Անհատական էքսկուրսիա. Խոր Վիրապի վանք, Նորավանք, Ջերմուկ, Հին Արենի գինու գործարան
Խոր Վիրապի վանք, Նորավանք, Ջերմուկ, Հին Արենի գինու գործարան (էքսկուրսիա և համտես)
1. Խոր Վիրապի վանք
50-60 րոպե
Արարատյան դաշտի լայնաթև գրկում, որտեղ ձյունածածկ լեռան հսկայական հայացքի տակ դողում է օդը, վեր է խոյանում Խոր Վիրապը՝ սրբավայր, որտեղ Լեգենդը, հավատը և Հայաստանի սրտի զարկը դառնում են մեկ ամբողջություն։ Ասում են՝ այստեղ, խոր ու մութ փոսում, թագավոր Տրդատ Գ-ն ատելությամբ բանտարկեց Գրիգոր Լուսավորչին՝ իր ժողովրդին նոր լույս քարոզելու համար։ Տարիներ հոսեցին մթության մեջ, մինչև որ քարե պատերի ներսում տեղի ունեցավ հրաշք. Գրիգորի ձեռքերով բժշկվեց հենց այն թագավորը, ով հրամայել էր նրան շղթայել։ Գթասրտությամբ ցնցված Տրդատը բարձրացրեց քրիստոնեության դրոշը՝ դարձնելով Հայաստանը առաջին երկիրը, որն այն ընդունեց որպես պետական կրոն։
Այսօր այցելուները կարող են իջնել նույն նեղ խուցը՝ շնչելով այն զով օդը, որ առ այսօր կրում է անվերջ աղոթքների ծանրությունը։ Այս բլրից Արարատ լեռը այնքան մոտ է, որ թվում է՝ ձեռք մեկնես՝ կհպվես։ Առավոտյան նրա լանջերը ոսկու շողերի մեջ են լողում, իսկ երեկոյան ծածկվում են նրա կարմիր բոցերի մեջ։ Խոր Վիրապը մնում է այն վայրը, որտեղ ժամանակը կանգ է առնում, պատմության շշուկը հնչում է քամու մեջ, իսկ Արարատի տեսարանը հոգու խորքումարթնացնում է հավերժի զգացումը։
Մի զրույց կա, թե Մասիսի լանջին Նոյը տապանով վայրէջք կատարեց և այդտեղ խաղողի որթ տնկեց։ Օգոստոսին, երբ հալվում է Սիս լեռան ձյունը, խաղողն առաջին բերքն է տալիս՝ ի փառաբանում Հայկ նահապետի հաղթանակի, որով էլ սկսում է հայոց տոմարի Նոր Տարին, այժմ դա նշվում է որպես խաղողօրհնեք։ Հոկտեմբերին, երբ ձյունն իր սավանով ծածկում է Սիսի լանջերը, հայերը մաճառ են սարքում՝ ի նշանավորումն նրա, որ ժամանակն է գինի պատրաստել, այդպես էլ սկսում է գինու փառատոնը։
Այսօր այցելուները կարող են իջնել նույն նեղ խուցը՝ շնչելով այն զով օդը, որ առ այսօր կրում է անվերջ աղոթքների ծանրությունը։ Այս բլրից Արարատ լեռը այնքան մոտ է, որ թվում է՝ ձեռք մեկնես՝ կհպվես։ Առավոտյան նրա լանջերը ոսկու շողերի մեջ են լողում, իսկ երեկոյան ծածկվում են նրա կարմիր բոցերի մեջ։ Խոր Վիրապը մնում է այն վայրը, որտեղ ժամանակը կանգ է առնում, պատմության շշուկը հնչում է քամու մեջ, իսկ Արարատի տեսարանը հոգու խորքումարթնացնում է հավերժի զգացումը։
Մի զրույց կա, թե Մասիսի լանջին Նոյը տապանով վայրէջք կատարեց և այդտեղ խաղողի որթ տնկեց։ Օգոստոսին, երբ հալվում է Սիս լեռան ձյունը, խաղողն առաջին բերքն է տալիս՝ ի փառաբանում Հայկ նահապետի հաղթանակի, որով էլ սկսում է հայոց տոմարի Նոր Տարին, այժմ դա նշվում է որպես խաղողօրհնեք։ Հոկտեմբերին, երբ ձյունն իր սավանով ծածկում է Սիսի լանջերը, հայերը մաճառ են սարքում՝ ի նշանավորումն նրա, որ ժամանակն է գինի պատրաստել, այդպես էլ սկսում է գինու փառատոնը։
2. Նորավանք
50-60 րոպե
Վայոց Ձորի սրտում՝ կարմրավուն ժայռերի գրկում, որոնք կարծես բնությունն ինքը կանգնեցրել է որպես անառիկ պարիսպներ, թաքնված է Նորավանքը՝ հնագույն վանական համալիր, որ դարեր շարունակ եղել է Հայաստանի հոգևոր ու մշակութային կենտրոններից մեկը։ Նրա պատերը բարձրանում են Արփա գետի գեղատեսիլ կիրճի եզերքին, որտեղ լռությունը խախտում են միայն ուխտավորների քայլերի արձագանքն ու լեռներում թևածող արծիվների ճիչերը։ Վերջինս հայտնի է որպես Ամաղու գետի հովիտ, որը հանդիսանում է Հայաստանում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների թեկնածու՝ իբրև բնական հուշարձան։
Համալիրը ստեղծվել է XIII դարում, որի կենտրոնում կանգնած է իր քարերի մեջ դարերի շունչը պահող Սուրբ Կարապետ եկեղեցին (1216-1221)։ Հյուսիսում բարձրանում է Սուրբ Գրիգոր եկեղեցին (1275), իսկ ամբողջ համալիրի գոհարը Սուրբ Աստվածածնի եկեղեցին է (1339)՝ իր նշանավոր արևմտյան ճակատով։ Երկրորդ հարկ տանող նեղ ու բուրգաձև աստիճանները դարձել են Նորավանքի խորհրդանիշը՝ ճարտարապետների հիացմունքի առարկան։ Դրանք, կարծես օդում կախված, միացնում են երկինքն ու երկիրը՝ յուրաքանչյուր քայլը դարձնելով հոգևոր բարձրացման ճանապարհ։
Դարերի ընթացքում վանքը դիմակայել է պատերազմների, երկրաշարժերի ու ամայացման, բայց միշտ վերածնվել է՝ ինչպես փունիկը մոխիրներից։ Այսօր Նորավանքը ոչ միայն ճարտարապետական գլուխգործոց է, այլև ուժի վայր, որտեղ բնության խստաշունչ գեղեցկությունն ու վարպետ ճարտարապետությունը միաձուլվել են հավերժական ներդաշնակության։
Համալիրը ստեղծվել է XIII դարում, որի կենտրոնում կանգնած է իր քարերի մեջ դարերի շունչը պահող Սուրբ Կարապետ եկեղեցին (1216-1221)։ Հյուսիսում բարձրանում է Սուրբ Գրիգոր եկեղեցին (1275), իսկ ամբողջ համալիրի գոհարը Սուրբ Աստվածածնի եկեղեցին է (1339)՝ իր նշանավոր արևմտյան ճակատով։ Երկրորդ հարկ տանող նեղ ու բուրգաձև աստիճանները դարձել են Նորավանքի խորհրդանիշը՝ ճարտարապետների հիացմունքի առարկան։ Դրանք, կարծես օդում կախված, միացնում են երկինքն ու երկիրը՝ յուրաքանչյուր քայլը դարձնելով հոգևոր բարձրացման ճանապարհ։
Դարերի ընթացքում վանքը դիմակայել է պատերազմների, երկրաշարժերի ու ամայացման, բայց միշտ վերածնվել է՝ ինչպես փունիկը մոխիրներից։ Այսօր Նորավանքը ոչ միայն ճարտարապետական գլուխգործոց է, այլև ուժի վայր, որտեղ բնության խստաշունչ գեղեցկությունն ու վարպետ ճարտարապետությունը միաձուլվել են հավերժական ներդաշնակության։
3. Հին Արենի գինու գործարան
30-40 րոպե
Վայոց Ձորը այն վայրն է, որտեղ արևն ու քարը դարեր շարունակ պահել են գինու գաղտնիքը, իսկ Արենի գյուղը դարձել է այդ հնագույն ավանդության բանալին։ Այստեղ՝ քարանձավների խորքում, հնագետները հայտնաբերեցին աշխարհի ամենահին գինեգործական համալիրը՝ վկայություն այն մասին, որ մարդն ու խաղողը միավորվել են այս հողի վրա հազարամյակներ առաջ։ Այդ օրվանից Արենիի յուրաքանչյուր վազ կարծես իր մեջ է կրում դարերի հիշողությունը՝ պարգևելով ողկույզներ, որոնք լեցուն են հնագույն Հայաստանի բույրով։
«Հին Արենի» գինու գործարանը շարունակությունն է այդ լեգենդի՝ վերածելով խաղողը անցյալի և ապագայի կենդանի պատգամի։ Այստեղ ավանդույթն ու նորարարությունը քայլում են կողք կողքի: Ժամանակակից սրահներում, որտեղ թևածում է թարմ գինու բույրը, պատմական խաղողի տեսակները ժամանակակից տեխնոլոգիաների շնորհիվ ստանում են նոր կյանք։ Եվ նույնիսկ ունենալով ավելի քան 250 տոննա վերամշակման կարողություն՝ յուրաքանչյուր բաժակում զգացվում է ոչ թե այս ծավալը, այլ հոգին։
Այս գինին պարզապես խմիչք չէ՝ այն Վայոց Ձորի արևահամ ու քամիներով լցված ձայնն է։ Յուրաքանչյուր կում հրավիրում է լսել հնագույն քարանձավների շշունջը, զգալ հավերժության շունչը և հասկանալ, թե ինչու է Արենին համարվում հայկական գինեգործության օրրան։
«Հին Արենի» գինու գործարանը շարունակությունն է այդ լեգենդի՝ վերածելով խաղողը անցյալի և ապագայի կենդանի պատգամի։ Այստեղ ավանդույթն ու նորարարությունը քայլում են կողք կողքի: Ժամանակակից սրահներում, որտեղ թևածում է թարմ գինու բույրը, պատմական խաղողի տեսակները ժամանակակից տեխնոլոգիաների շնորհիվ ստանում են նոր կյանք։ Եվ նույնիսկ ունենալով ավելի քան 250 տոննա վերամշակման կարողություն՝ յուրաքանչյուր բաժակում զգացվում է ոչ թե այս ծավալը, այլ հոգին։
Այս գինին պարզապես խմիչք չէ՝ այն Վայոց Ձորի արևահամ ու քամիներով լցված ձայնն է։ Յուրաքանչյուր կում հրավիրում է լսել հնագույն քարանձավների շշունջը, զգալ հավերժության շունչը և հասկանալ, թե ինչու է Արենին համարվում հայկական գինեգործության օրրան։
4. Ջերմուկ
50-60 րոպե
Վայոց Ձորի հյուսիսարևելքում՝ լեռնաշղթաների ու խիտ անտառների գրկում է գտնվում Ջերմուկը՝ առողջության և խաղաղության խորհրդանիշ դարձած առողջարանային քաղաքը։ Այստեղ, լեռների լռության ու թարմության մեջ, բխում են աղբյուրներ, որոնցից յուրաքանչյուրը ունի իր համն ու բնույթը՝ սկսած բյուրեղյա մաքուր քաղցրահամ ջրերից մինչև հանքանյութերով հարուստ հոսքեր, որոնք դարեր շարունակ ծառայել են բուժման և ուժերի վերականգնման համար։
Ջերմուկը հյուրերին դիմավորում է մեղմ կլիմայով, զով ու արևաշատ ամառներով, պայծառ ու մաքուր օրերով, ձյունաշատ, բայց խաղաղ ու անքամի ձմեռներով։ Լեռնային օդը, լցված սոսիների ու դաշտային ծաղիկների բույրով, կարծես ինքնին լինի բուժիչ էլիքսիր։ Քաղաքի առողջարանները, շրջապատված գեղատեսիլ բնանկարով, առաջարկում են ոչ միայն հանգիստ, այլև լիարժեք վերածնունդ, որտեղ մարմինն ու հոգին գտնում են իրենց ներդաշնակությունը։
Լեգենդը պատմում է, որ Ջերմուկի բուժիչ ջրերը առաջինը հայտնաբերել են հովիվները՝ նկատելով թե ինչպես է այդ ջուրը բուժում իրենց կենդանիների վերքերը։ Այդ ժամանակներից ի վեր՝ թե հասարակ մարդիկ, թե ազնվականներ եկել են այստեղ՝ ուժ ու ներշնչանք ստանալու։
Այսօր Ջերմուկը ոչ միայն առողջարանային կենտրոն է, այլև վայր, որտեղ լեռները, ջուրը և մարդը ապրում են հազվագյուտ ներդաշնակությամբ՝ յուրաքանչյուր այցելուի պարգևելով ներքին խաղաղություն և վերածնման զգացում։
Ջերմուկը հյուրերին դիմավորում է մեղմ կլիմայով, զով ու արևաշատ ամառներով, պայծառ ու մաքուր օրերով, ձյունաշատ, բայց խաղաղ ու անքամի ձմեռներով։ Լեռնային օդը, լցված սոսիների ու դաշտային ծաղիկների բույրով, կարծես ինքնին լինի բուժիչ էլիքսիր։ Քաղաքի առողջարանները, շրջապատված գեղատեսիլ բնանկարով, առաջարկում են ոչ միայն հանգիստ, այլև լիարժեք վերածնունդ, որտեղ մարմինն ու հոգին գտնում են իրենց ներդաշնակությունը։
Լեգենդը պատմում է, որ Ջերմուկի բուժիչ ջրերը առաջինը հայտնաբերել են հովիվները՝ նկատելով թե ինչպես է այդ ջուրը բուժում իրենց կենդանիների վերքերը։ Այդ ժամանակներից ի վեր՝ թե հասարակ մարդիկ, թե ազնվականներ եկել են այստեղ՝ ուժ ու ներշնչանք ստանալու։
Այսօր Ջերմուկը ոչ միայն առողջարանային կենտրոն է, այլև վայր, որտեղ լեռները, ջուրը և մարդը ապրում են հազվագյուտ ներդաշնակությամբ՝ յուրաքանչյուր այցելուի պարգևելով ներքին խաղաղություն և վերածնման զգացում։
Ներառված է
-
Փորձառու վարորդներ
-
Օդորակիչով մեքենաներ
-
Շշալցված ջուր
-
Մեկնարկը (ավարտը) Երևանում ցանկացած վայրից
-
Տրանսպորտային միջոցի և ուղևորների ապահովագրություն
-
Լրացուցիչ կանգառներ երթուղում
Ներառված չէ
-
Զգալի շեղումներ երթուղուց
-
Ալկոհոլային խմիչքներ՝ ճաշով տարբերակն ընտրելու դեպքում
-
Աուդիոգիդեր
-
Wi-Fi տրանսպորտում
Առանձնահատկություններ
- Հիացեք դեպի Բիբլիական Արարատ լեռը բացվող գեղեցիկ տեսարանով
- Տեսեք յուրահատուկ երկհարկանի վանք
- Վայելեք ջրվեժի նուրբ և պարզ մեղեդին
- Բացահայտեք հայկական գինու անկրկնելի համը
*Բարձր ճնշման հետ խնդիրներ ունեցող մարդկանց խորհուրդ չի տրվում մասնակցել այս էքսկուրսիային
Ամրագրման պայմաններ
Չեղարկում և փոփոխում
Ծանոթացեք մեր էքսկուրսավարների հետ
Աննա Հարությունյան
RU
HY
EN
Ես Աննան եմ։ 2010թ.-ից զբոսաշրջիկներին օգնում եմ ոչ միայն բացահայտել Հայաստանի զարմանալի ինքնատիպությունը, պատմության խորությունը և գոյության ֆենոմենը, այլև նրանց օգնում բացահայտել մեր հայրենիքում ներդաշնակ ու խաղաղ ապրելու գաղտնիքները։
Գայանե Մկրտչյան
RU
HY
EN
Ես Գայանեն եմ՝ մի մասնիկը Հայաստանի։ Ուզո՞ւմ ես առնել բույրը այս երկրի, զգալ դարերով եկած մեր ուտեստների համը, լսել անհուն գետերի շառաչը և բարձրաբերձ լեռների շշունջը, իսկ ինչո՞ւ ոչ՝ ականջ դնել քարակոփ կոթողների պատմությանը։ Ե՛կ միասին բացահայտենք այս հնամենի երկիրը։
Անուշ Մալյանց
FR
FA
Ես Անուշ Մալյանցն եմ։ 2008թ.-ից աշխատում եմ «Հյուր սերվիս» ընկերությունում որպես զբոսավար՝ ֆրանսերեն և պարսկերեն լեզուներով։ Սիրով կսպասեմ Ձեզ Հայաստանում և կօգնեմ բացահայտել այս հրաշք երկիրը։ Նաև կպատմեմ, թե ինչու եմ 2001թ.-ից ընտանիքիս հետ այստեղ բնակվում։
Հիլդա Մանսուրյան
HY
AR
Անունս՝ Հիլտա Մանսուրեան: Ծննդավայրս՝ Հալեպ: 2000 թուականեն մինչև այսօր կամավոր կաշխատեմ ՀՕՄ-ի (Հայ օգնութեան միություն) մէջ: Կաշխատւմ հայկական ասեղնագործ և սբօսավ: Ինչո՞ւ ընտրել ինձ: Կուզեմ՝ խումբս տպավորված վերադառնա հայրենիքիս պատմութեան գեղեցկութեան եւ մանավանդ ժպտերէս հիւրընկալուեան համար:
Ձեզ կարող է հետաքրքրել նաև՝
