Սմբատաբերդը ամրոց է, որ թվում է թե դուրս է եկել ուղիղ ժողովրդական ավանդություններից, և մինչ այժմ իր մեջ պահում է հայկական միջնադարյան կյանքի ու մարտերի գաղտնի հուշերը։ 5-րդ դարում կառուցված և հետագա դարերում ավելի ամրացված այս բերդը բարձրանում է Վայոց ձորի վերևում՝ որպես անառիկ պահապահ, որը դարեր շարունակ պաշտպանում էր շրջանի բնակչությանը թշնամիների հարձակումներից։ Բերդը վեր է խոյանում անհասանելի բարձր լեռան վրա. նրան շրջապատող խոր ու անդունդանման կիրճերը լեռը դարձնում էին գրեթե անառիկ, և թշնամիները հաճախ նահանջում էին՝ անգամ չհամարձակվելով սկսել բերդի պաշարումը։
Բերդի անվան հետ կապված տարածված են մի քանի վարկածներ. ըստ մեկի՝ այն կապվում է Սյունյաց իշխան Սմբատ Օրբելյանի անվան հետ, իսկ ըստ մեկ այլ վարկածի՝ բերդը կոչվել է թագավոր Սմբատ Ա Բագրատունու անունով։ Ժողովրդի մոտ շրջանառվող ավանդություններում պատմվում է անվախ զինվորների մասին, որոնք դարեր շարունակ կանգնած են եղել բերդի պարիսպների վրա և գաղտնի անցուղիների մասին, որոնք տանում էին դեպի խնամքով թաքցված գանձեր։ Պատմիչ Ստեփանոս Օրբելյանը բերդը հիշատակում է նաև «Կապույտ» անունով, ինչը բերդին ավելի խորհրդավոր տեսք է հաղորդում:
Այսօր Սմբատաբերդում պահպանվել են միջնաբերդի, երբեմնի բնակելի շինությունների ու հին ջրամբարների ավերակները, որոնք ժամանակին ապահովում էին բերդի ինքնաբավ կյանքը պաշարման երկար օրերի ընթացքում։ Այցելելով այստեղ՝ կարծես տեղափոխվում ես ասպետական մարտերի, քաղաքական դավադրությունների ու գաղտնի դաշնագրերի ժամանակաշրջան, և թվում է՝ յուրաքանչյուր քար իր մեջ կրում է անցյալ դարերի լուռ հիշողությունը։
2006-2007 թվականներին իրականացված վերականգնման աշխատանքների շնորհիվ հնարավոր եղավ ամրացնել պարիսպների մի մասը, որպեսզի բերդը շարունակի խոսել սերունդների հետ՝ հիշեցնելով հայկական իշխանական տների զորության ու փառքի մասին։ Սմբատաբերդը այն վայրերից է, որտեղ ավանդությունն ու իրական պատմությունը միախառնվում են, և յուրաքանչյուր այցելու իր ներսում զգում է կապ Հայաստանի հերոսական անցյալի հետ։
Մուտք՝
|
1-10
|
անձը՝
|
53.94 USD
|
|
|
11-20
|
անձը՝
|
107.89 USD
|
|