցելու զգում է, որ պատկանում է մեծ պատմության, որտեղ հավատը, զոհողությունը և սերը միահյուսված են։
Այսօր, ընդգրկված ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցուցակում, Էջմիածինը շարունակում է լուսավորել որպես հոգևոր փարոս՝ ուղղություն ցույց տալով միլիոնավոր սրտերի։
Տաճարը կառուցվեց IV դարում, այն ժամանակ, երբ Հայաստանը դարձավ առաջին երկիրը, որը պետական կրոն հռչակեց քրիստոնեությունը: Այդ օրվանից այն հավատի ու հավերժ հույսի խորհրդանիշ դարձավ։
Էջմիածնի Մայր Տաճարի պատերը ականատես են եղել թագադրությունների և սգո արարողությունների, լսել են թագավորների ու խոնարհ ուխտավորների աղոթքները։ Այստեղ ամեն քար իր մեջ պահում է դարերի շունչը։
Տաճարին հարում են Սուրբ Հռիփսիմեի, Սուրբ Գայանեի և Սուրբ Շողակաթի եկեղեցիները՝ նվիրված այն կույս նահատակներին, որոնց արյունը սրբագործեց այս հողը։ Ներսում օդը լցված է խունկի բույրով, լամպերի մեղմ լույսով ու դարավոր աղոթքների շշուկով։ Այստեղ ժամանակը կորցնում է իր իշխանությունը, և յուրաքանչյուր այցելու զգում է, որ պատկանում է մեծ պատմության, որտեղ հավատը, զոհողությունը և սերը միահյուսված են։
Այսօր, ընդգրկված ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցուցակում, Էջմիածինը շարունակում է լուսավորել որպես հոգևոր փարոս՝ ուղղություն ցույց տալով միլիոնավոր սրտերի։
2. Էջմիածնի գանձեր թանգարան
20-30 րոպե
Էջմիածնի հինավուրց մայր տաճարի հարավարևելյան հատվածում պահպանում է հայ ժողովրդի հոգևոր կյանքի ամենասրբազան գանձերից մեկը՝ «Էջմիածնի գանձեր» թանգարանը։ Սա պարզապես հավաքածու չէ, այլ հիշողության տաճար, որտեղ դարավոր հավատքն ու ավանդույթները շունչ են առնում։
Այստեղ խնամքով պահվում են սրբություններ, որոնց շուրջ դարեր շարունակ աղոթել ու խոնարհվել են հայ հավատացյալները։ Դրանցից ամենանշանավորը Սուրբ Գեղարդն է՝ այն նիզակը, որով խոցվեց Քրիստոսի կողը Գողգոթայում։ Այն պահվում է նրբաճաշակ արծաթե մասունքարանում։ Թանգարանում տեղ է գտել նաև Նոյյան Տապանից մասունք, որը դրված է 1698 թվականին պատրաստված մասունքարանի մեջ։ Այս սրբությունները խորհրդանիշներ են ոչ միայն հավատքի, այլև ճշմարտության հավերժ որոնման։
Ավանդությունը պատմում է, որ Տապանի մասունքը IV դարում տրվել է Սուրբ Հակոբ Մծբնեցուն, ով փորձել է բարձրանալ Արարատի գագաթ՝ գտնելու Տապանը, սակայն Աստծո կամքով խոր քուն է մտել։ Եվ ահա Տիրոջ հրեշտակը մասունքարանը դնում է նրա գլխավերևում՝ ասելով. «Արթնացիր, վերցրու սրբությունը և իջիր, քանզի Տապանը մնալու է քեզ հետ»։ Այդպես Նոյյան Տապանի լեգենդը շարունակվեց հայոց հողում։
Սակայն թանգարանի գանձերը դրանով չեն սահմանափակվում։ Սուրբ Սեղանի տակ կատարված պեղումների ժամանակ գտնվել են հնագույն սեղանի մնացորդներ, որոնք թվագրվում են 301-303 թթ.՝ հենց այն տարիներին, երբ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը հիմնում էր առաջին քրիստոնեական եկեղեցին Հայաստանում։
Այսօր «Էջմիածնի գանձեր» թանգարանը պարզապես ցուցադրություն չէ, այլ հավատքի կենդանի մատյան, որտեղ անցյալն ու ներկան հանդիպում են միմյանց, և յուրաքանչյուր մասունք շնչում է հավերժությամբ
Այստեղ խնամքով պահվում են սրբություններ, որոնց շուրջ դարեր շարունակ աղոթել ու խոնարհվել են հայ հավատացյալները։ Դրանցից ամենանշանավորը Սուրբ Գեղարդն է՝ այն նիզակը, որով խոցվեց Քրիստոսի կողը Գողգոթայում։ Այն պահվում է նրբաճաշակ արծաթե մասունքարանում։ Թանգարանում տեղ է գտել նաև Նոյյան Տապանից մասունք, որը դրված է 1698 թվականին պատրաստված մասունքարանի մեջ։ Այս սրբությունները խորհրդանիշներ են ոչ միայն հավատքի, այլև ճշմարտության հավերժ որոնման։
Ավանդությունը պատմում է, որ Տապանի մասունքը IV դարում տրվել է Սուրբ Հակոբ Մծբնեցուն, ով փորձել է բարձրանալ Արարատի գագաթ՝ գտնելու Տապանը, սակայն Աստծո կամքով խոր քուն է մտել։ Եվ ահա Տիրոջ հրեշտակը մասունքարանը դնում է նրա գլխավերևում՝ ասելով. «Արթնացիր, վերցրու սրբությունը և իջիր, քանզի Տապանը մնալու է քեզ հետ»։ Այդպես Նոյյան Տապանի լեգենդը շարունակվեց հայոց հողում։
Սակայն թանգարանի գանձերը դրանով չեն սահմանափակվում։ Սուրբ Սեղանի տակ կատարված պեղումների ժամանակ գտնվել են հնագույն սեղանի մնացորդներ, որոնք թվագրվում են 301-303 թթ.՝ հենց այն տարիներին, երբ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը հիմնում էր առաջին քրիստոնեական եկեղեցին Հայաստանում։
Այսօր «Էջմիածնի գանձեր» թանգարանը պարզապես ցուցադրություն չէ, այլ հավատքի կենդանի մատյան, որտեղ անցյալն ու ներկան հանդիպում են միմյանց, և յուրաքանչյուր մասունք շնչում է հավերժությամբ
3. Զվարթնոցի տաճար
30-40 րոպե
Արմավիրի հարթավայրում՝ հեռվում փառահեղ Մասիսի գագաթի ներքո, երբեմնի փառքով էր կանգնած Զվարթնոցը՝ 7-րդ դարի ճարտարապետական գլուխգործոց, որը վկայում էր հայ վարպետների հանճարեղ միտքն ու համարձակությունը։ Բարձրացված վիթխարի սյուների վրա այն զարմացնում էր իր բարդ կառուցվածքով ու շքեղությամբ: Թվում էր թե այն անհասանելի իր ժամանակի համար։ Զվարթնոցը կանգուն մնաց մինչև X դարը, երբ ուժգին երկրաշարժը ավերեց այն՝ թողնելով կորուսյալ հրաշքի առեղծված և լուռ ավերակներ։
Միայն 20-րդ դարի սկզբին հնագիտական պեղումների ընթացքում ճարտարապետ Թորոս Թորամանյանը, հավաքելով սփռված քարերն ու մնացորդները, վերակերտեց տաճարի պատկերը՝ առաջարկելով համարձակ վերականգնում։ Թեպետ շատ մասնագետներ այդ ժամանակ կասկածում էին, թե այդպիսի վեհաշուք կառույց կարող կառուցվել 7-րդ դարում, սակայն անակնկալ հաստատում եղավ Ֆրանսիայում հայտնաբերված գտածոն՝ փարիզյան Սեն-Շապել տաճարի բաս-ռելիեֆը, որտեղ պատկերված է Զվարթնոցը Նոյյան տապանի ֆոնին և որի պատկերը լիովին համապատասխանում էր Թորամանյանի մոդելին:
«Զվարթնոց» նշանակում է «զարթոնք պահող հրեշտակների տաճար», և այսօր էլ, նույնիսկ ավերակների մեջ, շարունակում է պահել իր դարաշրջանի վեհությունը։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկված Զվարթնոցը մնում է այն վայրը, որտեղ քարերն իրենք են պատմում, իսկ երևակայությունը նորից ու նորից վերակենդանացնում է կորուսյալ հրաշքը:
Միայն 20-րդ դարի սկզբին հնագիտական պեղումների ընթացքում ճարտարապետ Թորոս Թորամանյանը, հավաքելով սփռված քարերն ու մնացորդները, վերակերտեց տաճարի պատկերը՝ առաջարկելով համարձակ վերականգնում։ Թեպետ շատ մասնագետներ այդ ժամանակ կասկածում էին, թե այդպիսի վեհաշուք կառույց կարող կառուցվել 7-րդ դարում, սակայն անակնկալ հաստատում եղավ Ֆրանսիայում հայտնաբերված գտածոն՝ փարիզյան Սեն-Շապել տաճարի բաս-ռելիեֆը, որտեղ պատկերված է Զվարթնոցը Նոյյան տապանի ֆոնին և որի պատկերը լիովին համապատասխանում էր Թորամանյանի մոդելին:
«Զվարթնոց» նշանակում է «զարթոնք պահող հրեշտակների տաճար», և այսօր էլ, նույնիսկ ավերակների մեջ, շարունակում է պահել իր դարաշրջանի վեհությունը։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկված Զվարթնոցը մնում է այն վայրը, որտեղ քարերն իրենք են պատմում, իսկ երևակայությունը նորից ու նորից վերակենդանացնում է կորուսյալ հրաշքը:
4. Սևանա լիճ
Բարձր լեռնաշղթաների գրկում փառքով փայլում է Սևանը՝ Հայաստանի կապույտ սիրտը, որի զարկերը ներդաշնակվում են քամիների ու արևի հետ։ Լեգենդը պատմում է, որ այստեղ երբեմնի կանաչ հովիտ էր, մինչև որ երկինքը թափեց իր արցունքները և լցրեց այն ջրով՝ մարդկանց պարգևելով անգին գանձ։
Այսօր, 1400 քառակուսի կիլոմետր տարածք ունեցող Սևանը իր խորքում պահում է դարերի լռությունը։ Նրա ջրերը սնվում են 28 գետերից և միայն Հրազդանն է տանում դրանք հեռուն՝ ասես հսկելով լճի հարստությունը։ Մինչև 3000 մետր բարձրացող լեռները կազմել են նրա լուռ շրջանակը, իսկ բյուրեղյա ջուրը փոխում է իր գույնը՝ երկնագույնից մինչև մուգ սափիր, արտացոլելով երկնքի տրամադրությունը։ Արշալույսին Սևանը ոսկեգույն է, մայրամուտին՝ կարմիր ու մանուշակագույն՝ դառնալով կենդանի հայելի երկնքի համար։
Հնագույն ժամանակներից լիճը սուրբ է համարվել: Նրա ափերին բարձրացվել են աղոթքներ, կատարվել են ծեսեր, և նրանից խնդրել են պաշտպանություն ու օրհնություն։ Սևանի մաքուր խորքում կարծես ապրում է Հայաստանի հոգին՝ հպարտ, մաքուր և հավերժական։ Բավական է ականջ դնել ալիքների մեղմ շառաչին, և թվում է՝ լսում ես հնագույն մի ձայն, որ պատմում է երկրի մասին, որտեղ ջուրն ու երկինքը հավերժ կապված են սիրով։
Այսօր, 1400 քառակուսի կիլոմետր տարածք ունեցող Սևանը իր խորքում պահում է դարերի լռությունը։ Նրա ջրերը սնվում են 28 գետերից և միայն Հրազդանն է տանում դրանք հեռուն՝ ասես հսկելով լճի հարստությունը։ Մինչև 3000 մետր բարձրացող լեռները կազմել են նրա լուռ շրջանակը, իսկ բյուրեղյա ջուրը փոխում է իր գույնը՝ երկնագույնից մինչև մուգ սափիր, արտացոլելով երկնքի տրամադրությունը։ Արշալույսին Սևանը ոսկեգույն է, մայրամուտին՝ կարմիր ու մանուշակագույն՝ դառնալով կենդանի հայելի երկնքի համար։
Հնագույն ժամանակներից լիճը սուրբ է համարվել: Նրա ափերին բարձրացվել են աղոթքներ, կատարվել են ծեսեր, և նրանից խնդրել են պաշտպանություն ու օրհնություն։ Սևանի մաքուր խորքում կարծես ապրում է Հայաստանի հոգին՝ հպարտ, մաքուր և հավերժական։ Բավական է ականջ դնել ալիքների մեղմ շառաչին, և թվում է՝ լսում ես հնագույն մի ձայն, որ պատմում է երկրի մասին, որտեղ ջուրն ու երկինքը հավերժ կապված են սիրով։
5. Սևանավանք
50-60 րոպե
Սևանի հյուսիս-արևմտյան ափից բացվում է ապշեցնող տեսարան՝ լճի հայելային մակերևույթից վեհորեն բարձրանում է հինավուրց տաճարներով պսակված թերակղզին: Այստեղ, 874 թվականին թագավոր Աշոտ Բագրատունու դստեր՝ թագուհի Մարիամի նախաձեռնությամբ, հիմնադրվեց Սևանավանքը՝ Հայաստանի կապույտ գոհարի հոգևոր պահապանը։
Անսահման կապույտ երկնքի և Սևանի փիրուզագույն ջրերի ֆոնին Սուրբ Առաքելոց և Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիները կարծես կախված լինեն երկնքի ու երկրի միջև: Նրանց քարե պատերը հիշում են դարավոր աղոթքներ, քամիների շշունջ և շրերի վրայով տարաված զանգերի ղողանջ: Դարեր շարունակ վանքը եղել է ոչ միայն աղոթքի վայր, այլև բերդ, որը պաշտպանել է թերակղզին թշնամու հարձակումներից։ Լեգենդները պատմում են թանկարժեք ձեռագրերի և սրբությունների մասին, որոնք թաքցված են եղել վանքի պատերի մեջ ու փրկվել են նրան աղետներից։
Այսօր, կանգնելով թերակղզու գագաթին, կարելի է տեսնել, թե ինչպես է լույսը խաղում լճի ալիքների վրա, իսկ հեռավոր լեռները գրկում են այս վեհաշուք տեսարանը։ Սևանավանքը մնում է Հայաստանի ամենահայտնի խորհրդանիշներից մեկը՝ վայր, որտեղ բնության հմայքն ու հոգևոր ժառանգության վեհությունը միաձուլվում են մեկ ամբողջության մեջ։
Անսահման կապույտ երկնքի և Սևանի փիրուզագույն ջրերի ֆոնին Սուրբ Առաքելոց և Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիները կարծես կախված լինեն երկնքի ու երկրի միջև: Նրանց քարե պատերը հիշում են դարավոր աղոթքներ, քամիների շշունջ և շրերի վրայով տարաված զանգերի ղողանջ: Դարեր շարունակ վանքը եղել է ոչ միայն աղոթքի վայր, այլև բերդ, որը պաշտպանել է թերակղզին թշնամու հարձակումներից։ Լեգենդները պատմում են թանկարժեք ձեռագրերի և սրբությունների մասին, որոնք թաքցված են եղել վանքի պատերի մեջ ու փրկվել են նրան աղետներից։
Այսօր, կանգնելով թերակղզու գագաթին, կարելի է տեսնել, թե ինչպես է լույսը խաղում լճի ալիքների վրա, իսկ հեռավոր լեռները գրկում են այս վեհաշուք տեսարանը։ Սևանավանքը մնում է Հայաստանի ամենահայտնի խորհրդանիշներից մեկը՝ վայր, որտեղ բնության հմայքն ու հոգևոր ժառանգության վեհությունը միաձուլվում են մեկ ամբողջության մեջ։
Ներառված է
-
Փորձառու վարորդներ
-
Օդորակիչով մեքենաներ
-
Շշալցված ջուր
-
Մեկնարկը (ավարտը) Երևանում ցանկացած վայրից
-
Տրանսպորտային միջոցի և ուղևորների ապահովագրություն
-
Լրացուցիչ կանգառներ երթուղում
Ներառված չէ
-
Զգալի շեղումներ երթուղուց
-
Ալկոհոլային խմիչքներ՝ ճաշով տարբերակն ընտրելու դեպքում
-
Աուդիոգիդեր
-
Wi-Fi տրանսպորտում
Առանձնահատկություններ
- Ուսումնասիրեք ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային մշակութային ժառանգության անկրկնելի տեսարժան վայրերը
- Այցելեք աշխարհում առաջին քրիստոնեական տաճարը
- Տեսեք Սուրբ Գեղարդը և Նոյյան Տապանի մասունքները
- Այցելեք Եվրասիայի ամենախոշոր բարձրլեռնային քաղցրահամ լճերից մեկը
*Հարկ կլինի բարձրանալ 200 աստիճան՝ Սևանավանք հասնելու համար
Ամրագրման պայմաններ
Չեղարկում և փոփոխում
Ծանոթացեք մեր էքսկուրսավարների հետ
Կարեն Խաչատրյան
RU
HY
EN
Սիրելի ընկերներ, անունս Կարեն է, և ես Ձեր էքսկուրսավարն եմ մեր հրաշք Հայաստանում։ Տարիների փորձը թույլ է տալիս ինձ կազմակերպել հագեցած էքսկուրսիաներ երկրի ամենահայտնի և հետաքրքիր վայրերով։ Ես կյանքի եմ կոչում պատմությունը, սաղմոսներ եմ երգում հնագույն եկեղեցիներում և պատմում տպավորիչ լեգենդներ՝ Ձեր ճանապարհորդությունը դարձնելով անմոռանալի։ Ինձ հետ Ձեզ սպասվում է ապահով, ճանաչողական և վառ ուղևորություն։
Խաչատուր Միրզոյան
HY
EN
Անունս Խաչատուր է: 2012թ.-ից աշխատում եմ որպես զբոսավար։ Սիրում եմ մարդկանց հետ շփումը և միշտ փորձում, որ էքսկուրսիան արդարացնի մեր հյուրերի սպասելիքները։
Մարինա Միրումյան
RU
HY
EN
Բարև Ձեզ։ Ես Մարինա Միրումյանն եմ՝ «Հյուր սերվիս» ընկերության զբոսավարներից։ Դեռ չե՞ք այցելել Հայաստանը։ Այդ դեպքում անպայման նախատեսե՛ք մոտակա այց և դարձե՛ք մեր հյուրը։ Միացե՛ք «Հյուր սերվիս»-ի իմ կողմից անցկացվող էքսկուրսիաներին՝ բացահայտելու մեր ժողովրդի անսահման հյուրընկալությունը, մեր լեռնային երկրի ապշեցուցիչ տեսարանները, հին մշակույթն ու ավանդույթները, համեղ խոհանոցը և շատ ավելին։ «Հյուր սերվիս»-ի հետ Դուք կունենաք անմոռանալի հիշողություններ։
Թամարա Առաքելյան
HY
EN
Ես Թամարան եմ։ Ապրում եմ Հայաստանում և Հայաստանով։ Եթե ուզում եք զգալ Հայաստանի համը, բույրը, գույները, սիրահարվել մեր երկրին, ուրեմն եկե՛ք միասին գնանք տուրի։ Ինչպես բոլոր հյուրերիս դեպքում՝ վստահ եմ՝ Դուք նույնպես կուզեք կրկին վերադառնալ։
Ձեզ կարող է հետաքրքրել նաև՝
