Գլխավոր
Հայաստան
Տեսարժան վայրեր
Մատենադարան

Մատենադարան

Թանգարան

Քարտեզի վրա

3 կմ Երևանի կենտրոնից

Վայր՝

Երևան

Մաշտոցի պողոտայի հյուսիսային լանջին վեհությամբ կանգնած է Մատենադարանը՝ անցյալի գաղտնիքների ու դարավոր իմաստության պահապանը։ Նրա անունը, որ հին հայերենում նշանակում է «ձեռագրապահոց», հիշեցնում է մի առասպելական գանձարան, որտեղ յուրաքանչյուր ձեռագիր կարծես սառած շունչ է դարերի խորքից: Այստեղ պահված մագաղաթներն ու մատյանները, որոնք գրվել են վանականների ձեռքով մոմի լույսի տակ, սերնդեսերունդ փոխանցվել են՝ ինչպես սրբազան կրակ։ Ավելի քան քսան հազար հատորներ ու հատվածներ բացում են աշխարհներ՝ փիլիսոփայական աշխատություններից ու պոեմներից մինչև բժշկական ձեռնարկներ ու աստղագիտական քարտեզներ։

Շենքը, կառուցված 20-րդ դարի կեսերին ճարտարապետ Մարկ Գրիգորյանի նախագծով, դարձել է ժամանակակից գիտության խստաշունչ և վեհաշուք տաճար։ Մուտքի մոտ այցելուներին դիմավորում են Մեսրոպ Մաշտոցի և նրա աշակերտ Կորյունի արձանները՝ որպես հայ գրերի ծննդյան խորհրդանիշ։ Նրանց վերևում, քարի մեջ փորագրված, կանգնած են մեծ մտավորականների ու մատենագիրների կերպարները՝ Մովսես Խորենացուց մինչև Թորոս Ռոսլին՝ որպես գիտելիքի դարպասի անքուն պահապաններ։

Մատենադարանը միայն գրադարան չէ, այն կամուրջ է՝ առասպելի և պատմության, անցյալի և ներկայի միջև։ Նրա շեմին կանգնած՝ զգում ես, թե ինչպես է յուրաքանչյուր քար ու ձեռագիր կրում ժողովրդի հոգին ու հիշողությունը։