Որոտանի կիրճի խոր անդունդի եզրին, կարծես կախված երկնքի ու ժայռերի միջև, վեր է խոյանում Որոտնավանքը՝ միջնադարյան վանական համալիր, որի քարերը շնչում են դարերի հուշն ու լեգենդները։ Նրա պատմությունը սկիզբ է առնում 1000 թվականին, երբ Սյունիքի թագուհի Շահանուխտը հրամայում է կառուցել այս սրբավայրը՝ իր հոգևոր ընծան վստահելով հավերժությանը։
Համալիրը ներառում է Սուրբ Գրիգորի, Սուրբ Ստեփանոսի և Սուրբ Կարապետի եկեղեցիները, ընդարձակ բակ, սյունազարդ սրահ, ուխտավորների տուն և հին գերեզմանոց։ Սակայն առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում Սուրբ Գրիգորի եկեղեցին, որից այսօր պահպանվել են միայն ավերակները։ Մատենագիր Ստեփանոս Օրբելյանը վկայում է, որ այն հիմնադրել է հենց Գրիգոր Լուսավորիչը, իսկ հետագայում վերակառուցել է վանական Ստեփանոսը՝ պատերին խոնարհության ու տոկունության ոգի փոխանցելով։
Դարեր շարունակ մարդիկ հավատացել են, թե եկեղեցու պատերը օժտված են օձի խայթոցից բուժելու զորությամբ։ Այդ պատճառով ուխտավորները, հաղթահարելով երկար ճանապարհներ, գալիս էին այստեղ՝ փրկություն ու հույս որոնելու։ Այսպես Որոտնավանքը դարձավ այն վայրերից մեկը, որտեղ աղոթքը միավորվեց հրաշքի հետ, իսկ լեգենդը՝ հավատքի։
Այսօր վանքը դիմավորում է ճանապարհորդներին լռությամբ ու վեհությամբ՝ կարծես հրավիրելով լսելու անցյալի շշուկները, որոնք հնչում են քարե կամարներից ու լեռնային լանջերից։ Որոտնավանքը ոչ միայն ճարտարապետական հուշարձան է, այլև Սյունիքի հոգևոր ուղու կենդանի տարեգիրքը՝ իր քարերի մեջ պահելով ժամանակի շունչը։